Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/3802 K.2024/6936

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... (... Şirketi) ve Tasfiye Hâlinde ... Madencilik Hizmetleri AŞ (... Şirketi) vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.

Davacı vekili tarafından temyize cevap dilekçesinde temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılardan ... Holding Anonim Şirketine (...

Holding Şirketi) bağlı diğer davalılarla birlikte oluşturulan iş organizasyonu kapsamında Liberya'da altın arama ve çıkarma faaliyeti işinde sosyal güvenlik sistemine tâbi olmaksızın, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, davalılar arasında organik bağ olduğunu, gerek davacının gerekse birlikte aynı işyerinde aynı işi yapan diğer işçilerin tüm işe alım süreçleri, işin yürütülmesinde emir ve talimatlar, izin süreleri ve sair çalışma şartlarının belirlenmesi, düzenlenmesi, değiştirilmesi,

iş sözleşmesinin sonlandırılması süreçlerinin davalılarca müşterek hâkimiyetle yürütüldüğünü, davacının çalışmasının 10 hafta çalışıp 2 hafta Türkiye'ye dönmesi şeklinde ayarlandığını, çalışmasının haftanın 7 günü ve günlük 12 saat olduğunu, davacıya son ay ücretinin de ödenmediğini, tüm süre boyunca asgari geçim indirimi tutarlarının da ödenmediğini belirterek fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, asgari geçim indirimi ve bakiye ücret alacağının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalılardan ... Şirketinin Türkiye'de 02.04.2018 tarihinde kurularak tescil edilmiş bir şirket olmakla hisselerinin tamamının. Kanada'da bulunan ve Kanada kanunlarına göre kurulu ... Resource Inc. adlı yabancı şirkete ait olduğunu, bu nedenle Şirketin tüm hisselerinin sahibi olan ve Kanada'da kurulu Avesero Resource Inc. Şirketi aracılığıyla edinilen bilgiler ile davacının ismi geçen ...

Şirketi işçisi olduğunun öğrenildiğini, davalı Şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca yine diğer davalı Şirketlere de husumet yöneltilemeyeceğini, yapılan araştırmalarda davacının davalı Şirketler bünyesinde hiçbir çalışması olmadığının tespit edildiğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacıya hak etmiş olduğu tüm ücretlerin ödendiğini, tüm çalışma döneminde fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil çalışması yapmasının söz konusu olmadığını, dava dilekçesinde de ikrar edildiği üzere davacının her 2,5 aylık çalışma döneminde 16 gün izin verilmek suretiyle serbest zaman kullandırıldığını,

davacıya fazla çalışma karşılığı olarak kullandırılan bu sürelerin fazla çalışma hesabında dikkate alınması ve mahsubu gerektiğini, davacının hak ettiğinden daha fazla süreyi Türkiye'de izinli olarak geçirdiğini, fiilî çalışması olmayan, Türkiye'de bulunduğu bu sürelerde de ücretinin ödendiğini, davacıya bu sürede fiilen çalışması olmadığı hâlde yapılan fazla ödemelerin hesaplanacak fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarından mahsup edilmesi gerektiğini, asgari geçim indirimi uygulamasından yurt dışında çalışan işçinin faydalanmasının mümkün olmadığını, son aya ait ücretinin ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... Holding Şirketi ve ... (...

İnşaat Şirketi) aleyhindeki dava bakımından davalıların aynı işyerlerindeki aynı dönemlere dair açılıp husumetten retle sonuçlanan kesinleşmiş Yüksek Mahkeme kararları bulunduğu, buna göre bu davalılar bakımından davanın husumetten reddi gerektiği, diğer davalılar bakımından dava konusu alacaklardan müştereken müteselsilen sorumlu olmaları gerektiği, dosyada serbest zaman olarak Türkiye'ye gönderim yönündeki itiraz yönünden toplu izinlerin içeriğine dair belge sunulmadığı,

davacının yurt dışında bulunduğu dönemlerde 01.04.2021 tarihine kadar haftanın 7 günü 06.30-18.30 saatleri arasında çalıştığı, 1,5 saat ara dinlenme düşüldüğünde günlük 10,5 saat, haftalık 73,5 saatlik çalışma yapıldığı, hafta tatili ayrıca talep edildiğinden 7,5 saatlik hafta tatili düşüldüğünde haftalık çalışmanın 66 saat, fazla çalışmanın 21 saat olduğu, 01.04.2021 tarihinden itibaren ise yapılan duyuruya göre çalışmaların 07.00-18.00 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme şeklinde olacağının bildirildiği, buna göre haftalık fazla çalışmanın 17,5 saat olduğu,

davacının asgari geçim indiriminden faydalanmayacağı gerekçeleriyle aralarında organik bağ ve sorumluluk ilişkisi yeterince ispatlanmayan davalılar ... Holding Şirketi ve ... İnşaat Şirketi aleyhindeki davanın husumetten reddi ile diğer davalılar bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Şirketi ile ... Şirketi vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davacının Türkiye'de bulunduğu sürelerde de fiilî çalışma olmaksızın ödeme yapıldığını, dolayısıyla bu ödemelerin de mahsubunun gerektiğini, sadece süre mahsubunun yapıldığını, fiilî çalışma yapılmayan günlere dair ödemenin mahsup edilmediğini, davacının belirttiği kararın emsal mahiyeti taşımadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen davalar dikkate alındığında Liberya’da altın madeni arama işinde faaliyet gösteren ve Liberya’da çalışmak üzere yurt içinden işçi sağlayan davalı Şirketlerin ... Şirketi ve ...

Şirketi olduğu, diğer davalılar dışında bu iki davalı açısından birlikte istihdamın sağlandığı; fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatillerinde çalıştığını iddia eden davacı işçinin bu iddialarını tanık beyanları ile ispatladığı, davacının yurt dışındaki çalıştığı süreler dikkate alınarak yapılan hesaplamada bir hata bulunmadığı, yurt içinde geçen süreler için hafta tatili düşümünün de Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, serbest zaman kullanımına ilişkin yazılı bir başvuru veya belge bulunmadığı gerekçesiyle istinafa başvuran davalılar vekilinin başvurularının esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispat ve hesaplanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 24 ve 27 nci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41, 44, 46, 47 ve 63 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,