Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/11106 K.2024/12945

Taraflar arasındaki işe iade davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi gereğince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın; davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 15.10.2018 tarihli ve 2018/8278 Esas, 2018/18179 Karar sayılı ilâmı ile 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesi uyarınca değişik gerekçe ile onanmasına karar verilmiştir.

Davacının bireysel başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesince 2018/37701Başvuru numaralı ve 15.03.2023 tarihli karar ile; davacının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 36 ncı maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı doğrultusunda İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Rektörlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; kararın inceleme merciinin davanın esası ile ilgili değerlendirme yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle istinaf incelemesi yapılmaksızın dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

31.03.2011 tarihinde kabul edilip 14.04.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 30 uncu maddesi gereğince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen geçici 3 üncü maddenin birinci fıkrasında; “Bölge Adliye Mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” hükmü düzenlenmiştir.

07.11.2015 tarihli Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 2 ve 24 üncü maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemelerinin 20.07.2016 tarihi itibarıyla tüm yurtta göreve başlaması nedeniyle bu tarih ve sonrasında verilen ilk derece mahkemesi kararları hakkında 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun temyize ilişkin hükümlerinin uygulanması olanağı kalmamıştır.

Diğer yandan somut davada Anayasa Mahkemesi kararından önceki yargılama sürecinde de bölge adliye mahkemelerinin faaliyette olduğu ve ihlale konu kararın istinaf incelemesinden geçtiği anlaşılmaktadır. Anayasa Mahkemesince ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosya, İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir. Bu hâlde Anayasa Mahkemesinin ihlal kararından sonra yapılan yargılamada, İlk Derece Mahkemesince ihlal kararından önce verilen kararın ( işbu davada 22.08.2017 tarihli karar ) tâbi olduğu kanun yolunun izlenmesi gerekmektedir.

Dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş ise de bölge adliye mahkemelerinin göreve başladığı tarihten sonra verilen İlk Derece Mahkemesi kararının, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi gerektiği ve istinaf incelemesi yapılmadan temyiz incelemesi yapılamayacağı anlaşılmakla; istinaf incelemesi için Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.