Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/9181 K.2023/8751

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince ....10.2015 tarihli ve 2015/28029 Esas, 2015/18153 Karar sayılı karar ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilâmına Mahkemece direnilmesine karar verilmiş; direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince direnme kararı üzerine yapılan inceleme sonucunda, 16.....2016 tarihli ve 2016/19145 Esas, 2016/13460 Karar sayılı karar ile bozma ilâmının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılan inceleme sonunda 18.11.2020 tarihli ve 2016/(7)9-1866 Esas, 2020/920 Karar sayılı karar ile; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne ve direnme kararının değişik gerekçeyle bozularak dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, 03.08.2005 tarihinden 17.09.2012 tarihine kadar Göz Hastalıkları Uzmanı olarak çalıştığını, çalıştığı süre içerisinde ücretinin süresinde ve düzenli ödenmediğini, davacının 20.000,00 TL fiks ücret ve hak ediş karşılığı çalıştığını, 2011 yılı 8, 9, 10, 11 ve 12 nci aylar ile 2012 yılı 1, 2 ve 5 ... aylar ücretinin ve 2012 yılı Eylül ayından 17 günlük ücretinin ödenmediğini, fazla çalışma yaptığını, millî ... ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık izinlerini tam olarak kullanmadığını,

davacının ödenmeyen ücretleri nedeni ile 03.08.2012 tarihinde istifa ettiğini ancak işverenin sekiz hafta çalışmasını istemesi nedeni ile çalıştığını, altı hafta çalışmasına rağmen ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile 17.09.2012 tarihli ihtarname ile ... sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile ücret, yıllık izin, fazla çalışma, ... ... ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı kendi isteğiyle işten ayrıldığından kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davacının fazla çalışma yapmadığını, millî ... ve genel tatil günlerinde çalışmadığını, çünkü 05.05.2011 tarihinden önceki dönemde SGK ... Sisteminin provizyon yani hasta bakma izni vermediğini, yıllık izinlerini kullandığını, davacının ücretlerinin çektiği kredinin işveren tarafından ödenmesi sureti ile ödendiğini, sunulan ücret belgelerinin davacının bankadan kredi çekmesini teminen verildiğini ve bu nedenle gerçeği yansıtmadığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.05.2015 tarihli ve 2013/52 Esas, 2015/1069 Karar sayılı kararı ile; davacının ücretinin net 20.000,00 TL olduğu, ödenmeyen işçilik alacakları nedeni ile ... sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, kıdem tazminatına hak kazandığı, dinî bayramların arefe günlerinde çalıştığı, yıllık izin ücreti ile aylık ücret alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin ....10.2015 tarihli ve 2015/28029 Esas, 2015/18153 Karar sayılı ilâmı ile; davacının ücretinin tespiti yönünden ücret araştırması yapılması ve dosyaya sunulan ödeme belgeleri hakkında davacının beyanı alınarak sonucuna göre ücret alacağının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Direnme Kararı

Mahkemenin 04.03.2016 tarihli ve 2015/1868 Esas, 2016/371 Karar sayılı kararı ile; emsal ücret araştırması yapıldığı, davacının yaptığı ..., davalının iddiası, işyerinin özelliği, davacının kıdemi, meslek unvanı, yapılan emsal ücret araştırması ve tanık beyanları dikkate alındığı zaman davacının aylık net ücretinin 20.000,00 TL olduğunun davacı tarafından ispatlandığı,

ayrıca savunmanın genişletilmesi yasağı gereği davalı tarafından sunulan bir kısım belgelerin dikkate alınmasının hatalı olacağı, davalı tarafından cevap dilekçesinde belirtilmeyen, delil listesinde ve temyiz dilekçesinde bahsedilmeyen, karar tarihinde dosyaya sunulmayan, usul kurallarına aykırı olarak temyiz aşamasında ibraz edilen bir kısım belgelerin dikkate alınamayacağı gerekçesiyle bozma ilâmına direnilmesine karar verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin 16.....2016 tarihli ve 2016/19145 Esas, 2016/13460 Karar sayılı ilâmı ile; bozma kararının usul ve yasaya uygun olmasına ve yerleşik uygulamanın da bu yönde bulunmasına göre direnme kararının yerinde olmadığı gerekçesiyle temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2020 tarihli ve 2016/(7)9-1866 Esas, 2020/920 Karar sayılı ilâmıyla.

