Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/12320 K.2024/13314

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait ... 1. ... Merkez Komutanlığı işyerinde çalıştığını, ... Sendikası üyesi olduğunu, meslek lisesi mezunu olan ve çalışma belgesinden de anlaşılacağı üzere belirli bir hizmet süresini dolduran davacının ücretinin mevzuata uygun belirlenmediğini, zira davalı nezdinde görev yapan işçilerin işe başlama ücret derecelerinin üyesi oldukları ...

Sendikası ile davalı Bakanlık arasında karara bağlanan toplu iş sözleşmesinde belirlendiğini, yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin 38 inci maddesi gereğince davacının 13. ücret derecesinden işe başlaması gerekirken, 9. ücret derecesinden işe başlatıldığını ve yıllar boyunca ücretlerinin eksik ödendiğini, derece düzeltme işleminin yapılmadığını ileri sürerek davacının işe başladığı tarihteki ücret derecesinin 13. ücret derecesi olarak tespiti ile buna göre fark işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını,, davalı İdare bünyesinde işe başlatılacak adaylarının ücret derecelerinin tespitinin işe başlama esnasında değerlendirildiğini ve kendilerinden mesleğindeki önceki çalışmalarına ilişkin çalışma belgesi ve sigorta prim dökümlerinin istenildiğini, bu bağlamda 21, 22 ve 23. Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'nin 37 ve 38 inci maddelerine göre ücret derecesinin belirlendiğini, meslek lisesi mezunu olan davacının ilgili toplu iş sözleşmelerinin 37 nci maddesi uyarınca 9. ücret derecesinden işe başlatıldığını,

mesleğindeki çalışmalarının ücret derecesinde dikkate alınması uygulamasına 21 Şubat 2012 tarihine kadar devam edildiğini, Türkiye Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü (...) ile ...

Sendikası arasında imzalanan protokol ile 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin maddelerinde değişiklik yapılıp geçici 3 üncü madde eklenerek 36, 37 ve 38 inci maddelerin toplu iş sözleşmelerinden çıkarıldığını, davacılardan bir kısmının kurulan komisyona başvurduklarını, diğerlerinin herhangi bir talepte bulunmadıklarını, talepte bulunan davacıların işe giriş ücret derecelerinin düzeltilme taleplerinin düzenlemelere uygun bulunmadığının kendilerine bildirildiğini, ücret derecelerinin tespitinde müvekkili Kurumun hatalı ve eksik bir işleminin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 06.12.2000-11.07.2003 ve 01.03.2005-11.11.2008 tarihleri arasında dava dışı Şirketler nezdinde torna tesviye operatörü ve tesviyeci olarak çalıştığı, üyesi olduğu ...

Sendikası ile davalı İdare işyerleri için ... arasında bağıtlanan ve davacının işe başladığı ve kesin kabulünün yapıldığı tarihlerde işyerinde yürürlükte bulunan 20 ve 21. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmeleri'nin 37 ve 38 inci maddelerinin (a) bentlerinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapılan değerlendirmede; davacının davalı nezdinde çalışmaya başladığı tarihte 13. ücret derecesinde olduğu, bu durumda işe girdiğinde 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerekirken 9. ücret derecesinden işe başlatıldığı ve sonraki kademe ve terfilerinin de bu durumdan kaynaklı hatalı olarak yapıldığı,

davacının alması gereken ücret, ilave tediye ve ikramiye alacağının eksik ödendiğinin denetime elverişli bilirkişi raporu ile tespit edildiği, bu nedenle davacının eksik ödenen ücret farkı, ikramiye farkı alacağı, ilave tediye farkı alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davacının toplu iş sözleşmesi ve protokol hükümlerine göre fark alacağının bulunmadığını, davacının 21.02.2012 tarihinde imzalanan protokol kapsamında olmadığını, uygun görülen tüm işçilerin intibaklarının zaten yapıldığını, davacının geçmişe dönük hak talebinde bulunmasının hakkaniyete de aykırı olduğunu, davacı yönünden toplu iş sözleşmesinin 38 inci maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığını, işe başlarken önceki çalışmasına ilişkin evrak sunmadığını, bilirkişi raporunda davacının önceki çalışmasında fiilen yaptığı işin ne olduğu,

mesleğinin ne olduğu gibi hususlara ilişkin hiçbir ayrıntılı bilgi sunulmadan ve İdarede yapmakta olduğu işle örtüşüp örtüşmediği noktaları irdelenmeden, önceki çalışmanın davalı işyerinde yapmış olduğu işin niteliğine uygun olduğu kanaatinin bildirildiğini, alacağa işletilecek faizin başlangıç tarihi ve türünün de hatalı olduğunu, davacı vekili lehine vekâlet ücretinin de seri dava olduğu gözetilmeden hüküm altına alındığını belirterek İlk Derece Mahkemesinin kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında bulunan 23. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 13. ücret derecesinden işe alınacak işçilere ilişkin 38 inci maddesinde “ … mesleğinde en az 3 yıl çalışmış Teknik Lise ve dengi okul mezunları ile en az dört yıl çalışmış ve bu hususta belge almış Endüstri Meslek Lisesi ve dengi Teknik Okul mezunları …” düzenlemesine yer verildiği, somut uyuşmazlıkta davacının ...

Endüstri Meslek Lisesi tesviye bölümünden mezun olduğu, 13.02.2009 tarihinde kesin kabul ile uçak kaplama bakım ve onarım işçisi olarak 9. dereceden işe başladığı, çalışma belgelerinin incelenmesinden, 06.12.2000-11.07.2003 tarihleri arasında ... Yedek Parça ve Makina San. ve Tic. AŞ'de torna tasviye operatörü, 01.03.2005-11.11.2008 tarihleri arasında ... San. ve Tic.

AŞ'de tesviyeci olarak çalıştığı, davacının işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 38 inci maddesinin (a) bendine göre en az dört yıl çalışmış ve bu hususta belge almış endüstri meslek lisesi ve dengi teknik okul mezunları şartını yerine getirdiği, davacının işe ilk girdiğinde 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerekirken 9. ücret derecesinden işe başlatıldığı, sonraki kademe ve terfilerinin de bu durumdan kaynaklı hatalı olarak yapıldığı; davacının ücret, ilave tediye ve ikramiye alacağının eksik ödendiği, faizin başlangıç tarihi ve türünde hata bulunmadığı, seri olarak açılan dosya sayısının 8 olduğu,

bu nedenle her dosya için tam vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının eğitim durumu ve önceki hizmet süresine göre derece kademesinin doğru belirlenip belirlenmediği ile intibakına göre ücret farkı, ilave tediye farkı ve ikramiye farkı alacaklarının bulunup bulunmadığı, faiz türü ve başlangıç tarihlerinin doğru belirlenip belirlenmediği ve vekâlet ücreti konularına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 ve 34 üncü maddeleri, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR