Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/567 K.2023/3354

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 21.09.2017 tarihli ve 2017/34524 Esas, 2017/18853 Karar sayılı kararı ile bozulmuş, bozma üzerine İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmına direnilmiş ve bu kararın da davalı tarafından temyizi üzerine Dairece bozma kararı yerinde bulunarak direnme kararı incelenmek üzere dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.12.2021 tarihli ve 2018/(22)9-551 Esas, 2021/1662 Karar sayılı ilâmı ile direnme kararının yerinde olduğuna karar verilerek bozma nedenine göre davanın esasına yönelik diğer temyiz itirazları incelenmediğinden davalının temyiz itirazlarına ilişkin inceleme yapılmak üzere dosya Dairemize gönderilmiştir.

Dairemizin 12.04.2022 tarihli ve 2022/3131 Esas, 2022/4332 Karar sayılı ilâmı ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 31.12.1991 tarihinden beri davalı ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfında (Vakıf) kamu işçisi statüsünde çalıştığını, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun (6772 sayılı Kanun) gereğince müvekkiline ilave tediye ödenmesi gerektiği hâlde ödeme yapılmadığını ileri sürerek ilave tediye alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Vakıf, davaya karşı yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2016 tarihli ve 2015/751 Esas, 2016/846 Karar sayılı kararı ile; davalı Vakfın 6772 sayılı Kanun kapsamında ilave tediye ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 30.03.2017 tarihli ve 2017/49 Esas, 2017/454 Karar sayılı kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 21.09.2017 tarihli ve 2017/34524 Esas, 2017/18853 Karar sayılı ilâmı ile; davalı Vakfın özel hukuk tüzel kişiliğini haiz, ayrı ve bağımsız işveren olduğu ve kamu tüzel kişiliği de bulunmadığı, 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumlarından olmadığı, ilave tediye talebinin reddedilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 27.02.2018 tarihli ve 2017/685 Esas, 2018/105 Karar sayılı kararı ile; davalı Vakfın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı Kurum niteliğinde olduğu ve ayrı tüzel kişiliğinin olmasının taraf sıfatıyla ilgili olup hakkı ortadan kaldırmayacağı, kuruluş amacı, işleyişi ve mali yapısı itibarıyla diğer kamu kurumlarından farklı nitelikte olmadığı, kurumsal ayrıcalıklardan yararlandığının açık olduğu gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede, Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.12.2021 tarihli ve 2018/(22)9-551 Esas, 2021/1662 Karar sayılı ilâmı ile; Devlet tarafından kanun ve kanunun verdiği yetki ile idari işlemle kurulan, kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ile bunlara bağlı kuruluşlarda ... sözleşmesi ile çalışanların ilave tediye alacağa hak kazanacağı, buna göre de gelirlerinin %50'sinden fazlası kamu kurumuna ait olan ve kamu kurumu şeklinde örgütlenen davalı Vakfın 6772 sayılı Kanun kapsamında ilave tediye ödemekle yükümlü olduğu gerekçesi ile direnme kararı yerinde bulunarak bozma nedeni dikkate alındığında hüküm altına alınan alacak miktarı ve karara yönelik diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

D. Bozma Kararı

Dairemizin 12.04.2022 tarihli ve 2022/3131 Esas, 2022/4332 Karar sayılı ilâmı ile.

Dairemizin görüşünün Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının 6772 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumu olarak kabul edilemeyeceği ve bu Vakıflar bünyesinde çalışan işçilerin Kanun kapsamında ilave tediyeye hak kazanamayacağı yönünde olduğu ancak Hukuk Genel Kurulu tarafından İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararının uygun olduğu sonucuna ulaşılarak diğer temyiz nedenlerinin incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmesi sebebiyle diğer temyiz nedenleri ile sınırlı olarak temyiz incelemesinin yapılacağı belirtilerek,

davalı Vakıf tarafından davacıya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fon Kurulunun kararı gereğince ikramiye ödenip ödenmediğinin araştırılması, ikramiye ödemesi yapıldığının anlaşılması hâlinde Fon Kurulu kararı gereğince ikramiye adı altında yapılan ödemelerin hesaplanan ilave tediye alacağından mahsubu suretiyle sonuca gidilmesi gerektiği,

davalı tarafa mevcut olduğunu bildirdiği ödeme belgeleri ile geçmiş dönem bordroları ve Fon Kurulu kararı gereğince ikramiye ödemelerini gösteren belgelerin sunulması için usulüne uygun kesin süre verilmesi ve oluşacak sonuca göre davacının ilave tediye alacağının hesaplanması gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

E. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Vakfın 6772 sayılı Kanun kapsamında olduğu ve davacı işçinin ilave tediye alacağına hak kazandığı, davalı tarafça ödemelere ilişkin başkaca delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Vakıf; Vakıf kamu kurumu sayılmadığından personelinin de 6772 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını belirterek ve resen dikkate alınacak nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fon Kurulunun kararı gereğince davacıya ödenen ikramiye olup olmadığının tespiti ile varsa ödenen ikramiye tutarının ilave tediye alacağından mahsubuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı Vakfın yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,