Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/2947 K.2025/5878

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 27.03.2013 tarihinde hizmet alımı yolu ile çeşitli yüklenici şirketlerde sigortalı görünerek kesintisiz olarak büro personeli olarak çalıştığını 01.04.2018 tarihinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 23. madde uyarınca 01.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini ve hâlen çalışmaya devam ettiğini, her ne kadar temizlik ihalesi alımı ile işe girişi yapılmışsa da hiçbir zaman temizlik işinde çalışmadığını,

davacının temizlik ihalesi kapsamında işe alınmasına rağmen büro görevlisi olarak çalıştırıldığını, hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunu, davacının masa başı işi artık işyeri uygulaması hâline gelmiş olup görev tanımı Kurum tarafından büro elemanı olarak belirlendiğini, davacının 11 yıldır fiilen yaptığı vasıflı işten alınarak temizlik işine verilmesinin de işyeri koşullarında esaslı değişiklik teşkil ettiğini, ayrıca davacının ...

İş Sendikası üyesi olup aynı zamanda işyeri sendika temsilcisi olduğunu görevinin ve görev yerinin muvafakati olmaksızın değiştirilemeyeceğini ileri sürerek, davalı ile dava dışı yüklenici şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurlarının oluşmaması sebebi ile asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespitini;

dava dışı yüklenici şirketler ile davalı Bakanlık arasında kurulan asıl işveren alt işveren ilişkisinin müvekkili yönünden şartlarının oluşmaması sebebiyle müvekkilinin işe başladığı 27.03.2013 tarihinden itibaren davalı Bakanlığın işçisi olduğunun tespiti ile müvekkilinin işverenin ... olduğuna karar verilmesini, davalı Bakanlığın işlemi usul ve kanuna aykırı olduğundan vasıflı büro personeli olarak görev yapan müvekkilinin temizlik personeli olarak görevlendirilmesine ilişkin Kurum işleminin iptalini, müvekkilinin görev tanımının vasıflı büro personeli olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davada idari yargının görevli olduğunu, davacının işvereni çalıştığı şirketler olduğundan husumet itirazında bulunduklarını, davacının temizlik ihalesi kapsamında işe alındığını, temizlik işi yaptığını, davacının 01.04.2018 tarihinde 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. madde uyarınca 01.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçene kadar hizmet alımı yolu ile çeşitli yüklenici şirketlerde çalıştığını 27.03.2013-01.04.2018 tarihleri arasında müvekkili Kurumun işçisi olmadığını, ihaleyi alan dava dışı şirketlerle müvekkili Kurum arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinden bahsetmenin ve kaldı ki muvazaadan bahsetmenin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dava tarihinde sendika temsilcisi olduğu, dinlenen tanık beyanlarından da davacının işe ilk girdiği tarihten itibaren büro görevlisi olarak çalıştığı, sürekli işçi kadrosuna geçtikten sonra da büro personeli olarak çalışmaya devam ettiği, ancak davalı Kurumun son işlemi ile temizlik birimine görevlendirildiği, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve davacının en başından beri davalı Bakanlığın işçisi olduğu,

her ne kadar davacı sürekli işçi kadrosuna geçirilmişse de büro personeli olarak görev tespiti talebini doğrudan ilgilendirmesi sebebi ile muvazaa kararı verilmesi talebinde hukuki yararı olduğu, 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. madde "...Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. ..." şeklinde olsa da somut olayda sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçi,

sözü edilen düzenleme uyarınca sadece kadroya geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilmesi gerektiği hâlde yine büro personeli olarak görevlendirildiği ve yaklaşık 11 yıl boyunca büro personeli olarak çalıştığı, daha sonra temizlik birimine görevlendirilmesi üzerine çalışma koşullarında esaslı değişiklik olduğu, buna göre davacının 26.01.2024 tarihinde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından davacının temizlik birimine görevlendirilmesi işleminin de hukuka aykırı olduğunun tespitiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık ve dâhili davalı ... Temizlik Ltd.

Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dava dilekçesinde, davalıya ait işyerinde büro görevlisi olarak çalıştığını ileri sürdüğü, yargılama sırasında dinlenen davacı ... davalı tanıkları beyanları ile dosyadaki belgelerden davacının büro görevlisi olarak çalıştığının anlaşıldığı, 01.01.2015 tarihli hizmet alım sözleşmelerinin konusu genel temizlik olup davacının fîilen yaptığı işin temizlik işi olmadığı anlaşılmakla davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun kabulünde isabetsizlik bulunmadığı,

davacı tarafın görevlendirmenin hukuka aykırı olduğunun tespiti istemine ilişkin ise davalı tarafından davalı Kurumda büro personeli olarak görev yapan davacının temizlik elemanı olarak istihdam edildiği, yapılan bu değişikliğin çalışma koşullarında esaslı değişiklik mahiyetinde olup işçinin kabulüne bağlı olduğundan Mahkemece davalı tarafça yapılan görevlendirmenin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde: 1. Davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, 2. Davacının 27.03.2013-01.04.2018 tarihleri arasında müvekkili Kurumun işçisi olmadığından davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, 3. Asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olmadığını, 4. Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları incelendiğinde davacının temizlik personeli olduğunun anlaşıldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı Bakanlığın davacının temizlik personeli olarak görevlendirilmesine ilişkin işleminin hukuka aykırı olup olmadığı ile görev tanımının vasıflı büro personeli olarak tespiti, bu bağlamda davacı işçi kadroya geçirilmeden önce davalı Bakanlık ile alt işverenler arasında kurulan ilişkinin muvazaaya dayanıp dayanmadığının ve davacının işe başladığı 27.03.2013 tarihinden itibaren davalı Bakanlığın işçisi olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili, müvekkilinin hizmet alımı yolu ile davalı bünyesinde ihaleyi alan şirketlerde sigortalı gösterilmek suretiyle büro personeli olarak çalışmaya başladığını, 696 sayılı KHK kapsamında 01.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçtikten sonra da aynı pozisyonda çalışmaya devam ettiğini, her ne kadar temizlik ihalesi alımı ile işe girişi yapılsa da hiçbir zaman temizlik işinde çalışmadığını, davalı Bakanlık ile davacının çalıştığı alt işveren şirketler arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığını,

buna göre davacının temizlik işinde görevlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve davacının görev tanımının vasıflı büro personeli olarak tespiti gerektiğini ileri sürmüştür. İlk Derece Mahkemesince dava kabul edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince ise bu kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bilindiği üzere 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. madde "...Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. ..." şeklindedir.

Davacı işçi, temizlik işleri hizmet alım sözleşmesi kapsamında işe alınmış ve 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. madde uyarınca temizlik işçisi olarak sürekli işçi kadrosuna geçirilmiştir.

Sürekli işçi kadrosuna geçirilme işlemine yönelik bu idari işlemin iptaline yönelik kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadığına göre, davacının temizlik işçisi olarak değerlendirilmesine ilişkin davaya konu işveren uygulamasının hukuka aykırı olduğu yönünde hüküm tesis edilemez. Sürekli işçi kadrosuna geçirilmeden önce davacıya yönelik hizmet alım sözleşmesinin muvazaaya dayanıp dayanmadığının da varılan bu sonuca etkisi bulunmamaktadır.

696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. madde hükmüne göre sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin hizmet alım sözleşmeleri konusu dışında başka bir pozisyon ile istihdamının mümkün olmadığı da dikkate alındığında davanın reddi yerine kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR