Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/19714 K.2024/3683

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince 09.07.2019 tarihli ve 2018/2301 Esas, 2019/380 Karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 30.10.2019 tarihli ve 2019/3854 Esas, 2019/2666 Karar sayılı karar ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) ncı alt bendi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda 27.04.2021 tarihli ve 2019/707 Esas, 2021/226 Karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 07.10.2021 tarihli ve 2021/2315, 2021/27232 Karar sayılı karar ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) ncı alt bendi uyarınca ikinci kez kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Eskişehir 1. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü Kalite Güvence Başkanlığı Kimya Laboratuvarında çalıştığını, sendika üyesi olduğunu, kimya laboratuvarında gelen numunelerin son kontrollerini yaptığını, sonrasında uygun/ret veya faal/gayri faal olarak raporladığını, raporuna mühür, imza ve kaşe basarak sorumluluk yüklendiğini, yaptığı iş gereği idareci primi alacaklarının tahsili nedeniyle daha önce açtığı davanın kabul ile sonuçlanıp kesinleştiğini, ardından davacının yaptığı iş aynı olmasına,

herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen işverence daha önce verilen Q mührünün alınarak yerine M mührü verildiğini, mühür adı değişse de yapılan işin değişmediğini, müvekkiline idareci primlerinin ödenmemesinin usul, kanun ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyan ederek toplu iş sözleşmesinin 52 nci maddesinin (d) bendi gereği idareci primi alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının 10.03.2008-30.04.2008 tarihleri arasında M mührü, 23.05.2008-21.07.2010 tarihleri arasında QA mührü, 12.08.2011-13.12.2013 tarihleri arasında (QA) mührü verildiğini, 13.12.2015 tarihinden itibaren ise M mührü kullandırıldığını, davacının iddia edildiği gibi teknik kalite kontrol görevinde olması nedeniyle değil tüm personel gibi asli görevini yapmasından kaynaklı sorumluluğunun bulunduğunu, davacının dilekçesinde sözünü ettiği sorumluluğun ifa ettiği asli görevinden kaynaklandığını, davacıya ayrıca kalite ya da teknik kontrol görevi verilmediğini, bu sebeple idareci primi alacağına hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının yaptığı işler değerlendirildiğinde, kadro anlamında sorumluluğu teknik kalite kontrol görevinde olmamasına rağmen, diğer personeller gibi asli görevini yapmakta olduğu, fakat yaptığı işin niteliğinin kalite kontrol faaliyetini de kapsadığı ve benzer önceki aynı işyerindeki çalışanların durumu ile birlikte değerlendirildiğinde idareci primine hak kazandığının anlaşıldığı, bilirkişi heyet raporuna itibar edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; zamanaşımı def'inin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı incelemeye dayandığını, idareci primi için düzenlemede aranan koşulların davacı açısından gerçekleşmediğini, söz konusu primin verilmesi için davacının kalite kontrol ve teknik kontrol görevlisi olması gerektiğini, davacının sorumluluğunun asli görevini yapmasından kaynaklandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Dairenin gönderme kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesince tarafların ibraz ettiği bilgi ve belgeler dosya arasına alınarak mahallinde keşif yapılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporlar incelendiğinde Dairenin gönderme kararında belirtilen hususların genel itibarıyla karşılayacak nitelikte görüldüğü davacının toplu iş sözleşmesi uyarınca idareci primi almaya hak kazandığının anlaşıldığı, İlk Derece Mahkemesinin uyuşmazlığa uygulanacak hukuk kurallarının tespiti ile vakıa değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; dava şartı ile davacının Türk Harb-İş Sendikası ile davalı işveren arasında bağıtlanan 24, 25 ve 26 ve 27. Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'nin 59 uncu maddelerinin (d) bendinde tanımlanan görevi yapıp yapmadığı, 52 nci maddelerinin (d) bendinde düzenlenen (C) grubu prime hak kazanıp kazanmadığı hususlarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Davalı Millî Savunma Bakanlığı ile davacının üyesi olduğu Türk Harb-İş Sendikası arasında imzalanan 24, 25 ve 26. Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'nin 52 nci maddelerinin "İdareci primi" başlıklı (d) bentlerinde "Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere, bu toplu iş sözleşmesinin 'İşçi İdarecileri ve Görevleri' başlıklı 59 ncu maddesi hükümleri uyarınca ...

(3) C grubu işçi idarecisi olarak görevlendirilenlerin fiili çalışma sürelerine %6 oranında idareci primi ödenir.” şeklinde düzenleme olup 59 uncu maddelerinin "Kalite kontrol ve teknik kontrol görevlilerine verilecek prim miktarı" başlıklı (d) bentlerine göre ise "İşyerinde onarım ve imal edilen malzeme ve teçhizatın teknik resmine, projesine, kataloglarına, teknik tarif ve teknik emirlere uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eden, performansını imzalayarak sorumluluk yüklenen, kalite kontrol ve teknik kontrol görevlileri ile iş emniyetçilerine C grubu idareci primi verilir."

2. (C) grubu idareci primine hak kazanma için öncelikle kalite kontrol işleminin yapıldığını gösteren mühürlerin (somut uyuşmazlıkta Q ve QC) kullanılması gerekmektedir. Buna göre hem kalite kontrol mührüne (somut uyuşmazlıkta Q ve QC) sahip olunmalı, hem de fiilî olarak kalite kontrol işi yapılmalıdır.

3. Somut olayda davacının 10.03.2008-30.04.2008 tarihleri arasında M mührü, 23.05.2008-21.07.2010 tarihleri arasında QA mührü, 12.08.2011-13.12.2013 tarihleri arasında QA mührü kullandığı, 13.12.2015 tarihinden itibaren dava tarihi itibarıyla M mührü kullanmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Davacının; hem kalite kontrol mührüne (Q veya QC) sahip olma hem de fiilî olarak kalite kontrol işi yapma şartları birlikte gerçekleşmediğinden, idarecilik primine hak kazanmadığı anlaşılmaktadır.

4. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,