Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/2561 K.2025/3410

I. BAŞVURU

Başvurucu vekili dilekçesinde; muvazaaya dayalı asıl işveren alt işveren ilişkisi iddiası sebebiyle ilave tediye alacakları bakımından seri olarak açılan davalarda, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince ilave tediye alacağına ilişkin talebin özünde niteliği itibarıyla ücrete dair olması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından kısmi dava olarak sonuçlandırılması gerektiğine karar verilmiş olmasına rağmen Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi ve Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince taraflar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığına yönelik kabulün bir

sonucu olarak ilave tediye alacağı hesaplandığından ilave tediye alacağının belirli veya belirlenebilir nitelikte olduğunun söylenemeyeceği kabulü ile davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında ve görülmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verildiğini belirterek bölge adliye mahkemelerinin kesin nitelikteki kararları arasında oluşan farklılığın hukuki belirlilik ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle uyuşmazlığın giderilmesini talep etmiştir.

II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 29.01.2025 tarihli ve 2025/1 Karar sayılı kararı ile.

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) 35. maddesi uyarınca her ne kadar Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin uyuşmazlığın giderilmesine talebine konu ilgili kararı uyuşmazlığın esasına ilişkin olup kesin mahiyette ise de uyuşmazlığın giderilmesine talebine konu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin ilgili kararının İlk Derece Mahkemesi kararını ortadan kaldırarak gönderme kararı mahiyetinde olduğu,

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin ilgili kararlarının ise Yargıtay yolu açık olmak üzere verildikleri anlaşıldığından belirtilen kararlar arasında 5235 sayılı Kanun'daki şartları taşıyan bir uyuşmazlık bulunmadığına karar verilmiş olup dosyanın gereğinin takdir ve ifası için Yargıtay 9. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

III. UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR

A.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 25.04.2024 Tarihli ve 2023/597 Esas, 2024/544 Karar Sayılı Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ile dava dışı alt işverenler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğu ve davacının baştan itibaren davalının işçisi olduğunun tespiti ve ilave tediye alacağının tahsili talebi ile açılan söz konusu davada İlk Derece Mahkemesince davanın açıldığı tarihte davacının ücretinin uyuşmazlık konusu olduğundan ve davalının elindeki bir kısım belgelere göre bir değerlendirme yapılacağından,

davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunduğu kabul edilmiş ise de ilave tediye alacağına ilişkin talebin özünde niteliği itibarıyla ücrete dair olması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı,

İlk Derece Mahkemesince de 04.02.2021 tarihli duruşmada davanın kısmi alacak davası olduğunun kabul edildiği dikkate alındığında zamanaşımı def'inin dikkate alınmaması ve faiz başlangıç tarihlerinin dava ve ıslah tarihine göre hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a(6) hükmü gereğince ortadan kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 09.11.2023 Tarihli ve 2023/841 Esas, 2023/1299 Karar Sayılı Kararı ile 29.11.2023 Tarihli ve 2023/755 Esas, 2023/1408 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararlarıyla; davalı ile dava dışı alt işverenler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğu ve davacının baştan itibaren davalının işçisi olduğunun tespiti ve ilave tediye alacağının tahsili talebi ile açılan davada, muvazaa iddiası ispat edildiği takdirde taraflar arasında ücret miktarı yönünden uyuşmazlık olacağı,

işçinin alacaklarını tam ve kesin olarak belirleyebilmesi için işveren tarafından düzenlenen belgelerin sunulması ile tahkikata ihtiyaç duyulduğu nazara alındığında ilave tediye alacağı dâhil dava konusu edilen alacakların belirlenebilir olduğundan bahsedilemeyeceği, bu sebeplerle davalı vekilinin davanın belirsiz alacak davası olarak olarak açılamayacağı yönündeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı ve sair gerekçelerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

C. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 25.11.2024 Tarihli ve 2023/323 Esas, 2024/1421 Karar Sayılı Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı vekili tarafından davalı ile dava dışı şirketler arasından muvazaa iddiası bulunan somut uyuşmazlıkta, söz konusu iddia ispat edildiği takdirde taraflar arasında ücret miktarı yönünden uyuşmazlık olacağından işçinin alacaklarını tam ve kesin olarak belirleyebilmesi için işveren tarafından düzenlenen belgelerin sunulması ile tahkikata ihtiyaç duyulduğu hususu dikkate alındığında,

ilave tediye alacağı dâhil dava konusu edilen alacakların belirlenebilir olduğundan bahsedilemeyeceğinden davalı vekilinin davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı yönündeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı; ayrıca ilave tediyeye yönelik davanın açıkça belirsiz alacak davası olarak açıldığı dava dilekçesinde belirtilmekle Yargıtay uygulamasına göre davanın türünün ıslah ile bile değiştirilemeyeceğinin kabul edildiği,

İlk Derece Mahkemesinin ön incelemede dava türünü yanlış belirlemiş olmasının ve davacının da itiraz etmemesinin davalı yararına davanın niteliği bakımından usulü kazanılmış oluşturmayacağı ve sair gerekçelerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Başvuru konusu Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kararları arasındaki uyuşmazlığın 5235 sayılı Kanun'un 35. maddesine göre giderilip giderilemeyeceği hususu uyuşmazlık konusudur.

5235 sayılı Kanun'un 35/1-(3) hükmünde yer alan düzenlemeye göre.

“Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk veya ceza dairesinin ya da Cumhuriyet başsavcısının, Hukuk Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemesi Kanununa göre istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında ya da bu mahkeme ile başka bir bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında uyuşmazlık bulunması hâlinde bu uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine,

kendi görüşlerini de ekleyerek Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesini istemek” bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.

5235 sayılı Kanun’un 35/2 hükmü ise şöyledir:“(3) numaralı bende göre yapılacak istemler, ceza davalarında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, hukuk davalarında ise ilgili hukuk dairesine iletilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı uyuşmazlık bulunduğuna kanaat getirmesi durumunda ilgili ceza dairesinden bir karar verilmesini talep eder. Uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak dairece bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.”

5235 sayılı Kanun ile bu Kanun'da sayılan kişi ve kurumlara tanınan uyuşmazlığın giderilmesini talep etme hakkı, mutlak biçimde her uyuşmazlığın esasına yönelik çözüm geliştirilmesine imkân vermez. Uyuşmazlığın giderilmesi talebi bir kanun yolu olmayıp böyle bir talebin varlığı hâlinde Yargıtayca temyiz incelemesine benzer bir inceleme yapılması da mümkün değildir.

Bölge adliye mahkemesinin benzer olaylarda kesin nitelikteki kararları arasında uyuşmazlık bulunması durumunda, 5235 sayılı Kanun’un 35. maddesinde belirtilenler tarafından yapılacak gerekçeli başvuru sonrasında, mevcut başvuru Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunca değerlendirilerek Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesi istenilecektir.

Bu açıklamalar ışığında belirtmek gerekir ki, uyuşmazlığın giderilmesi talebine konu davaların, 6100 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendindeki hâller hariç olmak üzere, esasa veya usule ilişkin nihai ve kesin nitelikteki bir kararla sonuçlanmış olması gerekmektedir.

Başvurucunun talebine konu kararlar bu çerçevede incelendiğinde, diğer daire kararları ile arasında uyuşmazlık bulunduğu ileri sürülen Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 25.04.2024 tarihli ve 2023/597 Esas, 2024/544 Karar sayılı kararının, İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak dosyanın Mahkemesine gönderilmesine dair bir karar olduğu, dolayısıyla yargılamanın henüz derdest olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda söz konusu kararın, esasa ya da usule ilişkin nihai ve kesin nitelikteki bir karar olarak kabulü mümkün değildir. Açıklanan sebeple Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 25.04.2024 tarihli kararı ile başvuru konusu diğer kararlar arasında uyuşmazlığın giderilmesi mümkün değildir.

Başvurucunun dilekçesinde belirtmiş olduğu Bölge Adliye Mahkemesi Daireleri kararları arasında 5235 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında bir uyuşmazlık söz konusu olmadığından uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

V. KARAR