Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/7329 K.2024/9213

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı ... AŞ yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... (... Şirketi) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 27.10.2014-31.12.2018 tarihleri arasında davalılar ... Şirketi ve ... Telekomünikasyon İnş. AŞ (... Şirketi) bünyesinde inşaat teknikeri/saha sorumlusu olarak çalıştığını, asıl işveren ... Telekomünikasyon AŞ'nin uzmanlık gerektiren altyapı işleri için ... Şirketi ile anlaştığını, ... Şirketinin de ...

Şirketi ile anlaştığını, bu nedenle davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunu, iş sözleşmesinin haksız nedenle feshedildiğini, haftanın 7 günü 07.00-20.00 saatleri arasında ve tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve yıllık izin ücret alacakları ile 2016-2018 yılları arasında elden ödenmesi gereken ücret alacağının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, Şirketin erişim şebekeleri bakım ve onarım sözleşmesi kapsamında üstlendiği işin bir kısmını anahtar teslim iş olarak diğer davalı ... Şirketine devrettiğini, davacının ... Şirketi ile sözleşme imzaladığını, devredilen iş bakımından müvekkili Şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı ile aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, müvekkili Şirkete husumet yöneltilemeyeceğini ve ücret iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunarak davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili Şirketin ihale makamı konumunda olduğunu, diğer davalı Şirketler ile arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının işverenlerinin diğer Şirketler olduğunu, dava konusu işi ihale ile ... Şirketinin aldığını, işbu Şirketin diğer davalı Şirket ile sözleşme imzaladığını, müvekkili Şirketin sorumluluğu bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... Şirketi, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.12.2020 tarihli ve 2019/808 Esas, 2020/914 Karar sayılı kararı ile; davalı ... AŞ ile ... Şirketi arasında erişim şebekeleri bakım ve onarım sözleşmesi imzalandığı, davalı ... Şirketinin üstlendiği işin bir bölümünü yüklenici sözleşmesi ile diğer davalı ...

Şirketine yaptırdığı ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesi anlamında davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunun anlaşıldığı, zamanaşımına uğrayan alacak bulunmadığı; emsal ücret araştırması, işin ve işyerinin niteliği, tanık beyanları ile çalışma hayatı koşulları birlikte değerlendirildiğinde, iddia gibi davacının net 3.700,00 TL (brüt 5.175,48 TL) ücret ile çalıştığı, iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiği,

davacının tüm hafta tatili günlerinde çalıştığı, haftada 16,5 saat fazla çalışma yaptığı, dinî bayramların iki günü ile diğer ulusal bayram ve genel tatil günlerinin tamamında çalıştığı, ödenmeyen yıllık izin ve aylık ücretinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 14.04.2022 tarihli ve 2021/1482 Esas, 2022/1233 Karar sayılı kararı ile; davalılar arasındaki sözleşmelere konu işlerin anahtar teslimi niteliğinde iş olmadığı, işverenin asıl faaliyet alanı olan mal ve üretim alanı dışında bir yapım işi söz konusu olmadığı, davalı ...

AŞ’nin asıl işinin alt yapısını oluşturan şebeke yapım işinin üstlenildiği, üstlenilen bu işin asıl işle bağımlı ve asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bir iş olduğu gözetildiğinde, davalılar ... Telekomünikasyon AŞ ile ...

Şirketi arasında asıl alt işverenlik ilişkisi bulunduğu, diğer davalının da alt işverenin taşeronu olduğu, davacının fazla çalışma yaptığını, hafta tatili ile dinî bayramlar dışında kalan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı iddiasını tanık beyanları ile ispatladığı,

davacının inşaat teknikeri olarak belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışıp iş sözleşmesinin haklı ve bildirimli olarak feshedildiğinin ispat külfeti üzerinde bulunan davalı işverence kanıtlanmadığı gerekçeleriyle dosyadaki yazılara, hükmün yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine göre davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ ile davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 18.10.2022 tarihli ve 2022/6924 Esas, 2022/12750 Karar sayılı ilâmı ile; dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ile özellikle davalılar ... Telekomünikasyon AŞ ile davalı ... arasında düzenlenen sözleşme içeriğinden ... Telekomünikasyon AŞ'nin Anadolu Merkez Bölgesine ait her türlü erişim şebekesi yapım işini, anahtar teslimi suretiyle davalı ... Şirketine verdiği ve davalı ...

Şirketinin bu kapsamda sözleşmede belirli olan tüm yapım işlerini yapmayı üstlendiği anlaşıldığından davalı ...

AŞ yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği; ayrıca davacı tanığı B.D. davacı ile Sincan şantiyesinde birlikte çalıştığını daha sonra davacının Kırıkkale'ye gönderildiğini ve Eskişehir şantiyesinde de davacıyla beraber çalışmadığını belirttiğinden öncelikle tanık B.D. ile davacının Sincan şantiyesinde tam olarak hangi süre içerisinde birlikte çalıştığı belirlenerek fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretine ilişkin hesaplamanın bu süre ile sınırlı olarak yapılması gerektiği, bu süre dışında kalan dönemler bakımından ise belge bulunmadığı,

davalı tarafın tanık dinletmediği ve davacı tanığının beyanına sadece davacı ile birlikte çalıştığı süre ile sınırlı itibar edilebileceği dikkate alınarak fazla çalışma yapıldığının, hafta tatili günlerinde çalışıldığının ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapıldığının ispatlanamadığının kabulü gerektiği;

tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre davacının 08.00-18.00 saatleri arasında çalıştığının tespiti doğru ise de ayrıca haftanın 3 günü 2'şer saat daha fazla çalışma yapıldığı hususunun açık bir şekilde ispatlanamadığı anlaşıldığından fazla çalışma alacağının hesaplanacağı dönem için davacının, 08.00-18.00 saatleri arasında çalıştığının kabul edilmesi gerektiği gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmına uyulduğu belirtilerek davacının tüm hafta tatili günlerinde çalıştığı, haftada 16,5 saat fazla çalışma yaptığı, dinî bayramların iki günü ile diğer ulusal bayram ve genel tatil günlerinin tamamında çalıştığı, davacının Sincan şantiyesinde ise 17.06.2015-31.12.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespit edildiği gerekçeleriyle davalı ... AŞ hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacı ile aralarında iş ilişkisinin bulunmadığını, davacının davalı ... AŞ işçisi olduğunu, hizmet süresinin hatalı belirlendiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını, tanıklarla davacı arasında menfaat birliği bulunduğunu, bu kadar uzun süre ücret almadan çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, işin niteliği gereği ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmadığını, hafta tatillerinde izin kullandırıldığını, fazla çalışma yapılmış olsa dahi ödemelerinin yapılmış olduğunu, yıllık izin ücretine yönelik hükmünde hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalılar arasındaki ilişkinin hukuki niteliği ile bu bağlamda davalı ... Şirketinin sorumluluğu, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesabı ve ispatı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı Kanun'un 2, 41, 44 ve 46 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,