Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/2949 K.2025/5148

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 1992 tarihinde ... Genel Müdürlüğünde çalışmaya başladığını ve Genel Müdürlüğün lağvedildiği 2005 yılına kadar kesintisiz çalışıp tüm hak ve alacakları ile birlikte davalı ...

İdaresine devreldildiğini, davacı ilk işe girişinden 2018 yılına kadar atölye ustası, 2018 yılından itibaren ise şoför olarak sürücü operatörü pozisyonunda çalışmasına rağmen davalı İdarenin davacıyı toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak atölye usta yardımcısı pozisyonunda çalışmış gibi gösterip, ücret ve sosyal haklarını da düşük derece kademeden ödediğini iddia ederek,

davacının toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre fiilen yaptığı iş ve geçmiş dönemlerindeki tüm hizmet süresi göz önüne alınarak olması gereken derece/kademesinin tespiti ile bu şekilde tespit edilecek derece/kademesine göre daimi kadrolu çalıştırılmaya başlandığı 01.03.2001 tarihinden itibaren eksik ödenen ücret, ilave tediye farkı, ikramiye farkı ve yıpranma primi farkı alacakları davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunarak, davacının 2001 yılı öncesinde geçici işçi olarak çalıştığını, davacının belirli süreli geçici işçi olarak çalıştığı dönemde pozisyon, kademe ve derece uygulaması olmadığını, davacının sürekli işçi kadrosuna geçtiği dönemden sonra çalışmalarında fiilen yaptığı göreve uygun olarak,

toplu iş sözleşmesinde belirlenen ücret skalası doğrultusunda pozisyonun derece kademesine uygun olarak yevmiyelerinin ödendiğini, 10.06.2007 tarih ve 26548 sayılı ..............Norm Kadro ve İlke ve Standartlarına dair Yönetmelik'in (Yönetmelik) 14. maddesinin 2. bendinde "(2) Sürekli işçi kadrolarının iptal-ihdas ve değişikliğinde, Ek-4 Özel İdareler Kadro Kütüklerinden (II) sayılı Özel İdareler Sürekli İşçi Kadro Kütüğü esas alınır" hükmünün mevcut olduğunu, buna göre ilgili kadro kütüğü tablosunda "Ustabaşı, Usta, İşçi, Aşçı, Operatör, Yağcı ve Şoför" şeklinde listelenen kadroların ihdas edilebileceğini,

Yönetmelik'in yürürlüğe girdiği tarihten sonra yeni kadro ihdas etmenin hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hizmet dökümü, tüm işe giriş çıkış bildirgeleri ile işyeri ünvan listesi, davalı tarafça sunulan işyeri özlük dosyasında yer alan davacının taraf olduğu iş sözleşmeleri, atama olurları, 2001 yılındaki ünvan durumu, ustalık belgesi,...Sendikasına üye kayıt fişleri, 2009 yılı ve sonrasına ait ünvan olurları ile tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre davacının fiilen yaptığı iş pozisyonuna göre 2001-2018 arası için atölye ustası, 2018'den sonrası için sürücü operatörü (şoför) olması gerektiği,

sürücü operatörü pozisyonunda en yüksek derece 15 ise de ücretinde azalma olmayıp 16. derecede ücretin devam ettirildiği, davanın açıldığı tarihe göre 01.03.2021 tarihi itibarıyla her ne kadar davalı tarafça davacının derece ve kademesi 14/26 olarak gösterilmişse de gerçekte davacının derece ve kademesinin aynı tarih itibarıyla 15/29 olması gerektiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 13.07.1992 tarihinde ...Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesinde mevsimlik işçi olarak işe başladığı, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının sürekli olarak çalıştığı ve kadroya geçene kadar özellikle 1999 tarihinden itibaren her yıl tam yıl çalışan olarak gösterildiği, sendika üyeliğinin 14.08.1992 tarihinde olduğu,

davacının fiilen yaptığı iş pozisyonuna göre 2001-2018 arası için atölye ustası, 2018'den sonrası için sürücü operatörü (şoför) olması gerektiği; buna göre dava konusu fark alacakların hüküm altına alınmasının ve davacının 01.03.2021 tarihi itibarıyla 15. derecenin 29. kademesi üzerinden tespitinin isabetli olduğu, davacı vekili istinaf başvurusunda 2017 yılında 16. derece tespit edilmişken 15. dereceye düşürülmesinin kabul edilemeyeceğini iddia etmişse de, davalı işyerinde 01.03.2018 sonrası dönemde davacının çalıştığı "sürücü operatörü (şoför)" pozisyonunda en yüksek derecenin 15. derece olması,

davacının rızasıyla şoför olarak çalışması ve ücretinde hiçbir azalmanın olmayıp 16. derece ücretinin devam ettirilmesi ile bu pozisyonda üst sınır aşılamayacağından bilirkişi raporundaki 15/29 derece/kademe tespitinin hükme esas alınması yerinde olduğundan davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı tarafın istinaf başvurusunun ise hükme esas alınan bilirkişi raporunda arabuluculuk son tutanak tarihini aşan hesaplama yapıldığı gerekçesiyle kabulüne,

resen arabuluculuk son tutanak tarihine kadar yapılan hesaplama ile İlk Derece Mahkemesi hükmü ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Müvekkilinin derece ve kademesinin hatalı belirlendiğini ve dolayısıyla tüm alacakların eksik ve hatalı hesaplandığını,

b. Atölye ustalığının son bitiş derecesi 16 olduğundan müvekkilinin olması gereken derecesinin de 16'ya fazlasıyla ulaştığını, bilirkişi raporunda 16 tespit edilen derecenin sonradan 15'e düşürülmesinin hatalı olduğunu, olması gereken derecenin 16 kabul edilerek hesaplamaların da buna göre yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Hatalı bilirkişi raporu esas alınarak hüküm tesis edildiğini,

b. Toplu iş sözleşmesinin 26. maddesi ve bu yöndeki itirazları dikkate alınmadan yapılan derece ve kademe hesaplamasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının fiilen yaptığı işe göre olması gereken derece ve kademesinin tespiti ile buna göre fark alacaklarının bulunup bulunmadığına ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle tarafların tanıkları tarafından atölye ustası ile atölye usta yardımcısının yaptığı işlerin aynı olduğunun beyan edildiği, davacının 27.06.2008 tarihinde tesviyeci olarak ustalık belgesi aldığı, bu tarih öncesinde "atölye usta yardımcısı" olarak çalıştığı anlaşılmışsa da işverence davacıya 01.03.2008 tarihi itibarıyla uygulanan derece ve kademenin 8/8 olduğu,

"atölye ustası" olarak derecelendirmenin ise 7-16 olup başlangıç derecesinin 7 olduğu dikkate alındığında; anılan derecenin davacının bu tarih itibarıyla fiilen uygulanan mevcut derecesinden daha aşağı olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup taraflarca temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR