Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/12682 K.2024/13903

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1995 yılından itibaren Sağlık Bakanlığına bağlı ... Hastanesinde yemekhane personeli olarak görev yaptığını, iş sözleşmesine ihale bitimi nedeni ile davalı Şirket tarafından son verildiğini, davacının ücretinin kayıtlarda net 2.380,00 TL olmasına rağmen ek olarak her ay 500,00 TL elden ücret ödemesi yapıldığından net ücretinin 2.880,00 TL olduğunu, müvekkilinin geceleri, hafta tatillerinde, bayramlarda, resmî tatillerde çalıştığını, söz konusu çalışmaları için ödeme yapılmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, iş arama izni ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def’inde bulunduklarını, davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi bulunmadığını, davalı Bakanlığın ihale makamı olması sebebiyle davanın husumetten reddi gerektiğini, davacının ihale sözleşmeleri kapsamında belirli süreli iş sözleşmeleri ile istihdam edilmesi sebebiyle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayacağını, işyerinde elden ücret ödeme uygulamasının bulunmadığını, davacının fazla çalışmanın ne şekilde olduğu ve hangi döneme ilişkin olduğu hususunda açıklamada bulunmadığını, işe giriş çıkışı gösteren belgelerin aksinin yazılı delil ile ispat edilmesini gerektiğini,

davacının tüm hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafça istenen faiz oranına ve başlangıç tarihlerine de itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Gıda ve Yemek Pazarlama İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (... AŞ) vekili tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli kararı ile; davacının davalı Bakanlığa ait işyerinde alt işverneler nezdinde tasfiye edilen dönemler hariç olmak üzere 24.01.1995-30.05.1995 ve 01.01.2003-31.05.2019 tarihleri arasında 2 dönem fasılalı toplam 16 yıl, 9 ay, 7 gün çalıştığı, en son ücretinin brüt 3.436,89 TL olduğu, iş sözleşmesinin ihale bitimi nedeni ile sona erdirildiği, söz konusu sebebin haklı nedenle fesih sebebi teşkil etmeyeceği gerekçesi ile davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacı asılın yemin beyanı ile sabit olduğu üzere davacının kıdem süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadan çalıştığının anlaşıldığı,

davacı tanık beyanlarına göre davacının haftalık 18 saat fazla çalışma yaptığı, dinî bayramların yarısı ile yılbaşı dışındaki diğer ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı ancak söz konusu çalışmalarının karşılığının işveren tarafından ödendiğinin ispatlanmadığı; davacı her ne kadar hafta tatili ücreti talebinde bulunmuş ise de haftada bir gün tatil yapıldığı anlaşıldığından söz konusu talebin reddi gerektiği; ayrıca iş arama izni ücretine de hak kazanamadığı gerekçesi ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının kabulüne;

fazla çalışma ücreti alacağının kısmen kabulüne, hafta tatili ücreti ile yeni iş arama izin ücreti alacaklarının reddine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık ve davalı ... AŞ vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.11.2022 tarihli kararı ile; davalı Bakanlığın asıl işveren, davalı Şirketin ise devralan son alt işveren olarak davaya konu edilen alacak kalemlerinden sorumlu olduğu, davacının çalışma süresinin ve ücret miktarının davacının yaptığı iş, tanık beyanları ve dosya kapsamındaki Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına uygun olduğu, davacının iş sözleşmesinin iş gücü fazlalığı nedeniyle feshedilmesi karşısında kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı,

davacı tanıklarının anlatımları, davacının Rektör koruması olarak çalışması bu bağlamda yaptığı işin niteliği ve davalı tarafça davacı tanıklarının anlatımlarının aksini ortaya koyacak delil sunulmaması karşısında davacının fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına hak kazandığı, davacının yemin beyanı dikkate alındığında yıllık ücretli izin alacağı kabulünün yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.05.2023 tarihli kararı ile; davacı vekili dava dilekçesinde davacının yemekhane personeli olarak çalıştığını beyan etmiş olup dosya içerisinde davacının başhekim koruması olarak görevlendirildiğine ilişkin herhangi bir belge de bulunmamasına rağmen taraflarca davacının başhekim koruması olarak çalıştığı hususu ileri sürülmediğinden maddi vakıayla bağlılık kuralı ihlal edilmek suretiyle tanık beyanları ile davacının başhekim koruması olarak görev yaptığı beyanlarına itibar edilerek fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının hüküm altına alınmasının hatalı olduğu;

ayrıca davacı tarafça dava dilekçesinde ücret bordrolarında belirtilen miktarlara ek olarak her ay elden 500,00 TL ücret ödemesi yapıldığı iddia edilmiş olup İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı tanık beyanları ile ispatlandığı gerekçesi ile son dönem ücret bordrosundaki aylık brüt 2.737,49 TL'ye net 500,00 TL'nin brütü 699,40 TL eklenmek suretiyle davacının son dönem ücretinin tespit edilmiş ise de işyeri kamu işyeri olup dosya kapsamında yer alan yemek hizmeti alım işi ihalelerine ilişkin teknik şartnamelerde,

işçilerin yaptıkları iş dikkate alınmak suretiyle ücretlerinin tespit edildiği görüldüğünden davacının elden ödeme iddiasını salt tanık beyanları ile ispatladığının kabulünün yerinde olmadığı, davacının teknik şartnamelerdeki ücretin kendisine ödenmediği yönünde bir iddiasının da bulunmadığı dikkate alındığında davacı ücretinin bordrolarda yazılı miktarlar dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı uyarınca davacının ücret bordrosundaki ücreti esas alınmak suretiyle yeniden hesaplamaların yapıldığı bilirkişi ek raporu kapsama alınmış olup söz konusu ek rapor doğrultusunda davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarına hak kazandığına, diğer alacakların reddi gerektiğine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Bakanlık vekili; davacı ile Bakanlık arasında iş sözleşmesi bulunmadığını, Bakanlığın ihale makamı olduğunu, işçilik alacaklarından sorumluluğun yüklenici şirketlere ait olduğunu, aksinin kabulünde dâhi ücret tespiti ile kıdem ve ihbar tazminatının kısmen kabulüne dair kararın hatalı olduğunu, davacının yıllık ücretli izin alacağının da bulunmadığını ileri sürerek davanın reddi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının aylık ücretinin miktarı, fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 25 inci maddesinin birinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32, 41, 44, 47 ve 63 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,