Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/11811 K.2025/2019

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... ... ve ...İnş. AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.02.2025 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ... İnanç ile davalı ... ... ve ...İnş. AŞ vekili Avukat ... geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 21.09.2013 tarihinden itibaren davalı Şirketler nezdinde Rusyada yapılmakta olan ...

Yüksek Hızlı ... inşaatı işinde çelik kontrüksiyon formeni olarak çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin 30.06.2016 tarihinde feshedildiğini, işyerinde kendisine yüze yakın evrakın baskı ile imzalattırılmasından sonra çıkış parasının hesabına yatırılacağının söylendiğini, 08.07.2016 tarihine banka hesabına 9.649,25 Euro ödeme yapıldığını, davacının haftanın 7 günü 08.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını, ayda 2 gün hafta tatili kullandırıldığını, dinî ve millî bayram günlerinde de çalıştırıldığını ancak karşılığında ödeme yapılmadığını,

davacının net 1.950,00 Euro ücret karşılığında çalıştığını ve bunun 500,00 Euro kadarının Rusya'da harcanmak üzere elden ödendiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davalı Şirket ile davacı arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığından huzurdaki haksız davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde davacının davalı Şirketin Rusya’daki işyerinde çalıştığının iddia edildiğini ancak davalı Şirket ile davacı arasında işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını, dolayısıyla davalı Şirketin davacı işçinin işçilik alacaklarına ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... ... ve ...İnşaat AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının hak kazandığı tüm alacak kalemlerinin eksiksiz bir biçimde ödendiğini, dava konusu uyuşmazlığa Rusya hukukunun uygulanması ve davanın Rusya’da görülmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesi mümkün olmadığından hukuki yarar yokluğundan reddini talep ettiklerini, davalı Şirket bünyesinde çalıştığı döneme ilişkin hak ettiği tüm işçilik alacaklarının davacıya eksiksiz bir şekilde ödendiğini,

somut uyuşmazlıkta taraflar arasında iş sözleşmesinin karşılıklı anlaşma yolu ile sona erdirilmesine ilişkin 22.06.2016 tarihli istihdam sözleşmesinin feshine ilişkin sözleşme akdedildiğini, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin belirli süreli iş sözleşmesi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uyuşmazlığa Rusya Federasyonu İş Kanunu hükümleri uygulanması suretiyle değerlendirme yapıldığını, davacı işçinin iş sözleşmesinin 2016 yılında feshedildiği, davanın 10.10.2018 tarihinde açıldığı,

Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesi uyarınca hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın reddine karar vermek gerektiği, davanın yabancı hukukun uygulanması sonucunda reddedilmiş olması karşısında, Yargıtayın önceki uygulamasına güvenerek dava açan davacı aleyhine vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi hakkaniyete aykırı olacağından hukuki güvenlik, hukuki belirlilik, hukuki öngörülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakıldığı, davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmedilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesinin istikrar kazanmış içtihatlar doğrultusunda yorumlanmasının uygun olacağı, bu bağlamda Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, Mahkemece davanın yabancı hukukun uygulanması sonucunda reddedilmiş olması karşısında, Yargıtayın önceki uygulamasına güvenerek dava açan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de yerinde olduğu, ancak davalı ...

AŞ aleyhine ikame edilen davanın husumet nedeniyle reddedilmesinin yabancı hukukun uygulanması nedeniyle ortaya çıkan bir durum olmadığı, davada taraf sıfatı bulunmaması nedeniyle verilen bir karar olup Türk hukuku uygulanmış olsaydı da aynı sonuca ulaşılacağı, bu nedenle işbu davalı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi ve husumetten ret kararının hüküm fıkrasına eklenmesi bakımından kararın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle davacı ve davalı ... ... ve ...İnşaat AŞ vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine davalı ...

AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... AŞ yönünden husumet yokluğundan reddine, diğer davalı bakımından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Rusya hukuku uygulanacaksa yanlızca iş hukuku yönünden değil, Rus Medeni Kanunu'nun da gözetilmesi gerektiğini, geçerli nedenle sürenin uzatılabileceğinin öngörüldüğünü, somut olayda da geçerli nedenin bulunduğunu, emsal dava dosyalarında Türk hukuku uygulanırken içtihat değişikliği ile yabancı hukukun uygulanmaya başladığını,

b. İngilizce ve Rusça düzenlenen belgelerin geçerliliğinin bulunmadığını,

c. Tanık beyanlarına göre davacının haftalık 14 saat fazla çalışma yaptığını, ayda iki hafta tatilinde çalıştığını, ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışmasının bulunduğunu,

d. Davacının son ücretinin brüt 1.950,00 Euro olduğunu, ücret miktarının eksik tespit edildiğini, brüt ücretin hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... ... ve ...İnşaat AŞ vekili temyiz dilekçesinde;

Reddedilen miktar üzerinden müvekkili lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, ıslahın içtihat değişikliğinden sonra olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, husumet, iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, davanın süresinde açılıp açılmadığı, zamanaşımı ve vekâlet ücreti noktalarında toplanmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı ... ... ve ...İnş. AŞ vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR