Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/20140 K.2024/1970

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabuüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı şirketlerin Suudi Arabistan'daki hastane kampüsü yapılması projesi kapsamında davalı Şirket ile danışmanlık, prefabrik yapımı ve montajı konusunda sözleşme yaptığını, sözleşme bedelinin 1.000.000,00 USD olduğunu, bu sözleşmede davalının şantiyede inşaat mühendisi, proje müdürü bulundurması ve müdürün aylık ücretinin 12.000,00 USD olması konusunda anlaştıklarını, davacının bu proje kapsamında proje müdürü olarak davalı tarafından işe alındığını, 25.11.2015 tarihinde işe başladığını, çalıştığı süre boyunca ücretinin eksik ödendiğini, ücret olarak 1.000,00 USD'nin elden ödendiğini,

asgari ücrete denk gelecek kısmın ... Lirası olarak ...

Lirası hesabına, kalan kısmın da USD olarak USD hesabına yatırıldığını, davalının ödemeleri aksattığını ve eksik yaptığını, 2016 yılı Aralık ayından 2017 yılı Nisan sonuna kadar hiç ücret almadan çalıştığını, Nisan sonu itibarıyla ilişiğinin kesildiğine ilişkin davalıdan gelen e-posta nedeniyle ...'ye döndüğünü, davacının ilişiği kesilene kadar sorumluluklarına sadık kaldığını iddia ederek kıdem tazminatı ve ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 05.02.2016-17.07.2017 tarihleri arasında inşaat mühendisi olarak danışman sıfatı ile çalıştığını, ücretinin asgari ücret TL + 4.600,00 USD olarak belirlendiğini, davacının ... sözleşmesini sözlü olarak kendi isteği ile istifa ile sonlandırdığını, tüm çalışmalarının TL ve USD hesaplarına gönderildiğini, herhangi bir alacağının bulunmadığını, davacının tarafı olmadığı sözleşmeye göre 12.000,00 USD aylık ücret alacağı iddiasının dayanaksız olduğunu, hiç ücret almadan Suudi Arabistan'da çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafça davacının 05.02.2016 tarihinde işe başladığı iddia edilse de dosyaya sunulan 30.04.2019 tarihli beyan dilekçesinde davacıya 27.11.2015 tarihinde 2.000,00 USD avans, 30.12.2015 tarihinde 900,00 USD ücret avansı, 05.01.2016 tarihinde 3.375,00 USD Aralık ücreti + ... ayından 3 günlük ücret, 04.12.2016 tarihinde 5.125,00 USD ödeme yapıldığının beyan edilmesi karşısında davacının 27.11.2015 tarihinde işe başladığı, davacı tarafça 12.000,00 USD ücret aldığı iddia edilmiş ise de, iddia edilen ücretin somut delillerle ispat edilemediği,

davacı tarafından gönderilen 14.07.2016 tarihli e-posta içeriğine davacının itirazının bulunmadığı, bu nedenle davacının 6.000,00 USD aylık ücret aldığı, davacının davalı Şirketin işçisi olarak Suudi Arabistan'daki hastane kampüsü projesinde 27.11.2015-30.04.2017 tarihleri arasında 6.000,00 USD aylık ücret ile çalıştığı, işveren tarafından sunulan ödeme belgelerindeki miktarların mahsubu sonrasında 17.773,58 USD net ücret alacağının olduğu, yurt dışında çalışan işçinin haklı bir sebep olmaksızın işten ayrılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

ücretlerinin ödenmesini istemesi üzerine işveren tarafından ...'ye çağrılarak ... sözleşmesinin haksız sona erdirilmesi nedeniyle 1.756,84 USD net kıdem tazminatına hak kazandığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili; davalı Şirket ile dava dışı şirket arasındaki danışmanlık ve prefabrik yapım, montaj sözleşmesi kapsamında yapılacak inşaata; inşaat mühendisi, şantiye şefi, proje müdürü alınması ve bu müdüre aylık 12.000,00 USD ücret ödenmesi şeklinde bir hüküm bulunduğunu, müvekkilinin de, davalı tarafından bu pozisyon ve görev için istihdam edildiğini ve dava dışı Yenigün Şirketinden aylık 12.000,00 USD tutarındaki ücretin de sözleşme bedeli kapsamında davalı tarafından tahsil edildiğini, bu hususların dosyada sabit olduğunu fakat İlk Derece Mahkemesince ücretin 6.000,00 USD olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; davacının ... sözleşmesini kendi isteğiyle feshetmiş olup davacının yalnızca yurt dışında çalışıyor olması nedeniyle istifa etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu şeklindeki gerekçeyle talebin kabul edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının işe giriş tarihinin tespitinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarının esas alınması gerekirken aksi yönde karar verilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sundukları ödeme belgeleri doğrultusunda hesaplama yapılmışsa da 17.01.2017 tarihli belgede yer alan ödemenin de mahsup edilmesi gerekirken,

bu ödemenin düşülmemesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda müvekkili Şirket tarafından ödendiği tespit edilen 15.564,56 TL'nin içerisinde müvekkili tarafından aylık asgari ücret olarak ödenen 400,00 USD'lik ödemelerin bulunduğunu ancak bu ödemelerin hepsinin asgari geçim indirimi ödemesi gibi kabul edilerek hesaptan mahsup edilmediğini, bu nedenle yapılan hatalı hesaplama nedeniyle davacının ücret alacağının kabulüne yönelik verilen kararın hatalı olup kaldırılması gerektiğini, davacının taleplerine karşı ıslah yoluyla zamanaşımı def'inde bulunmalarına rağmen zamanaşımı def'ilerinin değerlendirilmediğini,

22.01.2016 tarihinden önceki döneme ilişkin talepler zamanaşımına uğramasına rağmen bu hususun İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilmediğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı Şirketin işçisi olarak Suudi Arabistan'daki hastane kampüsü projesinde 27.11.2015-30.04.2017 tarihleri arasında 6.000,00 USD aylık ücret ile çalıştığı, işveren tarafından sunulan ödeme belgelerindeki miktarların mahsubu sonrasında 17.773,58 USD net ücret alacağının olduğu, yurt dışında çalışan işçinin haklı bir sebep olmaksızın işten ayrılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ücretlerinin ödenmesini istemesi üzerine işveren tarafından ...'ye çağrılarak ... sözleşmesinin haksız sona erdirilmesi nedeniyle 1.756,84 USD net kıdem tazminatına hak kazandığı gerekçeleriyle davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, hizmet süresinin tespitinde SGK kayıtlarının esas alınması gerektiğini, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, davacıya yapılan 15.564,56 TL’nin içinde 400,00 USD ödemenin de yer aldığını, bu miktarın ve 3.750,00 SAR ödemenin mahsubunun yapılmamasının hatalı olduğunu, davacının ... sözleşmesini kendisinin feshettiğini, bu nedenle kıdem tazminatı alacağının reddi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ile ücret alacağı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... ... Kanunu'nun 32 nci maddesi ile aynı Kanun'un 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 ... Kanun'un 14 üncü maddesi, 5718 ... Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 24 ve 27 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,