Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/8190 K.2023/13981

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Bakanlığına bağlı işyerinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmaktayken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) hükümlerine göre 02.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, davalı Bakanlık ile davacı arasında sürekli işçi kadrosuna geçirilirken imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde asgari ücretin belirli bir oran fazlasının davacının ücreti olarak öngörüldüğünü,

sözleşme hükmüne göre ücretin her yıl asgari ücretin belirli bir oran fazlası olarak belirlenmesi gerekmesine karşın sözleşmeye aykırı olarak davacının ücretinin asgari ücret seviyesine çekilmek ve bu ücrete %4 zam uygulanmak suretiyle eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek davacının eksik ödemeden kaynaklı fark ücret, ilave tediye, ikramiye, ... bayram ve genel tatil, fazla çalışma ile eğitim farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kadroya geçiş sonrası Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu ... sözleşmesi dikkate alınarak ücretin belirlendiğini, hukuka aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ile davalı İdare arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin 7 nci maddesinde, davacının ücretinin asgari ücretin belirli bir oran fazlası olacağına dair düzenleme olduğundan hareketle belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca yapılan hesaplama doğrultusunda davacının ücret, ilave tediye, ikramiye, fazla çalışma, ... bayram ve genel tatil ücreti fark alacaklarının bulunduğu, puantaj kayıtlarının incelenmesinde davacının gece fazla çalışmasının bulunmadığı,

davacı tarafça eğitim farkı alacağı talep edilmiş ise de davacının bu alacağa hak kazandığına ilişkin her hangi bir delil sunmadığı gerekçesiyle bu taleplerin reddi suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; alacaklar belirlenebilir alacak olduğundan davanın kısmi ya da belirsiz alacak davası olarak açılmasının hatalı olduğunu, faiz türü ve başlangıcının hatalı belirlendiğini, davacının toplu ... sözleşmesinden yararlanma koşullarının bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, ikramiye alacağında yapılan ödemelerin mahsup edilmediğini, bilirkişi raporuna itirazların gözetilmediğini, raporun hatalı tespitler içerdiğini davalı harçtan muaf olduğundan arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsilinin hatalı olduğunu, ret kalemleri nedeniyle davalı lehine 5.100,00 TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini,

ücret bordrolarından anlaşılacağı üzere davacının 31.12.2018 tarihli ücreti korunarak üzerine %4 oranında zam yapıldığını, herhangi bir ücret indirimine gidilmediğini, davacının ücretinin her seneki asgari ücrete yükseltilerek ... sözleşmesindeki oran üzerinden tekrar tespit edilmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu, alacakların zamanaşımına uğradığını ve davanın reddi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında imzalanmış belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve uygulanan toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri dikkate alındığında, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçinin, kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli ... sözleşmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile davacının fark alacaklara hak kazanıp kazanmadığı, alacakların hesap yöntemi, hükmedilen faiz ve davacının ıslah talebine esas ıslah harç makbuzunun mevcut olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 4857 sayılı ... Kanunu'nun 22, 32 ve 34 üncü maddeleri, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 23 üncü madde, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri.

3. 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçen işçilerin geçiş aşamasındaki ücretlerinin tespiti ile ... ... sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün ileriye etkisine ilişkin ilke ve esaslar, Dairemizin 03.05.2023 tarihli ve 2023/3001 Esas, 2023/6593 Karar sayılı ilâmında şu şekilde açıklanmıştır: "...

2. 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçiler ile işveren arasında imzalanan ... sözleşmesinin ücrete ilişkin hükümlerinin doğru değerlendirilmesi son derece önemlidir.

Dairemiz uygulamasına göre kadroya geçiş sırasında düzenlenen ... sözleşmesinde ücretin sadece asgari ücretin belli bir oranda fazlası yahut geçiş öncesindeki hizmet alım sözleşmesinde öngörülen ücret veya bu ücretin katları olarak belirlenmesi hâlinde, bu ücretin işçinin kadroya geçiş aşamasındaki ilk (temel) ücreti olduğu, taraflar arasında sonraki dönemler yönünden işvereni ücret artışı yapmakla yükümlü kılan bir düzenleme olmadığı kabul edilmektedir.

