Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/20005 K.2024/382

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye 52. Hukuk Dairesi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili işçinin davalı ... bünyesinde ... Şişli Belediyesi Tüketim Maddeleri, İnşaat, Zemin Etüd, Turizm,Temizlik Hizmetleri, Gıda, Reklam, Otomotiv ve Meteryal Test Cihazları İstasyonu, Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Üretim Pazarlama İşletme Dış Ticaret Anonim Şirketi (... AŞ) işçisi olarak çalıştığını, davalı ... ile ... AŞ arasındaki ilişkinin muvazaalı işleme dayandığını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (...) ... Müfettişlerince ...

AŞ ve ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) bünyesinde yapılan teftiş sonucunda düzenlenen 07.07.2014 tarihli ve 4687 ... muvazaa raporunda alt işverenler ... AŞ ve ... Ltd.

Şti.nin fiilî olarak işveren sıfatı bulunmadığı, gerçek işverenin davalı ... olduğu, anılan Şirketlerle davalı ... arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı, bu nedenle işçilerin özlük haklarının yeniden düzenlenmesi ve geçmişe dönük haklarının iade edilmesi gerektiğinin tespit edildiğini; söz konusu raporun hukuka aykırılığının tespiti için ... Anadolu 24. ... Mahkemesinin 2014/468 Esas ... dosyası üzerinden görülen davada.

Bakanlığın tespit raporunun yerinde olduğunun kabulü ile davanın reddedildiğini, bu nedenlerle müvekkilinin özlük haklarının başlangıçtan itibaren davalı ... işçisi sayılarak geçmişe dönük tüm alacaklarının belirlenmesi gerektiğini beyanla fark ücret alacağı, fark ikramiye alacağı, fark fazla çalışma, ödenmeyen fazla çalışma, yol yardımı, sorumluluk primi, yemek yardımı, giyim yardımı ile sosyal paket yardımı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının müvekkili Belediye işçisi değil ayrı bir tüzel kişiliğe sahip ... AŞ işçisi olduğunu, davacı yanca dayanak kılınan ... ... Teftiş Kurulu Başkanlığının 07.07.2014 tarihli ve 4687 ... raporuna karşı açılan ... Anadolu 24. ... Mahkemesinin 2014/468 Esas ... dosyasında verilen kararın uygulanmasının olanaksız olduğunu ayrıca kararın kesinleşmediğini, 5393 ... Belediye Kanunu'nun (5393 ...

Kanun) 67 nci maddesi uyarınca kamusal ihtiyaçların ihale yoluyla üçüncü kişilere gördürülebileceğinin düzenlendiğini, ... AŞ'nin farklı bir şirket merkezi ve farklı karar mekanizmaları olduğunu, Şirketin işleyişi ve çalışma şartları gibi konularda müvekkili Belediyenin hiçbir müdahalesi bulunmadığını, işverenin denetim ... bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kesinleşen ... Anadolu 24. ... Mahkemesinin 2016/130 Esas, 2017/432 Karar ... dosyasında verilen karar uyarınca davalı ... ile ... AŞ arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığı ve davacının başlangıçtan itibaren davalı Belediyenin işçisi sayılması gerektiği gerekçe gösterilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 52. Hukuk Dairesinin 16.11.2022 tarihli ve 2022/2437 Esas, 2022/201 Karar ... kararı ile; davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti. ve ... Yol AŞ arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığı hususunda kesinleşmiş yargı kararının bulunduğu, dava tarihine kadar değişen bir durumun söz konusu olmadığı, benzer davalardan farklı olarak davacının başka bir alt işverende çalışma kaydının bulunmadığı, bu durumda davacının davalı ... işçisi sayılması gerektiği, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki nitelendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığından bahisle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.02.2023 tarihli ve 2023/2503 Esas, 2023/2703 Karar ... kararı ile; davacının davaya esas teşkil eden ... ... Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenmiş 07.07.2014 tarihli ve 4687 ... muvazaa raporunun kapsamında olmadığı, aksine davacının davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında yapılan ve muvazaalı olmadığı tespit edilen 27.....2012 tarihli hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan işçiler arasında olduğu gerekçesiyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... ... Teftiş Kurulu Başkanlığının 07.07.2014 tarihli ve 4687 ... raporu ve ekleri üzerinde yapılan incelemede muvazaalı olduğu kesinleşen hizmet alım sözleşmelerinin kapsamında çalışan işçilerin isimlerinin liste hâlinde açıklandığı, davacının söz konusu işçiler arasında bulunmadığı, davaya dayanak muvazaa raporu kapsamında olmadığı, davacının ... ... Teftiş Kurulu Başkanlığının raporuna göre davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında yapılan ve muvazaalı olmadığı tespit edilen 27.....2012 tarihli hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan işçiler arasında olduğu gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; emsal işçinin dosyasında Belediye ve dava dışı Şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna ilişkin karar verildiğini, davacının ... ... Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenmiş 07.07.2014 tarihli ve 4687 ... muvazaa raporuna göre davalı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında yapılan ve muvazaalı olmadığı tespit edilen 27.....2012 tarihli hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan işçiler arasında olup olmamasının eldeki dosyada bir önemi bulunmadığını, davada müvekkilinin 2015 Eylül ayı ve sonrası ... AŞ nezdindeki çalışmasına istinaden ücret ve ücrete bağlı fark alacaklar talep edildiğini, gerekçeli kararda davacı vekili olarak gösterilen Av. ...'in davacının vekili olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı, muvazaaya dayanıp dayanmadığı, bunun sonucu olarak da davacının dava konusu alacaklara hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4734 ... Kamu İhale Kanunu'nun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 4735 ... Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 8 inci maddesi, 5393 ... Kanun'un 67 ve 70 nci maddeleri, 4857 ... ... Kanunu'nun 2 nci maddesinin yedi ve sekizinci fıkraları ile 6098 ... ... Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlk Derece Mahkemesince gerekçeli karar başlığında Av....'in davacı vekili olarak belirtilmesi, mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün bir maddi hata niteliğindedir.

3. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,