Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/4152 K.2025/5218

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı Sendikanın ...............

No'lu Şubesi’nin kuruluşundan beri başkanlığını yaptığını, sendika merkez disiplin kurulunun 21.03.2024 tarih ve 38 sayılı kararı ve sendika aracını kişisel çıkarı ve menfaati doğrultusunda kullanarak Sendikayı zarara uğrattığı gerekçesiyle, hakkında “12 ay süreyle üyelikten çıkarma cezası” verildiğini, kararın, merkez yönetim kurulunun 20.04.2024 tarih ve 1611 sayılı kararıyla onaylanarak davacıya 27.04.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, bunun öncesinde davacıya sendika merkez disiplin kurulunun 05.01.2024 tarih ve 19 sayılı kararı ile “1 yıl süre ile geçici olarak görevden el çektirme kararı” verilmiş olduğunu,

bu kararın iptali talebiyle açılan davanın ..................İş Mahkemesinin 2024/36 Esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, sendika tüzüğünde, şube yöneticisinin görevden alınma usulünün belirlenmemiş olduğunu, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nda (4688 sayılı Kanun), ancak mahkeme kararıyla şube yöneticilerinin işten el çektirilebileceğinin düzenlendiğini, sendika disiplin kurulunca verilen cezanın, genel kurulun onayı olmadan uygulanamayacağını, bu nedenle, 05.01.2024 tarih ve 19 sayılı disiplin kurulu kararına karşı sendika genel kuruluna yazılı olarak itiraz ettiğini, davacının,

haksız ve hukuka aykırı şekilde yöneticilik görevinden el çektirildiğini ve artık yönetici olmadığı gerekçesiyle (...............) plakalı aracın geri istenildiğini, davacı, Sendika tarafından artık üye olarak görüldüğüne göre, davacı hakkındaki disiplin soruşturmasının da şube disiplin kurulu tarafından yürütülmesi gerekirken, merkez disiplin kurulu tarafından karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Sendikanın merkez yönetim ve disiplin kurullarının,

30.04.2023 tarihinde yapılan merkez genel kurulunda kendilerini desteklemeyip karşı listeyi destekleyen ve karşı listeden başkan adayı olan davacıya ve başkaca sendika üye ve yöneticilerinin büyük kısmına onlarca disiplin soruşturması başlatıp, bu kişileri disiplin cezalarıyla Sendika dışına atmayı hedeflediklerini, Sendika genel merkezinin asıl amacının, kendilerine muhalif olarak gördükleri kişilerin seçimlerde aday olmasının önüne geçmek ve aykırı sesleri susturmak olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ....................

Disiplin Kurulu’nun 21.03.2024 tarih ve 38 sayılı kararının tedbiren durdurulmasına, yargılama sonucunda iptaline, müvekkilinin, ............... üyeliğinin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının önce, 1 yıl süre ile görevden el çektirilmesine karar verildiğini, görevi gereği kendisine tahsis edilen aracı iade etmeksizin kendi şahsi işlerine kullanması nedeniyle 12 ay süreyle geçici olarak üyelikten çıkarılmasına karar verildiğini, Sendika tüzüğünde, merkez disiplin kurulunun, Sendikanın her düzeyindeki yöneticisi hakkında soruşturma yapabileceği, 7 günden az savunma hakkı tanınmaksızın disiplin cezası verilemeyeceği, Sendika tüzüğüne, amaç ve ilkelerine aykırı hareket ettiği, Sendika tüzel kişiliği aleyhine faaliyet gösterdiği ileri sürülen hakkında soruşturma yapacağı,

disiplin ihlal eden eylemlerinin tespiti hâlinde yönetmelikte tanımlanan cezalardan birinin verileceği, çalışma usul ve esasları ile ilgili düzenlemelerin bulunduğunu, davacının ... ve söylemlerinin, örgütsel bütünlük ve örgütsel disiplinle, sendikal birlik ilkesiyle, sendikal dayanışma ilkesiyle, sendikal demokrasi ilkesiyle bağdaşmaz nitelikte, ifade ve eleştiri hakkı sınırları dışında, sendikal alanda ahlâki kuralların ihlali kapsamında olduğundan, 1 yıl süre ile yöneticilik görevinden el çektirilmesi disiplin cezası verildiğini, davanın Ankara 4. İş Mahkemesinin 2024/36 Esas sayılı dosyada derdest olduğunu,

yöneticilik görevinden el çektirilmesinin sonucu olarak mülkiyeti Sendika genel merkezine ait olan aracın iade edilmesinin istenildiğini, davacının, söz konusu aracı iade etmeyip kendi şahsi işlerinde kullanmaya devam etmesi üzerine 09.02.2024 tarihli yazı ile "genel merkeze ait ve şube tahsisli aracı teslim etmediği gibi özel işlerde kullandığı, araca ait HGS kayıtları incelendiğinde...plakalı şube aracının 22.01.2024 tarihinde saat 19.45'te Çanakkale iline giriş yaptığı, 28.01.2024 tarihi saat 12.17'de ise Malkara üzerinden çıkış yaptığının görüldüğü,

aracın 6 gün boyunca il dışında tutulduğu ve aracın ................No'lu Şube'nin görev alanı dışında ve yetkisiz kullanıldığını kanıtlar nitelikte olduğu..." belirtilerek savunmasının istenildiğini, buna ilişkin kayıtların sunulduğunu, iptali istenen disiplin kurulu kararının hukuka uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı hakkında tesis edilen cezanın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; cevap ve istinaf dilekçelerinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 12 ay süreyle sendika üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin sendika disiplin kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

4688 sayılı Kanun'un 16/4 hükmünde yer alan "Üyenin, sendikadan çıkarılma kararı sendika merkez genel kurulunca alınır" düzenlemesinin, hem üyelikten kesin çıkarılma hem de üyelikten geçici çıkarılma kararı verilmesi durumunda uygulanması gerektiğinin, buna mukabil somut uyuşmazlıkta üyelikten geçici çıkarılma kararının Sendika Disiplin Kurulunca verildiğinin anlaşılmasına göre Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlık hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi gereken nitelikte olduğundan 6100 sayılı Kanun’un 266. maddesine aykırı olarak İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporu alınması hatalı ise de bu durum sonuca etkili görülmediğinden eleştiri ile yetinilmiştir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR