Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/4611 K.2025/6797

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2016 tarihinde davalı İdare bünyesinde hizmet alım sözleşmesi üzerinden sözleşmeli işçi statüsünde gıda mühendisi olarak çalışmaya başladığını ve 2018 yılında 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) kapsamında kamu işçiliğine getirildiğini aynı zamanda davalı ... bünyesinde endüstriyel mutfak tasarımında hijyenik yaklaşımlar üzerinde yüksek lisans programına başladığını, 2022 yılı Ocak ayı içerisinde müvekkilinin, yemek ihalesinin ... dışından bir şirkete ihale edilmesi gerekçesi ile gıda mühendisliği işinden çıkartılarak ve çalışma yeri de değiştirilerek

...Hastanesinde depo görevlisi olarak istihdam edilmeye başlandığını ve meslek kodunun da temizlik işçisi olarak değiştirildiğini, hem statüsünün hem de ücretinin düşürüldüğünü, ilk olarak 11.01.2022 tarihinde davalı İdareye meslek kodunun ve çalışma statüsünün değiştirilmesi için yazılı olarak başvurduğunu ancak kendisine Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı tarafından personel ihtiyacımız yoktur şeklinde kısa bir yazı gönderildiğini, sonrasında müvekkili tarafından Kamu Denetçiliği Kurumuna;

meslek kodunun değiştirilmesi ve aldığı eksik ücretlerin ödenmesinin sağlanması talepleri ile 14.03.2022 tarihinde başvurulduğunu ve Kurum tarafından 01.09.2022 tarihinde Cumhurbaşkanlığı talimatına uygun bir işte görevlendirilmesine,

meslek kodunun düzeltilmesine ve eksik ödemelerin tamamlattırılmasına dair tavsiye kararı verildiğini ancak müvekkilinin mağduriyetine devam ettirilmesi üzerine müvekkili tarafından Kamu Denetçiliği Kararı da eklenerek davalı İdareye, 12.12.2022 tarihinde bir daha yazılı olarak başvurulmuşsa da olumlu yanıt alamadığını, bunun üzerine müvekkili tarafından Manisa 2. İdare Mahkemesinde 2023/38 Esas sayılı dosya üzerinden meslek kodunun değiştirilmesi işlemine dair iptal davası ikame edildiğini ancak mahkemece adli yargının görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiğini,

696 sayılı KHK ve Cumhurbaşkanlığı talimatlarına göre müvekkilinin meslek kodunun değiştirilmesinin ve temizlik işçisi olarak görevlendirilmesinin mümkün olmadığını, müvekkiline şifahen istihdam edebilecekleri başkaca bir işin olmadığının belirtildiğini ancak yemek ihalesi ile dışarıdan hizmet alımı yapılmaya başlandıktan sonra alınan hizmetin denetlenmesi için muayene kabul komisyonu ve kontrol teşkilatı kurulduğunu,

işbu komisyonda müvekkilinin görevlendirilmeyip müvekkilinin temizlik görevlisi olarak istihdam edilmesinin ne insan kaynakları yönetimi ile ne de hayatın olağan akışına uygun davranma yükümlülüğü ile bağdaşmadığını bu nedenlerle müvekkilinin meslek kodunun, müvekkilinin yüksek lisans eğitimine uyumlu olan ve hem 696 sayılı KHK öncesi meslek kodu olan hem de toplu iş sözleşmesi ile belirlenmiş olan meslek kodu olan gıda mühendisi olarak değiştirilmesine,

müvekkilinin niteliğine ve sürekli işçi statüsüne geçirildiği meslek kodu olan gıda mühendisliğine uygun bir işte görevlendirilmesine aksi hâlde müvekkilinin niteliklerine ve evveliyatına uygun gıda mühendisliğine benzer bir işte görevlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ... mutfak ve yemek üretim hizmetlerinin Sağlık Kültür ve Daire Başkanlığınca yürütülmekte iken bu hizmetin 30.12.2021 tarihinde sonlandığını ve 03.01.2022 tarihinden itibaren özel firma marifetiyle yürütülmeye başlandığını, bunun sonucunda Sağlık Kültür ve Daire Başkanlığı bünyesinde yer alan mutfak işleri işyerinin kapatılma süreci başlatıldığını, mutfak işlerinde çalışan sürekli işçilerinde istihdam fazlası personel hâline geldiğini ve bu işçilerin temizlik hizmetleri işyerinde istihdamına karar verildiğini, bireysel iş sözleşmelerindeki iş tanımında temizlik hizmetlerininde yer aldığını,

işçilerin temizlik hizmetlerinde çalışmaya rıza gösterdiklerini, yapılan iş ve işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde; açılan davada idari yargının görevli olduğunu, davacının hangi işyerinde hangi meslek kodu ile çalışacağının müvekkili Kurum tarafından değerlendirilebilecek bir husus olmadığını, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, işverenlerin geçmişe dönük meslek kodunu değiştirme hakkı bulunmadığı gibi işveren tarafından bildirildiği taktirde herhangi bir cezai işleme maruz kalmadan işçinin meslek kodunun Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından değiştirilebildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyerinin bir kamu kuruluşu olduğu ve kamu kuruluşlarında çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin asıl olduğu, uyuşmazlığın çözümünde ilk olarak tanık anlatımları yerine resmî ve yazılı kayıtların esas alınması gerektiği, dava dilekçesinde, davacının eğitimine ve niteliğine uyumlu şekilde gıda mühendisi olarak görevlendirilmesi ve meslek kodunun da gıda mühendisi olarak değiştirilmesinin talep edildiği;

gıda mühendisi olarak fiîlen çalışmasına karşılık, meslek kodunun temizlik görevlisi olarak bildirildiği yönünde bir iddiada bulunulmadığı, davalı ... tarafından sunulan davacıya ait özlük dosyasında, mutfak bölümünün kapatılması ve davacının temizlik görevlisi olarak depo biriminde görevlendirilmesi sonrasında, davacının gıda mühendisi olarak çalıştığına dair bir kayıt bulunmadığı, sonuç olarak davacının iddiasına ilişkin dosya kapsamı itibarıyla her türlü şüpheden uzak vicdani kanaate ulaştıracak bir delilin elde edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkeme kararında bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmüne Kararname'ye eklenen geçici 23/7 hükmüne göre sürekli işçi kadrosuna geçirilenlerin çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebileceklerini, kamu işçiliğine geçmeden önce de gıda mühendisi olarak çalışan davacının idari işlem ile meslek kodunun değiştirilmesinin ve başka bir iş hatta çok daha düşük statülü bir iş alanında istihdam ettirilmesinin mümkün olmadığını,

2. Müvekkilinin çalıştığı yemekhanenin hizmet alımı ile firmaya devredilmesinden sonra firmayı denetlemek için kurulan Kurulda işin konusu olan yemeğin denetlenmesinde en yüksek liyakate gıda mühendisinin ehliyetli olduğunun ortada olduğunu, ayrıca müvekkilinin bu alanda yüksek lisans mezunu olduğunu, müvekkilinin işbu Komisyonda görevlendirilmesi yerine temizlik işinde görevlendirilmesinin hatalı olduğunu,

3. Müvekkilinin meslek kodunun müvekkilinin aleyhine olacak şekilde değiştirilmesinin ve bu sebep ile daha düşük ücret almasının sağlanmasının da hukuka açıkça aykırı olduğunu,

4. Hukuk kaidelerine açıkça aykırı olarak davalı işveren uygulamasının iptal edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacının davalı Kurumda gıda mühendisi iken temizlik işçisi olarak meslek kodunun değiştirilmesi ve temizlik hizmetlerinde görevlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunun tespitine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı ... nezdinde hizmet alım sözleşmeleri kapsamında alt işveren işçisi olarak gıda mühendisi ünvanı ve meslek kodu ile fiîli olarak görevine devam etmekte iken 696 sayılı KHK kapsamında 01.04.2018 tarihinde kadroya geçirilmiş ve kadroya geçişi de gıda mühendisi olarak yapılmıştır.

