Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/4080 K.2023/4031

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilâmına direnilmiş; kararın davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce kısmi direnme kararı temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından direnme kararının usulden bozulmasına karar verilmiş; Mahkemece bu kez Dairemizin ilk bozma kararına uyularak hüküm kurulmuştur.

Kararın davacı tarafça temyizi üzerine Dairemizin 18.12.2018 tarihli ilâmı ile usulden bozulmasına karar verilmiş; Mahkemece Dairemizin 18.12.2018 tarihli bozma ilâmına uyularak direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararının davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 25.09.2019 tarihli ilâmı ile temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.11.2021 tarihli kararı ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca bozma kararı üzerine Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkete ait işyerinde ....12.2005 tarihinde çalışmaya başladığını, ... sözleşmesinin işten çıkarıldığı 13.07.2009 tarihine kadar devam ettiğini, haksız olarak işten çıkarılan müvekkiline kıdem ve ihbar tazminatları ödenmesi gerektiği gibi haftanın yedi günü sabah 07.00'den gece 24.00'e kadar çalışan, hafta tatili kullanmayan, dinî bayramların birinci günü dışındaki tüm ... bayram ve genel tatil günlerinde çalışan davacıya bu çalışmalarının karşılığının ödenmediğini, yıllık izin kullandırılmadığını,

2008 yılı başından itibaren ödenmesi gereken vergi iadesi alacağının da ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, aylık ücret, vergi iadesi, fazla çalışma, hafta tatili, ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının devamsızlık yapması nedeni ile ... sözleşmesine son verildiğini, kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanmasının mümkün olmadığını, davacının dava konusu ettiği diğer tüm alacaklarını alarak işyerinden ayrıldığını, günde 7,5 saatten fazla çalışmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.12.2011 tarihli ve 2009/605 Esas, 2011/834 Karar sayılı kararı ile; davalının ... sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacıya yıllık izinlerini kullandırdığını, 2009 yılı Temmuz ayına ait 13 günlük ücretini ve asgari geçim indirimi alacaklarını ödediğini ispat edemediği, bu nedenle davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, asgari geçim indirimi alacağı ve 17 günlük aylık ücrete hak kazandığı, haftada 18 saat fazla çalışma yapıp hafta tatilleri ile ... bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı, bu alacaklardan %30 oranında indirim yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 18.03.2014 tarihli ve 2012/7935 Esas, 2014/8712 Karar sayılı ilâmı ile davacı işçinin haftalık 45 saati aşan çalışmalarını kanıtlayamadığı, dosyaya İÇDAŞ firmasına ait araç giriş kayıtları sunulduğundan ve davacı tanıklarının çalışma düzenini bilmeleri mümkün olmadığından davacının kullandığı işverene ait araç plakası saptanarak davacının hafta tatili ile bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasının olup olmadığının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Direnme Kararı

Mahkemenin 23.01.2015 tarihli ve 2014/261 Esas, 2015/14 Karar sayılı kararı ile; davacı tanıkları H.B., M.S. ve F.A'nın davacı ile aynı tarihlerde İÇDAŞ'a ait fabrikaya Çiğdemler Metal firmasının hurdalarını taşıdıklarını söyledikleri, bu tanıkların, beyanlarından davacıyı davalı işyeri adına aynı fabrikaya ve limana hurda taşırken tanıdıklarının anlaşıldığı, tanıkların beyan ettikleri gibi yükledikleri malın irsaliyesinin bulunduğu, tanık H.B'nin davacı ile görüşmediklerinde dışarıda mal toplarken karşılaştıklarını bildirdiği,

davacının çalışma süresi ile tanıkların çalışma sürelerinin aynı tarihlere denk düştüğü, davalı tanığı M.K'nın beyanının alındığı tarihte davalı işyerinde hâlen çalışmakta olduğu, davacı tanıklarının çalıştıklarını beyan ettikleri Çiğdemler Metal firması ile ilgili Mahkemede görülen davalar olduğu, bu işyeri ile davalı işyerinin iştigal konularının benzer olduğunun görüldüğü gerekçesiyle önceki gerekçeler de tekrar edilmek sureti ile direnme kararı verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.05.2015 tarihli ve 2015/13920 Esas, 2015/18964 Karar sayılı ilâmı ile; davalıya ait işyerinde çalışmamış ve işveren ait çalışma düzenini bilmesi mümkün olmayan, davacı ile kısa süreli olarak bir araya gelmiş tanıkların beyanlarına göre fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatil çalışmalarının kanıtlanamayacağı, buna göre direnmenin yerinde olmadığı gerekçesiyle dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.....2017 tarihli ve 2015/9-2409 Esas, 2017/1188 Karar sayılı kararı ile usulüne uygun şekilde direnme kararı verilmediği gerekçesiyle direnme kararının usulden bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Hukuk Genel Kurulu Kararı Üzerine Verilen Karar

Mahkemenin 08.10.2018 tarihli ve 2017/425 Esas, 2018/468 Karar sayılı kararı ile.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına uyulduğu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bozma kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan yeniden direnme kararı verilmesine gerek olmadığı, bozma kararı doğrultusunda gerekli araştırmanın yapıldığı, davacının 01.08.2011 tarihli dilekçesinde beş ayrı araç plakasını bildirerek bu araçları kullandığını beyan ettiği, işyerinde bulunan araç sayısına göre işyerinde davacıdan başka şoförlerin de çalıştığının anlaşıldığı, dolayısıyla davacının hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ispatlayamadığı,

bu nedenle fazla çalışma, hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ve asgari geçim indirimi ücreti alacaklarının kabulüne, ücret alacağına ilişkin talebin kısmen kabulüne, fazla çalışma, hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına ilişkin taleplerin ise reddine karar verilmiştir.

E. Dairenin Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 18.12.2018 tarihli ve 2018/10471 Esas, 2018/23525 Karar sayılı ilâmı ile; Mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma kararına uyularak usulüne uygun bir direnme kararı verilmesinin yasal zorunluluk olduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının usulden bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Usul Bozmasına Uyularak Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 20.03.2019 tarihli ve 2018/696 Esas, 2019/181 Karar sayılı kararı ile; davacının fazla çalışma yaptığı ve hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını davacı tanıklarının beyanları ile ispatladığı, anılan tanıkların davacı ile aynı bölgede sürekli birlikte çalıştıkları dolayısıyla aynı işverenin çalışanları olmamasının çalışma iddialarının ispatı yönünden bir engel teşkil etmeyeceği gerekçesiyle Dairemizin 18.03.2014 tarihli ve 2012/7935 Esas, 2014/8712 Karar sayılı ilâmına direnilmesine karar verilmiştir.

G. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.09.2019 tarihli ve 2019/6384 Esas, 2019/16668 Karar sayılı ilâmı ile; temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.11.2021 tarihli ve 2019/9-682 Esas, 2021/1483 Karar sayılı ilâmı ile; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Dairemizin 18.03.2014 tarihli ve 2012/7935 Esas, 2014/8712 Karar sayılı ilâmı dosya kapsamına uygun olduğundan direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

H. Mahkemece Hukuk Genel Kurulu Kararı Üzerine Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının kullandığı araçlara ilişkin olarak hafta tatili ve ... bayram günlerinde çalışma yapılıp yapılmadığı konusunda davacının çalıştığı araç plakalarının tespit edildiği, bu araç plakalarına göre davacı asılın beyanının alındığı, işyerinde iki adet şoför bulunup 5 adet arabanın olduğu, davacı asılın 5 aracı da kullandığı, toplanan kanıtlar ışığında bilirkişiden rapor alındığı,

bilirkişi tarafından özellikle resmî tatil ve hafta sonu çalışmalarına ilişkin olarak davacının kullandığı araçların çalışma çizelgelerine göre davacının resmî tatil ve aralıksız 7 gün çalıştıkları günler esas alınarak yapılan hesaplama sonucu resmî tatiller için 706,62 TL, hafta tatili için 5607,13 TL alacağının bulunduğunun belirlendiği, bu alacakların tanık beyanları ile ispatlanması nedeni ile takdiren %30 oranında indirimi yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; fazla çalışma alacakları yazılı delil ile ispatlandığından bu alacaklara indirim uygulanmasının yerinde olmadığını belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; davacı hangi aracı ne zaman kullandığını ispat edemediğinden iddiasını kanıtlayamadığını, davacının fazla çalışma ücreti talebi gibi hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil ücreti taleplerinin de kanıtlanamadığından reddi gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; hafta tatili ile ... bayram ve genel tatil çalışmalarının ispat ve hesabı ile bu alacaklardan indirim yapılmış olması noktalarındadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 44, 46 ve 47 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,