Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/21399 K.2024/1122

Taraflar arasında görülen alacak davası sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece Mahkeme kararının üçüncü kez bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.10.1996 tarihinde belirsiz süreli ... sözleşmesiyle işçi sıfatıyla davalı Vakıfta çalışmaya başladığını ve hiç ara vermeden çalışmaya devam ettiğini, müvekkili kamu işçisi, çalıştığı Vakıf da kamu kurumu niteliğinde olmasına rağmen 01.10.1996 tarihinden dava tarihine kadar 6772 ... Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 ... Kanunla 6212 ... Kanun'un 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un (6772 ... Kanun) 1 inci maddesi gereğince ilave tediye alacağı ödenmediğini ileri sürerek ödenmeyen ilave tediye alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Havran Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı cevap dilekçesinde; davacının talep ettiği ilave tediye alacağının tahsiline ilişkin olarak Fon Kurulunun 18.12.2015 tarih ve 7 ... kararı ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Personelinin Norm Kadro Standartları, ...

Tanımları, Nitelikleri, Özlük Hakları ve Çalışma Şartlarına İlişkin Esaslar'ın 11 nci maddesinde düzenleme yapılarak ikramiye ödenmesi konulu maddenin "... personele her yıl Ocak - Temmuz aylarında ödenen ikramiyeler ilave tediye niteliğinde olup personele ayrıca ilave tediye ödemesi yapılmaz." şeklinde değiştirildiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan emsal kararların bağlayıcılığının olmadığını,

davacı ile davalı Vakıf arasında 14.05.2012 tarihinde imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin 3 üncü maddesinde yer alan "... personele bu ikramiyeler dışında mütevelli heyetince teşvik amaçlı olarak her ne ad altında olursa olsun ayni ve nakdi ödeme yapılamaz." hükmü gereğince davacının talebinin Vakıf tarafından reddedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.05.2016 tarihli ve 2016/153 Esas, 2016/306 Karar ... kararı ile; her ne kadar davacı vekilince zamanaşımı def'inin dikkate alınmaması talep edilmiş ise de dava konusu alacağın 6098 ... ... Borçlar Kanunu'nun 147 nci maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımına tâbi olduğu ve süresi içerisinde cevap dilekçesi sunan davalının cevap dilekçesini ıslah etmek suretiyle zamanaşımı def'inde bulunduğunun anlaşıldığı, konuya ilişkin yerleşik içtihatlar uyarınca bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, davalının zamanaşımı def'inin kabulüne uygun olarak düzenlenmiş seçeneğe göre yapılan hesaplama yönünden bilirkişi raporunun hükme esas alındığı belirtilerek bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Vakıf tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 26.....2019 tarihli ve 2019/4897 Esas, 2019/14296 Karar ... ilâmı ile; davacının tüm davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, il ve ilçelerde 3294 ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu (3294 ... Kanun) uyarınca kurulan sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının Devlete bağlı, 6772 ... Kanun kapsamında sayılan işyerlerinden olduğu ve 21.07.2017 tarihli ve 30130 ...

Resmî Gazete'de yayımlanan 09.....2017 tarihli ve 2016/3 Esas, 217/4 Karar ...

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın ilave tediye alacağına ilişkin olarak olumsuz bir etkisinin olmadığının anlaşılmasına göre İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacının ilave tediye ücretinin hesaplandığının anlaşıldığı, oysaki davalı işverence Fon Kurulu tarafından 2015 yılından itibaren ilave tediye niteliğinde iki ücret tutarında ikramiye ödenmesine karar verildiğinin savunulduğu;

yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda da toplu ... sözleşmesi ile kararlaştırılan ikramiye ödemeleri ile birlikte taraflar arasında yapılan ... sözleşmesinde her yıl Ocak ve Temmuz aylarında birer sözleşme ücreti tutarında ödenmesi kararlaştırılan ikramiyelerin de niteliği itibarıyla akdi ikramiye olarak kabul edildiğinden hesaplamaya esas alınmadığı, 6772 ...

Kanun'un 1 inci ve ek 1 inci maddelerinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında bir aylık ücret tutarında olmak üzere yılda dört defa ikramiye ödemesi bulunması durumunda davacının ilave tediye alacağı olamayacağı, ikramiye ödemeleriyle ilave tediye ücretinin de ödendiğinin kabul edilmesinin gerektiği, bu durumda davacıya ikramiye ve ilave tediye alacağı adı altında yapılan tüm ödeme belgelerinin incelenmesi ile öncelikle yılda dört defa ikramiye ödemesi ile 2015 yılı Fon Kurulu kararına istinaden ilave tediye niteliğinde bir ikramiye ödemesinin yapılıp yapılmadığının saptanması;

şayet bu şekilde bir ödeme yapıldığı saptanıyorsa ilgili yıllara ilişkin ilave tediye alacağının reddedilmesinin gerektiği, kararın bu yönüyle denetime elverişli olmadığı gerekçeleriyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.05.2021 tarihli ve 2020/510 Esas, 2021/141 Karar ... kararı ile; davacının dava dilekçesi ile 6772 ... Kanun kapsamında ilave tediye alacaklarının tahsilini talep ettiği somut olayda 6772 ... Kanun ve 3294 ...

Kanun kapsamındaki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının kamuya bağlı ve kamu yetkilerini kullanan bir kuruluş olduğu, özel hukuk hükümlerine tâbi olmasının ilave tediye ücreti ödenmesine engel teşkil etmeyeceği, bozma ilâmında belirtildiği üzere 6772 ...

Kanun'un 1 inci ve ek 1 inci maddelerinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında bir aylık ücret tutarında olmak üzere yılda dört defa ikramiye ödemesi bulunması durumunda davacının ilave tediye alacağının olamayacağı, ilave tediye niteliğinde bir ikramiye ödemesi yapılıp yapılmadığının tespiti için bozma ilâmı doğrultusunda dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, alanında uzman bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunun bilimsel, objektif ve denetimsel hüküm kurmaya elverişli olduğu, Havran Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfından celp edilen yazı ile davacıya ilave tediye altında herhangi bir ödeme yapılmadığının belirtildiği,

dosyada mevcut ödemelerin tetkik edilmesi neticesinde davacıya yılda iki kez ikramiye ödemesi yapıldığı anlaşıldığından davacının ilave tediye alacağına hak kazandığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Vakıf yetkilisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 28.09.2021 tarihli ve 2021/8937 Esas, 2021/13107 Karar ... ilâmı ile; davacıya Ocak ve Temmuz aylarında ikramiye adı altında yapılan ödemenin, ilave tediye niteliğinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği, her ne kadar bozma ilâmında söz konusu esaslara değinilmemiş ise de bu olgunun maddi hata niteliğinde olduğu, bu durumda dava konusu uyuşmazlık dönemini kapsayan esaslardaki ilgili düzenleme dikkate alınarak ilave tediye alacağı hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

3. Davacı vekilinin karar düzeltme talebinde bulunması ve Mahkemece talebin reddedilmesi üzerine Dairemizin 26.01.2022 tarihli ve 2022/304 Esas, 2022/1039 Karar ... ilâmı ile; karar düzeltme mahiyetindeki talebin reddine dair karar tesisinin hatalı olduğu gerekçesiyle Mahkemece verilen ek kararın bozularak ortadan kaldırılmasına karar verildikten sonra, 7036 ... ... Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, 12.01.2011 tarihli ve 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) kanun yollarına ilişkin hükümlerinin, ... mahkemelerince verilen kararları hakkında da uygulanacağı ve 6100 ... Kanun'da ise karar düzeltme kanun yolu düzenlemesine yer verilmediği gerekçesiyle karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 16.11.2022 tarihli ve 2022/42 Esas, 2022/330 Karar ... kararı ile; davacının davalı Vakfa bağlı olarak 01.10.1996 tarihinde vakıf müdürü olarak çalışmaya başladığı, davalı Vakfın niteliği itibarıyla kamu kurumu vasfı taşıdığı, dosyaya sunulan belgelerden ilave tediye adı altında bir ödeme yapılmadığı, davacıya çalıştığı süre boyunca bir aylık ücreti tutarında olmak üzere her yıl 2 defa ikramiye ödemesi yapıldığı, 6772 ... Kanun'un 1 inci ve ek 1 inci maddeleri gereğince bir aylık ücret tutarında olmak üzere yılda dört defa ikramiye ödemesi yapılmadığı gerekçesiyle bilirkişi raporu ile hesaplanan ilave tediye alacağı hüküm altına alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Vakıf yetkilisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.03.2023 tarihli ve 2023/1792 Esas, 2023/4096 Karar ... ilâmı ile; Dairemizin 28.09.2021 tarihli bozma ilâmına uyulmasına ve davacıya 2015 yılından itibaren davalı Vakfın Fon Kurulu kararıyla ödenen ikramiye alacaklarının ayrı bir alacak kalemi olarak değerlendirilip ikramiye alacağının ödendiği olgusunun sübut bulmasına rağmen, ayrıca ilave tediye alacağına hükmedilmesinin isabetsiz olduğu, bozma ilâmında belirtilen hususlar dikkate alınarak düzenlenen 31.01.2020 havale tarihli bilirkişi raporunda, davacıya 2008 yılı Temmuz ayından itibaren Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki defa ikramiye ödemesi yapıldığının tespit edildiği, söz konusu ödemeler dikkate alınmadan kabul kararı verilmesinin hatalı olduğu hususları bozmaya konu edilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı, dava ve cevap dilekçeleri, taraf vekillerinin Mahkeme huzurundaki beyanları, duruşma tutanakları, bilirkişi raporu, idari ve mâli Kurumların cevabi yazıları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından, davacıya 2008 yılı Temmuz ayından 2015 yılı Aralık ayına kadar düzenli olarak her yıl, Temmuz ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 2 defa 2 ücret tutarında ilave tediye niteliğinde ikramiye ödemesi yapıldığının anlaşıldığı, davalı tarafın zamanaşımı def'i dikkate alınarak davacının 02.03.2011 tarihinden önceki taleplerinin de zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı vakfa bağlı çalışan bir kısım davacılar yönünden açılan davalarda kabul kararları verildiğini, davaların konusunun aynı olup ilave tediye alacağının ödenmesi talebine ilişkin olduğunu, kararların temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini, buna rağmen aralarında davacının da bulunduğu üç dosyada yazılı gerekçelerle ret kararı verilmesinin Anayasa'nın 10 uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine açıkça aykırı olduğunu,

Dairenin 26.....2019 tarihli ilk bozma ilâmı doğrultusunda müvekkili davacı lehine usuli kazanılmış hak doğduğunu ve davacı lehine kazanılmış hak olan konularda tekrar yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmiş olmasının da isabetsiz olduğunu, bilirkişi tarafından bozma kararı gerekçesine ve Vakıf başkanlığı tarafından gönderilen ödeme listelerine uygun olarak, davacının 26 gün üzerinde ilave tediye alacağı bulunduğunun belirlendiğini, düzenlenen bu raporun denetime elverişli olduğunu savunarak inceleme sırasında resnen gözetilmesi gereken diğer nedenlerle kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfında çalışan davacının ilave tediyeden yararlanıp yararlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 6772 ... Kanun'un 1 inci maddesi.

3. Dairemizin 30.09.2020 tarihli ve 2020/2392 Esas, 2020/9942 Karar ... ilâmı.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dairemiz uygulamasına göre sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları özel hukuk tüzel kişisi olup 6772 ... Kanun kapsamında sayılan işyerlerinden değildir. Davalı Vakıf bünyesinde çalışan davacı işçinin 6772 ... Kanun kapsamında ilave tediye alacağına hak kazanması bu gerekçeyle mümkün değil ise de Mahkemece, Dairemizin 26.....2019 ve 28.09.2021 tarihli önceki bozma ilâmlarına uyularak yargılama yapıldığından usuli kazanılmış hak gözetilerek temyiz incelemesi yapılmıştır.

3. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,