Kadroya geçiş esnasında işe giriş bildirgesinde meslek koduda aynı şekilde gıda mühendisi olarak bildirilmiş ve yaklaşık 4 yıllık süre içerisinde bu şekilde çalışmış olup en son 05.01.2022 tarihli işten ayrılış bildirgesinde meslek ünvanı gıda mühendisi iken 06.01.2022 tarihli işe giriş bildirgesinde meslek ünvanının temizlik işçisi olduğu görülmüştür.

Davalı Kurum, mutfak yemek hizmetlerinin 03.01.2022 tarihinde ihale edilerek işyerinin 05.01.2022 tarihinde kapandığını, davacının gıda mühendisi ünvanı ile örtüşür bir iş bulunmadığından farklı bir işyerinde temizlik görevlisi olarak çalışacağına dair yazılı rızasının da alındığını ve bu itibarla meslek kodunun temizlik görevlisi olarak değiştirildiğini ve görevlendirmenin bu şekilde yapıldığını belirtmiştir.

Davacının ilk olarak 11.01.2022 tarihli dilekçesi ile kendisine uygun bir işte görevlendirme talep ettiği, davalı Kurum tarafından ise personel ihtiyacının bulunmadığı yönünde cevap verildiği ve 20.01.2022 tarihli dilekçe ile temizlik hizmetlerinde çalışmaya rıza gösterdiği ve bu kapsamda istihdam edilmeyi kabul ettiğini belirtir yazının altında davacının aynı tarihli el yazısı ile yasal tüm hakları saklı kalmak kaydıyla şerhi düşerek imzaladığı, davacının 21.01.2022 tarihli Kurum içi görevlendirme yazısı ile de depo biriminde görevlendirildiği görülmüştür.

Devam eden süreçte de davacı tarafından idari yargıda dava açılana kadar davalı Kuruma ve Kamu Denetçiliği Kurumuna Kurum işleminin hatalı olduğuna yönelik başvurularda bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına göre davalı ... yemekhane hizmetlerinin alt işverene verilmesi nedeniyle istihdam fazlası personel konumuna düştüğü gerekçesiyle davacıya temizlik hizmetlerinde çalışması teklifi yapılmış ancak davacı gerek daha öncesinde Kuruma verilen dilekçe ile gerek temizlik hizmetlerinde görevlendirildiğine dair yazının tebliğine karşı görevlendirmeyi kabul etmediğini belirtmiştir.

İhtiyaç fazlası durumu söz konusu olduğunda feshin son çare olması kapsamında davacıya daha alt bir pozisyon teklifi mümkün ise de somut olayda uzun yıllar gıda mühendisliği kadrosunda görev yapan davacının mesleğine uygun mevcut bir pozisyon bulunduğu hâlde temizlik hizmetlerinde çalışmasının teklif edilmesi dürüstlük kuralına uygun düşmez.

Bu nedenle yapılacak iş; yemekhane hizmetlerinin dışarıdan teminine yönelik uygulamaya geçildikten sonra davacının mesleğine uygun bir pozisyon mevcut olup olmadığı, davacı iddiasında belirtildiği gibi alınan hizmetin denetlenmesi için Muayene Kabul Komisyonu ve Kontrol Teşkilatı kurulup kurulmadığı, kurulmuş ise bu birimlerde davacıya uygun bir pozisyon bulunup bulunmadığı ile davacının yapabileceği pozisyonlara yeni personel alınıp alınmadığı hususları tereddüt bırakmayacak şekilde araştırılmalıdır.

Sonucuna göre davacının değerlendirilebileceği bir pozisyon mevcut olduğunun anlaşılması durumunda ise davalı işverence yapılan işlemin hukuka aykırılığının tespitine karar verilmelidir. Anılan yönler düşünülmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi bozma sebebidir.

VI. KARAR