Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/1570 K.2024/3806

Taraflar arasında görülen işe iade davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Teknoloji Turizm İnş. Enrj. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara ait işyerinde çalışmakta iken iş sözleşmesinin hiçbir sebep bildirilmeksizin feshedildiğini, davalı firmanın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin işçilik hak ve alacaklarını ödemediğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar tarafından yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 20.01.2016 tarihli ve 2015/564 Esas, 2016/18 Karar sayılı kararı ile; davalı işveren tarafından yapılan feshin haklı veya geçerli nedene dayandığının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Teknoloji Turizm İnş. Enrj. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 27.04.2017 tarihli ve 2016/10610 Esas, 2017/7358 Karar sayılı kararı ile; dosya kapsamındaki belgelerden davalı işyerinde fesih tarihinde çalışan işçi sayısına yönelik bir belirleme yapılamadığı, Mahkemece bu konuda araştırma yapılarak işyerinde 30 ve daha fazla işçi çalıştığı tespit edilirse şimdiki gibi, 30’dan az işçi çalıştığı tespit edilirse davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtları dikkate alındığında davacının çalıştığı Şirketlerdeki çalışan işçi sayısının 30 işçinin üzerinde olduğu, davalı işveren tarafından yapılan feshin haklı veya geçerli nedene dayandığının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Teknoloji Turizm İnş. Enrj. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; müvekkili Şirketin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, Şirketin kurulduğu günden beri çalışan işçi sayısının en fazla 16 olduğunu, davacının çalıştığı dönemde bu sayının 13 işçi ile sınırlı kaldığını, müvekkili Şirkette 30'dan az işçi çalıştığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; işe iade davası koşullarının bulunup bulunmadığı ve feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 18 ve 19 uncu maddeleri ile aynı Kanun'un 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 11 ve 12 nci maddeleriyle yapılan değişiklik öncesi 20 ve 21 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. 4857 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için fesih bildiriminin yapıldığı tarihte işyerinde 30 veya daha fazla işçi çalıştırılması gerekir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması hâlinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan işçi sayısına göre belirlenir.

2. Özellikle grup şirketlerinde ortaya çıkan bir çalışma biçimi olan birlikte istihdam şeklindeki çalışmada, işçilerin bir kısmı aynı anda birden fazla işverene ve birlikte hizmet vermektedirler. Daha çok yönetim organizasyonu kapsamında birbiriyle bağlantılı olan bu şirketler, aynı binalarda hizmet verebilmekte ve bir kısım işçiler iş görme edimini işverenlerin tamamına karşı yerine getirmektedir.

Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün aynı şahıs tarafından yapılması, şirketlerin birlikte kullandığı işyerinde verilen muhasebe, güvenlik, ulaşım, temizlik, kafeterya ve yemek hizmetlerinin yine tüm işverenlere karşı verilmiş olması buna örnek olarak gösterilebilir. Bu gibi bir ilişkide, tüm şirketlere hizmet veren işçiler ile sadece davalı şirkete hizmet veren işçilerin 30 işçi kıstasında dikkate alınması gerekir.

İşçi tüm şirketlere hizmet ediyor ise, o zaman tüm şirketlerdeki işçi sayısı dikkate alınmalıdır.

3. Somut uyuşmazlıkta; davalı işveren ... Teknoloji Turizm İnş. Enrj. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.ne ait fesih tarihindeki dönem bordrosunun incelenmesinde toplam çalışan işçi sayısının 13 olduğu, dinlenen davacı tanığının işyerinde çalışması bulunmadığı, dosyadaki mevcut delil durumu itibarıyla davacının birlikte istihdam olgusu içinde çalıştığının usulünce ispat edilemediği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak fesih tarihinde işyerinde 30 işçi çalışıyor olmasına ilişkin dava şartının somut olay bakımından gerçekleşmediği dikkate alındığında; davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davanın davalı ... AŞ yönünden feragat nedeniyle REDDİNE,

3. Davanın ... Teknoloji Turizm İnş. Enrj. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. yönünden 4857 sayılı Kanun'un 18 inci maddesine göre "Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyeri" koşulu sağlanmadığından REDDİNE,

4. Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilâm harcından davacının yatırdığı 27,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 399,90 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ... Teknoloji Turizm İnş. Enrj. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.nin yaptığı 457,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,

6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Teknoloji Turizm İnş. Enrj. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.ne verilmesine,

7. Taraflarca yatırılan avans varsa kullanılmayan kısmın taraflara iadesine,

8. Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,