Mahkemece emsal ücretinin ne olabileceğinin ayrıntılı bir şekilde araştırılması, ilaveten davalı tarafın davacı işçinin ücret alacağının bulunmadığı savunmasına rağmen temyiz aşamasında ücret ödeme belgeleri sunması karşısında; banka aracılığıyla ödenen ücret miktarı ile ödeme belgeleriyle ayrıca ödenen ücret tutarlarının açıklığa kavuşturulması ve sonrasında tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının ücretinin ne kadar olduğunun belirlenmesi,

temyiz aşamasında davalı tarafından ek temyiz dilekçesi ekinde sunulan çeşitli aylara ilişkin yapılan ödemeleri gösteren ödeme belgelerinin borcu sona erdiren belgelerden olması sebebiyle dikkate alınması gerektiği gerekçeleriyle Mahkeme kararının değişik gerekçe ile bozulmasına oy çokluğuyla karar verilmiştir.

D. Mahkemece Hukuk Genel Kurulu Kararı Üzerine Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı işçinin alabileceği emsal ücretin 10.798,19 TL olduğu, kriminal incelemede belirtildiği üzere işveren tarafından sunulan belgelerin bir kısmında tahrifat olduğu, bir kısmında ise yazıların başkaca kalemler ile doldurulduğu, davacı tarafça 75.074,49 TL'lik alacağa dair yalnızca 10.000,00 TL'lik kabulün olduğu, davacı işçinin bakiye 65.074,49 TL ücret alacağının bulunduğu, davalı işverence bahse konu tutarın ödendiğine dair ayrıca bir belge de ibraz edilmediği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili; davacının ihtarname çektikten sonra 8 hafta çalışması gerekirken 6 hafta çalıştığını, sözleşmeyi haksız feshettiğinden kıdem tazminatı alamayacağını, ayrıca davacı tanığınca Şirketin 6 ay ücret ödemeyeceğinin çünkü davacının kredi çekip 18 ay taksitlendirdikten sonra işverence ödendiğinin beyan edildiğini, ücret alacağının bulunmadığını, ... ... ve genel tatil günlerinde çalışma olmadığını, yıllık izinlerin kullanıldığını belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davacı vekili; üzerinde tahrifat yapılan belgelerin dikkate alınamayacağını, emsal ücret araştırmasında ücretin Tabipler Birliğince işyeri hekimi için en düşük 9.870,00 TL olarak bildirildiğini, Oftalmoloji Derneğinin ise 15.000,00 TL-40.000,00 TL olarak belirttiğini, Memorial Hastanesince 25.000,00 TL olarak ifade edilen ücreti, aynı işyerinde çalışan göz doktoru M.A'nın 20.000.00 TL olarak beyan ettiğini, sunulan belgedeki 17.430,00 TL ile banka kaydındaki ödeme toplandığında 20.000,00 TL ödendiğinin ortaya çıktığını belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının aylık ücret miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 ... maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 Sayılı ... Kanunun 32 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda davacı ücretinin aylık net 20.000,00 TL olduğunu iddia etmiş, işveren ise davacının aldığı ücret konusunda beyanda bulunmamıştır. Mahkeme davacı işçinin alabileceği emsal ücretin 10.798,19 TL olduğu kabul edilmiştir. Ne var ki varılan sonuç dosya içeriği ile örtüşmemektedir.

3. Banka kayıtlarının incelenmesinde. 2008 yılı Mart ayından 2009 yılı Ekim ayına kadar her ay “maaş” adı altında 6.500,00 TL civarında, 2009 yılı ... ayından banka kayıtlarının bulunduğu 17.09.2012 tarihine kadar ise “maaş” adı altında 2.000,00 TL ile 3.000,00 TL arasında değişen tutarlarda davacı hesabına ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Tabipler Odası Birliği; tam ... işyeri doktoru istihdam eden bir işyeri için 2013 yılında ücretin en az aylık 9.350,25 TL olarak belirlendiğini ancak doktorlar ile sağlık kuruluşları arasında yapılan sözleşmelerle ücretin serbestçe kararlaştırılabileceğini bildirmiştir.

Davacı gibi göz doktoru olan tanığı M.A'nın davacının son ücretinin 20.000,00 TL olduğunu beyan ettiği, davacının operatör göz doktoru olduğu, Memorial Hastanesi tarafından aylık ücretin 25.000.00 TL olduğuna dair belge ve sözleşme sunulduğu, davacı tarafça sunulan emsal dosyalarda aynı işyerinde çalışan doktor ücretlerinin (kardiyoloji, radyoloji, üroloji) 15.000,00 TL-17.000,00 TL olarak kabul edildiği ve işverence sunulan ödeme belgesindeki miktar ile banka kaydındaki miktar toplamının 20.000,00 TL'ye tekabül ettiği hususları tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde;

davacının ücretinin aylık 20.000,00 TL olduğu sonucuna varılmış olup bu ücret esas alınarak ve davacı tarafça kabul edilen ödeme düşülerek alacağın hesaplanması yerine yazılı şekilde tüm emsal ücret bildirimlerinin ortalaması alınarak ücretin tespit edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,