Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/3305 K.2023/7228

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 17.11.2004-02.01.2020 tarihleri arasında davalı Şirkette işletme işçisi olarak çalıştığını, davacının tüm ücretlerinin banka üzerinden yatırıldığını, bordrolarda ücretin tümünün gösterildiğini, 31.12.2019 tarihinde çalışma saatleri içerisinde işyerinde bulunan birtakım işçilere personel müdürü tarafından özü mecburi ücretsiz izin bildirimi olan yazı tebliğ edildiğini, davacı o tarihte izinli olduğundan mecburi ücretsiz izin bildiriminin davacıya 02.01.2020 tarihinde elden tebliğ edildiğini,

bu şekilde davacının işveren tarafından ... taraflı olarak 01.01.2020 tarihinden 15.01.2020 tarihine dek ücretsiz izne çıkarılmak istendiğini, davacının ise işveren tarafından ... taraflı olarak ücretsiz izne çıkarılma isteğine ... göstermediğini, ... sözleşmesi uyarınca çalışmaya hazır olduğunu, ... sözleşmesinin devamını ve çalışma karşılığı ücretlerinin ödenmesini talep eden dilekçesini işverene elden verdiğini, fabrika müdürünün kendisine dilekçesinin ...’da bulunan Şirketin merkezine faks çekileceğini söylediğini ve davacının bu andan itibaren işyerinden çıkartılıp tesislere sokulmadığını ve saatlerce işyerinin lokalinde bekletildiğini,

işyerinde bulunan kıyafetlerini almak istediğini ancak buna dahi izin verilmediğini, bu şekilde 16 işçinin içeri alınmadığını, sendika yetkililerinin gelerek buna dair tutanak düzenlediklerini, işverenin ... sözleşmesini eylemli ve haksız olarak feshettiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı, ikramiye, prim ve hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zorunlu nedenlerle davacının da çalıştığı tesislerde üretim durdurulacağından bu tesislerde çalışan 21 işçiye 31.12.2019 tarihli yazı ile üretime ara verildiği, ara verilen ve en az 2 ay olacağı düşünülen sürede proje etüt ve genel bakım çalışmaları yapılacağı, bu nedenle 01.01.2020-15.01.2020 tarihleri arasında mecburi izne çıkarıldıkları, kabulleri hâlinde sigorta primlerinin ödenerek ... sözleşmelerinin nihayete erdirilmeyerek askıya alınacağı, ücretlerinin çalıştıkları ünitenin çalışmasını müteakip ilk 4 aya bölünerek o aylardaki ücretleri ile birlikte ödeneceğinin bildirildiğini,

her iki tesisteki toplam 21 işçiden 12'sinin bu öneriyi kabul ettiğini ve izinli sayıldıkları süreyi müteakip gelerek işbaşı yaptıklarını, tesislerdeki üretimin işçilerin izinli olduğu da nazara alınarak durdurulduğunu, davacı ile bir kısım işçinin bunu bildiği ve izinli olması nedeni ile hak ve alacaklarının kendisine ödeneceği bildirildiği hâlde 02.01.2020 tarihinde fabrika tesislerine geldiklerini, izinli olmaları ve tesislerin faal olmaması sebebi ile işbaşı yapamadıklarını, davacının herhangi bir ikramiye, prim ve hafta tatil ücreti alacağı bulunmadığını, tamamının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davacı işçiye ücretsiz izin teklif edildiği ancak davacı işçi tarafından yazılı bir muvafakat verilmediği gibi çalışmak için işyerine gittiğinde kendisinin işyerine alınmadığı,

işin bir bölümünde geçici süre çalışmaya ara verilmesi durumlarında işçilerin tecrübe ve eğitim durumu dikkate alınarak görev ve pozisyon değişikliği yapılarak çalıştığı bölge/bölüm değiştirilerek bölgesi daraltılarak çalıştırılması yoluna gidilmesi gerekirken işveren tarafından ücreti sonradan ödeneceği belirtilerek süresi meçhul ücretsiz izin teklifini kabul etmeyen davacı işçinin işyerine alınmamasın fesih anlamına geldiği, davalı işverenin davacı işçinin ... sözleşmesini haklı neden olmaksızın feshettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının iddia ettiği gibi zorunlu mecburi izne çıkarılmadığını, her ne kadar davacıya yazılan yazıda ücretsiz izin denmekte ise de işçiye izinli olduğu evrede çalışmadığı hâlde tüm hak ve alacaklarının çalışmaya başladıktan sonraki ilk 4 ay içinde ödeneceğinin bildirildiğini, fabrikanın durdurulması nedeni ile verilmesi gereken iznin ücretsiz izin olmadığını, üstelik müvekkilinin bu önerisinin davacının kabulüne bağlandığını, davacıya izinli sayıldığının 31.12.2019 tarihinde bildirildiğini, anılan tarih itibarı ile üretim faaliyetinin durdurulduğunu,

davacı buna rağmen 02.01.2020 tarihinde fabrika tesisine gelmiş ise de izinli olması ve tesislerin faal olmaması sebebi ile işbaşı yapamadığını, ... sözleşmesinin işverence sonlandırılmadığını, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, zamanaşımı def'i hakkında olumlu ve olumsuz hüküm kurulmamasının hatalı olduğunu, davacının prim alacağı bulunmadığını, davacının ikramiye alacağının ödendiğini, alacakların net yerine brüt olarak hükme bağlanmasının yanlış olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda işveren tarafından davacı işçiye ücretsiz izin teklif edildiği, ücretsiz izin teklifinin davacı tarafından kabul edilmediği, beyanları alınan tanıklarca da doğrulanan 02.01.2020 tarihli tutanak içeriğine göre davacının bu tarihte çalışmak üzere işyerine gittiği, ücretsiz izinde olduklarından bahisle davacı ve bir kısım işçinin çalıştırılmadığı, bu durumda emsal yüksek yargı kararı da dikkate alındığında yapılan feshin işveren feshi olduğu,

olayların kronolojisi dikkate alındığında açıklanan şekilde işveren feshi gerçekleştikten sonraki devamsızlık savunmasının yerinde olmadığı, işverence ... sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayacak şekilde haklı olarak feshedildiğinin ispatlanamadığı, ödenmeyen prim ve ikramiye alacakları bulunduğu, dava ve ıslah tarihi itibarı ile zamanaşımına uğrayan alacak bulunmadığı,

ancak istinafa konu edilen ikramiye ve prim alacakları bilirkişi raporunda brüt olarak hesaplanmasına karşın Mahkemece hüküm fıkrasında bu hususun gösterilmemiş olmasının infazda tereddüt yaratacak nitelikte ve hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kısmi dava açılamayacağını, müvekkili tarafından davacı ücretsiz mecburi izne çıkarılmadığı hâlde davacının rızası hilafına ücretsiz mecburi izne çıkarıldığının kabulünün dosya içeriğine ve sunulan delillere aykırı olduğunu, davacının bedeli bilahare ödenmek üzere izne çıkarılmasının davacının ... sözleşmesinin davalı tarafından feshedildiği anlamına gelmediğini ve müvekkilinin davacının ... sözleşmesine son vermeyi amaçlamadığını, tam tersine davacının ... sözleşmesini işe gelmemek sureti ile fiilen kendisinin sonlandırdığını, kıdem tazminatına ve özellikle ihbar tazminatına hak kazanmadığını,

zamanaşımı def'inin dikkate alınmamasının yanlış olduğunu, davacının ikramiye ve prim alacağı bulunmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının ... sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshedilip feshedilmediği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, ikramiye ve prim alacaklarına hükmedilmesinin yerinde olup olmadığı, zamanaşımı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 17, 25 ve 32 nci maddeleri ile aynı Kanun'un 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun 14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihâi kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,