Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/12820 K.2024/15003

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; 16.11.2021 tarihli ve 2021/38 Esas, 2021/1057 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar ... ... İnşaat Nakliyat Temizlik İthalat İhracat Ltd. Şti. (... Şirketi) ve ... Mühendislik Bilişim ... İnşaat Sosyal Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Mühendislik Şirketi) tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 02.03.2022 tarihli ve 2022/1736 Esas, 2022/2737 Karar sayılı ilâmı ile davalı ... Mühendislik Şirketi yönünden temyiz dilekçesinin miktardan reddine, davalı ... Şirketi yönünden kararın onanmasına karar verilmiştir.

Devlet ...AŞ vekilinin 20.11.2023 tarihli talep dilekçesi üzerine Mahkemenin 20.11.2023 tarihli ve 2022/1736 Esas, 2022/2737 Karar sayı ile tavzih kararı verilmiştir.

Mahkemenin tavzih kararı davalı Türkiye Cumhuriyeti... (...) İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde ... Şirketinde gişe görevlisi olarak işe başladığını, ... Şirketinin ihaleyi alamamasıyla davalı ... Şirketinin doğan hakları ile birlikte davacıyı işe aldığını, daha sonra davalı ... Mühendislik Şirketinde çalışmaya devam eden davacının, davalı Demiryollarının revizyona girmesiyle 01.07.2013 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davacının daha fazla tazminat alabilmek amacıyla gişe hizmetlerinin asıl iş olduğu, alt işverenler ile davalı arasında ilişkinin geçerli bir alt işveren asıl işveren ilişkisi olmadığı ve ilişkinin muvazaalı olduğu iddiasında bulunduğunu, davacının yüklenici alt işverenler nezdinde çalıştığını, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, diğer davalı ... Mühendislik Şirketi tarafından buna ilişkin belgelerin sunulabileceğini, bu firmanın son işveren olduğundan işyeri devrine ilişkin hükümler gereği davacının tüm alacaklarından sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalılar ... Şirketi ve ... Mühendislik Şirketi cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. MAHKEME KARARI

İstanbul Anadolu 23. İş Mahkemesinin 16.06.2016 tarihli ve 2014/282 Esas, 2016/323 Karar sayılı kararı ile; davalı ... tarafından alt işverenlere ihale ile iş verildiği ve davacının alt işverenlerin değişmesine rağmen aynı işte ve işyerinde aralıksız olarak asıl işverene ait işyerinde çalışmaya devam ettiği, davalı ...'nin asıl işveren ve davalı ...

Mühendislik Şirketinin son alt işveren olarak alacak miktarlarından birlikte sorumlu olduklarının anlaşıldığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacağı, kıdem ve ihbar tazminatından asıl işveren ile son alt işverenin sorumluluğunun bulunduğu, davalı ...

Şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı, davacının fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili alacak taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.12.2020 tarihli ve 2016/33760 Esas, 2020/17752 Karar sayılı ilâmı ile; devreden işverenin kıdem tazminatı yönünden sorumluluğu için iki yıllık süre sınırlamasının bulunmadığı, davalı ... Şirketinin kendi dönemi ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı olarak kıdem tazminatı alacağındaki sorumluluk tutarının belirlenmesi gerektiği, Mahkemece hüküm altına alınan işçilik hak ve alacaklarından sadece asıl işveren ile son alt işverenin sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı ... Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 16.11.2021 tarihli ve 2021/38 Esas, 2021/1057 Karar sayılı kararı ile; davalı ... Şirketinin kıdem tazminatı yönünden kendi dönem ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı olarak kıdem tazminatından sorumlu olduğu, davalı ... Mühendislik Şirketinin işyeri devri kuralları geregince son alt işveren olarak kıdem tazminatının tümünden asıl işveren ... ile birlikte sorumlu olduğu, ihbar tazminatı alacağından ise son alt işveren ... Mühendislik Şirketi ile asıl işveren ...'nin sorumlu olduğu, davacının fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. Dairemizin Onama Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ... Şirketi vekili ve ... Mühendislik Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 02.03.2022 tarihli ve 2022/1736 Esas, 2022/2737 Karar sayılı ilâmı ile; davalı ... Mühendislik Şirketi yönünden temyiz dilekçesinin miktardan reddine; davalı ... Şirketi yönünden kararın onanmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Verilen Tavzih Kararı

Devlet ...AŞ vekilinin 20.11.2023 tarihli talep dilekçesi üzerine Mahkemenin 20.11.2023 tarihli ve 2022/1736 Esas, 2022/2737 Karar sayılı kararı ile; 02.06.2015 tarihli celsesinin (1) No.lu ara kararında davalı taraf sıfatının ... ...Yolları Genel Müdürlüğü olarak değiştirilmesine karar verildiği ancak Mahkemece davalının taraf sıfatının sehven değiştirilmediğinin anlaşıldığı belirtilerek "20/12/2021 tarih ve 2021/38 Esas, 2021/1057 Karar sayılı kararının başlık kısmında bulunan Davalı 'TÜRKİYE CUMHURİYETİ ...YOLLARI TAŞIMACILIK A.Ş''nin '..." şeklinde tavzihine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen tavzih kararına karşı süresi içinde davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafından ... Taşımacılık AŞ hasım gösterilerek davanın ikame edildiğini, Mahkemece hükmün ... Taşımacılık AŞ aleyhine kurulduğunu, dosyanın Yargıtay denetiminden bu hâliyle geçtiğini ve bozma sonrası da bu hâliyle yargılama yürütülerek kesinleştiğini, Mahkemenin 20.11.2023 tarihli ve 2021/38 Esas 2021/1057 Karar sayılı kararının müvekkili İdareye tebliğ dâhi olmadığını, tavzihin, hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa istenebileceğini, Mahkeme kararında böyle bir durumun söz konusu olmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tavzih kararının hukuka uygun verilip verilmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 6100 sayılı Kanun'un "Hükmün tashihi" başlıklı 304 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir;

"Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir."

3. 6100 sayılı Kanun'un "Hükmün tavzihi" başlıklı 305 üncü maddesi şöyledir;

"(1) Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir.

(2) Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez."

4. 6100 sayılı Kanun'un "Tavzih ve tamamlama talebi ile usulü" başlıklı 306 ncı maddesi şöyledir;

" (1) Tavzih (Ek ibare: 7251 - 22.7.2020 / m.28) “veya tamamlama”, dilekçeye tarafların sayısı kadar nüsha eklenmek suretiyle hükmü veren mahkemeden istenebilir. Dilekçenin bir nüshası, cevap süresi mahkemece belirlenerek karşı tarafa tebliğ edilir. Cevap, tavzih (Ek ibare: 7251 - 22.7.2020 / m.28) “veya tamamlama” talebinde bulunan tarafa tebliğ olunur.

(2) Mahkeme, cevap verilmemiş olsa bile dosya üzerinde inceleme yaparak karar verir; ancak gerekli görürse iki tarafı sözlü açıklamalarını yapabilmeleri için davet edebilir.

(3) Mahkeme tavzih (Ek ibare: 7251 - 22.7.2020 / m.28) “veya tamamlama” talebini yerinde gördüğü takdirde 304 üncü madde uyarınca işlem yapar."

5. 6100 sayılı Kanun'un "Hükmün kapsamı" başlıklı 297 nci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir;

"Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir."

3. Değerlendirme

1. Somut uyuşmazlıkta, davacının, alacak davasını açarken davalı olarak "... Taşımacılık AŞ" yi gösterdiği, yargılama sırasında 18.11.2014 tarihli dilekçe ile ... Genel Müdürlüğünün 08.10.2014 tarihinde İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesinin 2014/265 Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu beyan dilekçesiyle...

Taşımacılık AŞ'nin, kanunda öngörülmesine rağmen kurulmadığı yönünde beyanda bulunduğu, davalı tarafın beyanının araştırıldığı ve kanunda aynı adres olarak görünmesine rağmen henüz kurulmadığının öğrenildiğini belirterek davalının "...

İşletmesi Genel Müdürlüğü" olarak düzeltilmesini talep ettiği, Mahkemece, 02.06.2015 tarihli ara karar ile "...1-Davalı isminin ... genel müdürlüğü olarak değiştirilmesine, genel müdürlüğe dava dilekçesi ekli duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye tebliğine..." karar verildiği, davalı ... Genel Müdürlüğüne tebligat çıkarıldığı, ...

İşletmesi Genel Müdürlüğü vekilinin 16.03.2015 tarihli dilekçesinde davacının beyanını doğrular şekilde "24/04/2013 tarihinde kabul edilip 01/05/2013 tarihli Resmi Gazetenin 28634 Sayılı Mükerrer nüshasında yayınlanan 6461 Sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun 1/c maddesine göre kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti...

Taşımacılık A.Ş. henüz kuruluşu Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanıp faaliyete geçmemiştir." şeklinde belirttiği, 13.07.2015 tarihli cevap dilekçesi ile ... İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili Av. ...'ın davaya cevap verdiği ve delillerini sunduğu, ...

İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili ...'nın 12.11.2015, 04.02.2016 ve 22.03.2016 tarihli duruşmalara katılarak davayı takip ettiği, 09.08.2016 tarihli dilekçe ile de Mahkemenin 16.06.2016 tarihli ve 2014/282 Esas, 2016/323 Karar sayılı kararını temyiz ettiği, karar başlıklarında ... Taşımacılık AŞ yazılsa da vekil olarak ... İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili Av. ...'nın isminin yer aldığı ve tebligatların bu vekile yapıldığı anlaşılmaktadır.

2. Şu hâlde dosya kapsamına göre yargılamanın ... İşletmesi Genel Müdürlüğü aleyhine sürdürülüp sonuçlandırıldığı tartışmasızdır. Ancak gerekçeli kararda ... İşletmesi Genel Müdürlüğü yerine ... Taşımacılık AŞ'nin davalı olarak gösterildiği gerekçesiyle 6100 sayılı Kanun'un 305 inci maddesi uyarınca tavzih talebinde bulunulmuş olup Mahkemece hükmün tavzih yoluyla düzeltildiği anlaşılmaktadır.

Oysa 6100 sayılı Kanun'un tavzihe ilişkin 305 inci maddesi, ancak hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa uygulanabilir. Somut olayda ise gerekçeli kararda davalının ... İşletmesi Genel Müdürlüğü yerine ... Taşımacılık AŞ olarak gösterilmesi maddi bir hatadan ibarettir. Maddi hatalar mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden bunların tavzih sebebi olarak kabulü mümkün değildir. Ayrıca belirtmek gerekir ki hükmün tashihi taraflardan birinin talebi üzerine yapılabileceği gibi resen de yapılabilir.

Açıklanan sebeple, gerekçeli karardaki maddi hatanın 6100 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesine göre tashih yoluyla düzeltilmesi mümkün olduğu hâlde, tavzih yoluyla düzeltilmesine karar verilmesi isabetsizdir.

3. Kabule göre ise ... Taşımacılık AŞ vekilinin 20.11.2023 tarihli tavzih talepli dilekçesinin taraflara ve ... İşletmesi Genel Müdürlüğüne tebliğ edilmemesi ve Mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 306 ncı maddesindeki usule uygun işlem yapılmaması yerinde değildir.

4. Tavzih talebi üzerine karar başlığındaki hata düzeltilmesine rağmen hüküm fıkrasındaki "... Taşımacılık AŞ" ibaresinin düzeltilmemiş olması, 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesine aykırı olup kararda çelişki oluşturmaktadır. Tavzih kararı bu yönüyle de hatalıdır.

5. Sonuç olarak tavzih sebebi olarak gösterilen hatanın, tashih yoluyla düzeltilmesi mümkün bir maddi hata olduğu dikkate alınarak tavzih talebinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi 20.11.2023 tarihli kararın bozulmasını gerektirmiştir.

V. KARAR