Diğer taraftan ... sözleşmesinde ücretin her ay için asgari ücretin belli bir oranda fazlası şeklinde ödeneceğine yönelik hükümler ileriye etkili hükümler olarak değerlendirilmeli, bu hükümlerin sonraki dönemlere ilişkin ücret artışları yönünden işvereni bağlayacağı kabul edilmelidir."

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle temyiz edenin sıfatına göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde kamuda sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin ücretlerinin tespitinde uygulanacak kuralları belirlemekle, 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. Maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret ile Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu ... Sözleşmesi'nin ikramiyeye ilişkin hükmünde "İşçilere Ocak ve Temmuz aylarında 5’er günlük olmak üzere yılda toplam 10 günlük (5x2=10) ücretleri tutarında ikramiye ödenir" düzenlemesi yer almaktadır.

3. Somut uyuşmazlıkta hükme esas alınan bilirkişi raporunda, "...dosya içeriğinde mevcut ücret bordrolarından davacı adına ikramiye tahakkukuna rastlanmaması nedeni ile Ocak ve Temmuz aylarında 5 er günlük olmak üzere 10 günlük ücret tutarında ikramiye hesaplaması takdire sunulmaktadır" denilmek suretiyle, davalı Bakanlık tarafından yapılan ikramiye ödemeleri mahsup edilmeden sonuca gidilmiştir.

4. Dosyada mübrez ücret bordrolarının incelenmesinde, 2019 yılının Haziran ve Aralık ayları ile 2020 yılının Mayıs ayında tahakkuku yapılan 5 günlük ikramiye ödemelerinin değerlendirilmediği tespit edildiğinden, bu ödemeler fark ikramiye alacağının hesabında değerlendirilerek sonuca gidilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

5. 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. Maddesi Uyarınca İdarelerce Sürekli İşçi Kadrolarına Geçirilen İşçilerin Ücret ile Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu ... Sözleşmesi içeriğinde “... bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere çalıştıkları her bir gün için toplam 3 yevmiye ödenir” hükmüne yer verilmiştir.

6. Toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre ... bayram ve genel tatil ücreti alacağının 3 yevmiye olarak hesaplanması gerekir ise de bu yevmiyelerden birisi çalışma karşılığı olmayan ... bayram ve genel tatil ücretidir. Buna göre somut olayda hesap dönemine ait ücret bordroları ... ... incelenmek suretiyle davacıya çalışması karşılığı olmaksızın tahakkuk ettirilen bir yevmiye olup olmadığı belirlenmeli, bir yevmiyenin ödenmiş olması durumunda toplu ... sözleşmesi gereği çalışma karşılığı olarak iki yevmiye ödenmesi gerekeceği hususu göz önünde bulundurularak fark ... bayram ve genel tatil ücreti alacağı yeniden hesaplanmalıdır. Hükme esas alınan raporda bu ilke ve esaslara uygun hesaplama yapılıp yapılmadığı denetlenemediğinden hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

7. İlk Derece Mahkemesince davacının 25.10.2021 UYAP kayıt tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuş ise de yapılan incelemede, dosya içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda ıslah harç makbuzunun yer almadığı tespit edilmiştir. Davacının ıslah talebine esas ıslah harç makbuzunun mevcut olup olmadığı araştırılmalı, mevcut değilse davacıya ıslah harcının tamamlatılması için yöntemince süre verilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

8. Temyiz incelemesine konu edilen eldeki dava 18.01.2021 tarihinde açılmış olup davalı vekili tarafından 08.10.2023 UYAP kayıt tarihli dilekçesi ile ileri sürülen, davacı işçinin ... Anadolu 22. ... Mahkemesinin 2022/227 Esas sayılı dosyası ile açtığı dava yönünden yapılan derdestlik dava şartı itirazının 18.01.2021 tarihinden sonra (2022 tarihinde) açıldığı anlaşılan ikinci davada incelenebileceği değerlendirildiğinden bu husus bozma sebebi yapılmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,