Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/12418 K.2024/12829

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 6. ...

Fabrika Müdürlüğü Motor Test Atölyesinde çalıştığını, sendika üyesi olduğunu, toplu iş sözleşmesinin 59 uncu maddesinin (d) bendinde yazılı görevi yaptığından 52 nci maddenin (d) bendindeki (C) grubu idareci primine hak kazanmasına karşın bu alacağının ödenmediğini, davacıyla aynı işkolunda kalite kontrol ve teknik kontrol görevlisi olarak çalışan ancak idareci primi sonradan kesilen İ.G.B. adına açılmış Ankara 17. İş Mahkemesi ve Ankara 11. İş Mahkemesindeki davaların kabulüne karar verildiğini, Mahkeme kararlarının kesinleştiğini, davacının sürekli olarak kalite/teknik kontrol görevinde çalıştığını, yaptığı işte bir değişim olmadığını,

davacıya idareci primlerinin ödenmemesinin usul, kanun ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyan ederek toplu iş sözleşmesinin 52 nci maddesinin (d) bendi gereği idareci primi alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının yaptığı işin montajı tamamlanmış, test edilmeye hazır olarak bekleyen motoru test kabinine bağlayıp test değerlerinin çıktısını alarak, ilgili motora ait test formunu imzalayıp kısım amirine arz etmekten ibaret olduğunu, burada attığı imzanın sadece ilgili motora ait test formunun çıktısını alıp kısım amirine teslim ettiğini belirtmek için alınan bir imza olduğunu, davacının yaptığı işten kaynaklanan yasal bir sorumluluğu bulunmadığını, bu sorumluluğun teknik kontrolü ve kalite kontrolü yapan dava dışı görevlilere ait olduğunu, yaptığı iş sebebiyle herhangi bir sorumluluk üstlenmeyen davacının idareci primi alacağına hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.04.2023 kararıyla; davacının yaptığı işin dava konusu dönemde işyerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerinin 52 ve 59 uncu maddelerinde yazılı (C) grubu idareci primine hak kazanılacak işlerden olup olmadığı yönünden keşif yaptırıldığı, uzman bilirkişi keşif raporunda yapılan iş ve işyerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerine göre davacının dava konusu prime hak kazandığının belirlendiği, somut olaya ve toplu iş sözleşmelerine uygun olduğu görülen bilirkişi raporuna itibar edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 15.09.2023 tarihli kararıyla; davalı işyerinde bilirkişi marifetiyle keşif icra edildiği ve keşif sonrasında düzenlenen raporda, davacının Balıkesir 6. ... Fabrikasında motor bremzeci olarak çalıştığı, motorun son kontrolünün yapıldığı ve uygun görüşünün işleyişi belirlediği, yapılan keşif ve alınan rapora göre davacının (C) grubu idareci primi alacağının hüküm altına alınmasında isabetsizlik olmadığı, zamanaşımına uğrayan alacağın bulunmadığı, faiz türünün doğru belirlendiği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 16.01.2024 tarihli bozma ilâmı ile; toplu iş sözleşmesinin 59 ncu maddesinde ''işyerinde onarım ve imal edilen malzeme ve teçhizatın teknik resmine, projesine, kataloglarına, teknik tarif ve teknik emirlere uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eden, performansını imzalayarak sorumluluk yüklenen, kalite kontrol ve teknik kontrol görevlileri ile iş emniyetçilerine, C grubu primi verilir'' hükmünün bulunduğu,

davacının fiilî görevinden dolayı motor test işlemlerini yaptığı, ilgili belgeleri düzenleyip amirlerine ilettiği, bu işlemin toplu iş sözleşmesinin 59 uncu maddesinde düzenlenen (C) grubu idareci primi alan işçilerin yaptığı kontrol işlemleri ile aynı olmadığı, sorumluluğun kontrolü yapan işçi tarafından üstlenildiği, davacının aynı maddede belirtilen kalite kontrol ve teknik kontrol görevlisi veya iş emniyetçisi grubunda yer alan çalışanlardan olmadığı,

idareci primi alacağına hak kazanabilmek için hem kalite kontrol mührüne sahip olunması hem de fiilî olarak kalite kontrol işi yapılması gerektiği, bu hâliyle davacının (C) grubu idareci primi almaya hak kazanamadığı anlaşılmakla davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmına uyularak devam edilen yargılama sonunda toplu iş sözleşmesinin ilgili hükmünde, onarım ve imal edilen malzeme ve teçhizatın teknik remine, projesine uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eden, performansını imzalayarak sorumluluk yüklenen kalite kontrol, teknik kontrol görevlileri ile iş emniyetçilerine (C) grubu primi verileceğinin düzenlendiği, dosya kapsamından davacının fiili olarak motor test işlemlerine katıldığı ve ilgili belgeleri düzenleyip amirlerine ilettiğinin anlaşıldığı,

davacının yerine getirdiği işin toplu iş sözleşmesi hükmünde tarif edilen nitelikte olmadığı gibi davacının bu iş nedeniyle sorumluluk yüklendiğine dair bir delil de bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Dairemiz bozma ilâmının maddi hataya dayandığını, davalı işverenin işçilere fiilî olarak kalite kontrol görevi verdiğini ancak sırf bu primi ödememek adına işçilerin kadrosunu farklı olarak gösterdiğini ve mühür basmak yerine imza kaşe gibi uygulamalarla sorumluluk yüklediğini ve prim ödeme yükümlülüğünü dolanarak ödemediğini, toplu iş sözleşmesi hükmünün lafzında tereddüt varsa işçi lehine yorum yapılması gerektiğini, davanın kabulü gerekirken reddine dair verilen kararın hatalı olduğunu belirtme istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının, ...Sendikası ile davalı işveren arasında bağıtlanan 24, 25 ve 26 ve 27. Dönem Toplu İş Sözleşmeleri'nin 59 uncu maddesinin (d) bendinde tanımlanan görevi yapıp yapmadığı, 52 nci maddesinin (d) bendinde düzenlenen (C) grubu prime hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 ve 53 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla ve özellikle Dairemiz bozma ilâmının maddi hataya dayanmadığının anlaşılmasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

II. KARAR