Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/3272 K.2023/6845

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabülü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 30.11.1989-31.07.2017 tarihleri arasında davalı işyerinde laboratuvar teknisyeni olarak çalıştığını, işyerinde emekliliği gelenlerin ocak ve temmuz aylarında işveren tarafından toplu olarak çıkartılarak çıkartılan bu işçilere kıdem tazminatları yanında ihbar ve kötüniyet tazminatlarının da ödendiğini, davacıya söz konusu haklarının verilmediğini, eşitlik ilkesine aykırı davranıldığını ileri sürerek ihbar tazminatı ve kötüniyet tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili yargılama aşamasında sunduğu 08.10.2019 tarihli beyan dilekçesiyle talep ettikleri kötüniyet tazminatının işverenin işten çıkan işçilerine ödediği ancak işçiler arasında kötüniyet tazminatı olarak adlandırılan, 6 veya 8 aylık giydirilmiş brüt ücret tutarında ilave ödenek olduğunu belirterek ilave menfaat tazminatı ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 ... prim günü şartlarını sağladığını belirterek kendi ibraz ettiği dilekçeyle 31.07.2017 tarihinde ... sözleşmesini istifaen sona erdirdiğini, müvekkilinin kanun gereğince ödemesi gereken kıdem tazminatı ve ilgili tüm kanuni hakları eksiksiz bir şekilde ödediğini, davacının emeklilik nedeniyle ... sözleşmesini feshettiği için ihbar tazminatı talebinde bulunamayacağını, davacının emekli olduğunu bu bağlamda ... güvencesi kapsamında bulunduğu için kötüniyet tazminatına hak kazanamayacağını, zamanaşımı def'inde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ihbar tazminatı ile ilave menfaat ödeneğine hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık bulunduğu; davalı, davacının kendi isteği ile istifa ederek tazminatını almak ve ibraname imzalamak suretiyle ayrıldığını savunurken davacının ise ... sözleşmesinin feshi için baskı yapıldığı ve haklarının ödeneceğinin söylendiği ancak ödenmediğini iddia ettiği, ... sözleşmesinin ikale ile sona erip ermediği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu,

31.07.2017 tarihli "İbraname ve Feragatname" başlıklı belgeyi davacının kıdem tazminatı ile yıllık izin tutarının ödenmesi suretiyle imzaladığının anlaşıldığı, davacının sözü edilen dilekçenin baskı altında alındığını belirttiği, tanık beyanları ile işten ayrılan emsal işçilere yapılan ödemeler dikkate alındığında işyerinde ... sözleşmelerinin feshine ilişkin uygulamanın kıdem ve ihbar tazminatı ile ilave menfaat tazminatı ödenmek suretiyle yapıldığının anlaşıldığı, eşit işlem kurallarına aykırı olarak ... sözleşmesinin sona erdirildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; arabuluculuk sürecinin usulune uygun yerine getirilmediğini ve davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, Mahkemenin dava konusu edilmemiş ilave menfaat ödeneğine karar vererek taleple bağlılık kuralını ihlal ettiğini, ... güvencesi kapsamındaki işçinin kötüniyet tazminatı talep edemeyeceğini, davacının 08.10.2019 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinde hukuki niteleme hatası yaptıklarını belirterek 6-8 aylık ilave menfaat ödeneği talebini değiştirmesine muvafakat etmediklerini,

davacının el yazısı ile emeklilik nedeniyle ... sözleşmesini sonlandırdığını belirten dilekçesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna yaptığı yaşlılık aylığı başvurusu bulunduğunu, işverenin istifa ile ... sözleşmesi sonlanan işçilere ilave menfaat adı altında ödeme yapma gibi bir uygulamasının bulunmadığını, emsal kabul edilen işçilerin davacıya emsal olmadıklarını, hesaplamaların hatalı olduğunu, hükmün faiz yönünden de hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının işverene yaptığı 25.07.2017 tarihli başvurusu ile 31.07.2017 tarihi itibarıyla işten ayrılmak isteğini bildirdiği, 31.07.2017 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu yazısıyla davacıya 01.08.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanacağının işverene hitaben yazıldığı; taraflar arasında ... sözleşmesinin ikale ile sona erdirilmesine ilişkin bir sözleşme bulunmadığı gibi davacı tanıklarının davacıdan önce işten ayrılan çalışanlar olduğu,

davacının ... sözleşmesini yaşlılık aylığı almak üzere kendisinin feshettiği, ... sözleşmesini kendisi fesheden işçinin ihbar tazminatı alamayacağı, davacı tanıklarının kötüniyet tazminatı ödenmesinin işyeri uygulaması olduğuna yönelik beyanlarının ... sözleşmesinin davacı işçi tarafından feshedilmesi, dosyadaki bilgi ve belgeler karşısında, davacı için geçerli olduğuna yönelik somut delil ve vakıa bulunmadığı, emeklilik dilekçesinin baskı altında verildiği de ispatlanamadığından ihbar tazminatı isteminin reddi yerine kabulünün hatalı olduğu,

davacının dava dilekçesinde kötüniyet tazminatı talep ettiği daha sonra bunun ilave menfaat olduğunu ileri sürerek ıslahla ilave menfaat alacağının davalıdan tahsilini istediği, davacının ... güvencesi kapsamında olduğu ... sözleşmesi emeklilik nedeniyle davacı işçi tarafından feshedildiğinden kötüniyet tazminatı talep edemeyeceği, davacının ... sözleşmesinin davalı ... veren tarafından feshedilmeyip, bizzat davacı tarafından emeklilik nedeniyle feshi karşısında dosya kapsamı ve tanık anlatımlarından davacının aksi yöndeki iddiasını ispat edemediği, işveren tarafından yapılmış bir ikale teklifinin bulunmadığı,

işveren tarafından her işten ayrılan işçiye ilave ödeme yapıldığının ispatlanamadığı, ilave ödeme yapılacağına ilişkin işvereni bağlayan bir yükümlülük de bulunmadığı nazara alındığında ilave menfaat isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı işyerinde emeklilik nedeniyle işten ayrılanlara kıdem tazminatı yanında ihbar tazminatı ile 6 veya 8 aylık brüt ücret tutarında ilave menfaat ödeneği verildiğini, bunun işyeri uygulaması olduğunu, ister işyeri uygulaması olsun ister olmasın en azından eşitlik ilkesi gereği bunun davacıya da ödenmesi gerektiğini, davacı gibi emeklilik nedeniyle ayrılan bazı işçilere talep edilen hakların ödendiğini, işverenin keyfi davrandığını, davacıya emsal olduğunu belirttikleri işçilere davalı işveren tarafından ikale teklifi yapılmış gibi gözükse de hukuken gerçekleştirilen işlemlerin ikale olmadığını,

bu işçilerinde çıkış bildirimlerinin emeklilik olarak yapıldığını, davalının bu bildirimi ile bağlı olduğunu, işyerinde bu tazminatların bu şekilde ödenmesinin işyeri uygulaması hâline geldiğini, aynı durumdaki bir grup işçiye ek menfaatin verildiğini müvekkiline verilmediğini, davacı ile diğer işçiler arasında hiç bir fark olmamasına rağmen sırf feshin ikale gibi gösterilmesinin bir farklılık ve ayrı bir hak doğurmayacağını, eşit durumdaki işçilerin işverence farklı işleme tâbi tutulduklarını ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... sözleşmesinin sona erme şekli ve buna bağlı olarak davacının talep ettiği ihbar tazminatı ile ilave menfaat ödeneği olarak adlandırılan tazminata hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 5, 17 ve 22 nci maddeleri ile aynı Kanun'un 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun 14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,