Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/19596 K.2024/357

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Bakanlığa bağlı işyerinde çalışmaya başladığını, akabinde Mühendislik Fakültesini bitirerek mühendis olduğunu, Sendika ile işveren arasındaki toplu ... sözleşmesi hükümleri uyarınca mühendislik kadrosuna geçirilmesi için işverenliğe yazılı talepte bulunduğunu, uygun kadro bulunmaması durumunda mühendis kadrosuna geçirilmeyi talep ettiğini, bu başvurusunun Komutanlık tarafından uygun görüldüğünü;

ancak işyerinde boş mühendis kadrosu olmasına rağmen Onay Makamı tarafından müvekkilinin başvurusunun hukuka aykırı olarak reddedildiğini, müvekkilinin işyerine başvuru tarihi itibarıyla toplu ... sözleşmesinin EK-3 Mühendis ve Mimar Saat Ücretleri Cetveline intibakının yapılması gerektiğinin tespiti ile buna bağlı olarak fark ücret, fark akdi ikramiye ve fark ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı işçinin toplu ... sözleşmesinin 21 inci maddesine göre boş mühendis kadrosuna intibakının yapılması istemli dilekçesi ve diplomasının Millî Savunma Bakanlığına gönderildiğini, yürürlükteki toplu ... sözleşmesinin 21 inci maddesinin (b) bendinin (3) üncü alt bendinde de belirtildiği üzere onay makamının Millî Savunma Bakanlığı olduğunu, konu hakkında yapılan koordinasyonlar sonucunda ... yükü, ... gücü dengelerinin korunması amacıyla ve ayrıca mühendis kadrosu bulunmaması sebebiyle davacı personelin hâlen mevcut görevine devam etmesinin uygun olacağının değerlendirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının talebinin bitirdiği okul ile ilgili mühendislik kadro cetveline intibakının yapılmasına ilişkin tespit hükmüyle bu yapıldıktan sonra oluşan fark alacaklara ilişkin olduğu, taraflar arasında imzalanan toplu ... sözleşmesinin 21 inci maddesinin (b) bendinin (3) üncü alt bendinde; intibakın işveren vekilinin teklifi, kuvvet komutanının onayı ile bu madde esaslarına göre yapılabileceğinin düzenlendiği,

kadro ve intibak yapılmasının idari bir işlem olduğu ve toplu ... sözleşmesinde belirtildiği üzere komutan onayı ile yapılabileceği, Mahkemenin İdare yerine geçip İdarenin iradesini kullanarak kadroya geçiş tespiti yapma ve atama yapma görev ve yetkisi olmadığı, bu nedenle davacının mühendislik kadrosuna intibakının tespit talebi ile intibak sonrası oluşacak fark alacak taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davalı Bakanlık nezdinde elektrikçi-teknisyen olarak çalışan davacı asılın, mühendislik fakültesini bitirerek mühendislik kadrosuna atanma talebiyle başvuruda bulunduğunu, başvuru uygun görülmekle birlikte boş kadro olmadığı için intibakının yapılmadığını, işyerinde yürürlükte bulunan toplu ... sözleşmesinin 21 inci maddesinin (b) bendinin (3) üncü alt bendinin “...işyerlerinde çalışmakta iken yukarıda belirtilen mühendislik fakültesini bitirenler, işyerinin aynı alandan işçi statüsünde boş mühendis kadrosu bulunması halinde,

işveren vekilinin teklifi ve kuvvet komutanlığının onayı ile bu madde esaslarına göre mühendisliğe intibak ettirilebilirler.

Şu kadar ki, intibak ettirilecekleri ücret derecesinin karşılığı olan saat ücreti, eski saat ücretlerinin altında olamaz.” hükmünü içerdiğini, toplu ... sözleşmesinin yukarıda belirtilen hükümlerine göre davalı İdarenin söz konusu işlem hakkında takdir yetkisi bulunmadığını, toplu ... sözleşmesi uyarınca mühendislik kadrosuna intibak ettirilmesi gerekirken davalı işverenliğin keyfi tutumunun kabul edilemeyeceğini, toplu ... sözleşmesi bütünsel olarak ele alındığında “kuvvet komutanlığının onayı” işleminin terfiye hak kazanabilmek için gerekli olan şekli bir şarttan ziyade hak kazanılmış bir terfi işleminin tespitinden ibaret olduğunu,

davacıdan önce ve davacıyla aynı durumda olan diğer işçilerin intibakı yapılmışken davacının intibak işleminin yapılmamasını eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, fabrikada hâlen boş mühendis kadrosu da bulunduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; fark ücret taleplerinde asıl değerlendirilmesi gereken durumun fiilen yapılan ... olup işçinin bu işe ödenmesi gereken ücreti alıp almadığının değerlendirilmesi gerektiği, somut olayda davacının fiilen yaptığı işin karşılığını aldığı, işverenin işçiyi, intibakına ve diplomasına uygun işe geçirmesi konusundaki inisiyatifinin Mahkemece kullanılması mümkün olmadığından,

İlk Derece Mahkemesinin toplu ... sözleşmesinin ilgili hükmü gereği intibakın işveren vekilinin teklifi, kuvvet komutanının onayı ile bu madde esaslarına göre yapılabileceği, kadro ve intibakın idari bir işlem olduğu ve komutan onayı ile yapılabileceği, Mahkemenin İdare yerine geçip İdarenin iradesini kullanarak kadroya geçiş tespiti yapma ve atama yapma görev ve yetkisi olmadığından, davacının mühendislik kadrosuna intibakının tespit talebi ile intibak sonrası oluşacak fark alacak taleplerinin reddine dair kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, işyerinde çalışırken sonradan mühendislik fakültesini bitirerek mühendislik diploması alan davacının, işyerinde yürürlükte bulunan toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre mühendis cetveline intibakının yapılıp yapılamayacağı hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6356 ... Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,