Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5127 K.2025/6517

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 06.05.2008 tarihinden iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın işveren tarafından feshedildiği 02.03.2015 tarihine kadar önce depo görevlisi daha sonra şoför olarak aylık net 1.590,00 TL ücret ve üç ayda bir işverenin takdirine göre 350,00 TL ile 500,00 TL arasında değişen tutarda prim karşılığı çalıştığını, işverence kıdem tazminatına mahsuben bir kısım ödeme yapılmış olduğunu ileri sürerek bakiye kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, prim, yıllık ücretli izin ile asgari geçim indirimi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 08.05.2008 tarihinde depo görevlisi olarak işe başladığını, 15.11.2013 tarihinden iş sözleşmesinin karşılıklı anlaşma ile sona erdirildiği 02.03.2015 tarihine dek şoför olarak çalıştığını, davacının son ücretinin net 1.200,00 TL olduğunu, davacıya çalışırken araba alması için 6.500,00 TL avans verilmiş olduğunu, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte avans tutarı mahsup edilerek bakiye kıdem tazminatı tutarı olarak hesaplanan 6.490,00 TL’nin de davacının hesabına yatırılmış olduğunu, davacının bakiye kıdem tazminatı alacağı bulunmadığını,

işyerine giriş çıkışlarda parmak izi okuma sistemi kullanıldığını, imzalı ücret bordrolarından da anlaşılacağı üzere davacının fazla çalışma yapması hâlinde ücretinin kendisine ödenmiş olduğunu, işyerinde genel tatil ve bayram tatil günlerinde çalışma yapılmadığını, yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığını, prim uygulaması olmadığını, dava konusu taleplerin haksız ve dayanaksız bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.06.2016 tarihli kararı ile; davalı işyerinde 08.05.2008-02.03.2015 tarihleri arasında son olarak aylık 1.200,00 TL net ücret karşılığı çalıştığı belirlenen davacının iş sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona erdiğinin ispat yükü kendisinde bulunan davalı işveren tarafından ispat edilemediği, mahsup işlemi gözetilerek yapılan hesaplamaya göre davacının hak kazandığı kıdem tazminatının ödenmiş olduğunun kabulü ile bu talebinin reddine karar vermek gerektiği, davacı işçinin fazla çalışma yaptığını ve işyerinde prim uygulaması olduğunu ispatlayamadığı,

şahsi sicil dosyasında yer alan yıllık ücretli izin formlarına göre davacının kullanmadığı veya ödenmeyen yıllık ücretli izin alacağı bulunmadığı, bordrolardaki kayıtlara göre davacıya asgari geçim indirimi alacaklarının ödenmiş olduğu, tanık beyanları da dikkate alındığında davacının genel tatillerde çalıştığı anlaşılmakla genel tatil ücretine hak kazandığı gerekçesiyle kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, prim, fazla çalışma ücreti taleplerinin reddine, ihbar tazminatı ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 24.06.2016 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 10.12.2020 tarihli kararı ile; hükme dayanak alınan raporda davacının aylık son net ücretinin 1.200,00 TL olduğu kabul edilmiş ise de belirlemenin eksik incelemeye dayalı olduğu,

davacının işyerinde fiilen yaptığı işe göre ilgili meslek odasından usulüne uygun şekilde ücret araştırması yapılarak tanık beyanları ve dosya kapsamı gözetilerek davacının ücretinin yeniden belirlenmesi ve talep konusu alacaklar hakkında buna göre değerlendirme yapılması gerektiği,

davacının fazla çalışma ücreti alacağı bulunup bulunmadığının sunulan tüm bordroların imzalı olmayışı ve hepsinde fazla çalışma ücret tahakkuklarının mevcut olmadığı dikkate alınarak yeniden incelenmesi gerektiği ve davacının dosyaya sunulan yıllık ücretli izin belgelerindeki imzaların sahte olduğuna yönelik suç duyurusunda bulunması sebebiyle söz konusu savcılık soruşturma dosyasının akıbeti araştırılarak neticesine göre yeniden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyulmak suretiyle yürütülen yargılama neticesinde farklı bir bilirkişiden alınan rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının bozma öncesi 13.05.2016 tarihli ve bozma sonrası 17.03.2022 tarihli dilekçeler ile iki defa ıslah talebinde bulunmasının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 176/2 hükmünde yer alan; "Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir." hükmüne aykırı bulunduğunu,

2. Mahkemece dava dilekçesinde istenen alacak miktarına dava tarihinden itibaren, ıslahta istenen alacak miktarına ise ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiği kuralının gözetilmediğini,

3. Davacının kıdem tazminatı alacağının davalı işveren Şirket tarafından ödenmiş olduğunu, kaldı ki davacı asılın 14.10.2015 tarihli celsede; "benim parayı aldığım doğrudur, 6.590,00 TL para aldım, ben Azerbaycan'a giderken bana para vermişti, araba almak için verdiler, zaman zaman maaştan kesiyorlardı ancak 6.590,00 TL borcum kaldı, bu parayı davalıya vermedim, beni işten çıkarttıkları gün 6.500 TL para yatırdılar..." şeklinde beyanda bulunarak ödeme hususunu ikrar etmiş olduğunu,

4. Davacının tüm fazla çalışmalarının bordrolarda görüldüğü gibi ödendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının aylık ücretinin miktarı ile buna göre bakiye kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanıp hüküm altına alınmasına ve ıslaha değer verilip verilemeyeceğine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece bozma ilâmı öncesi verilen 24.06.2016 tarihli kararda, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davalı işyerinde 08.05.2008-02.03.2015 tarihleri arasında 6 yıl 9 ay 24 gün çalıştığı ve giydirilmiş aylık brüt ücretinin 1.796,10 TL olduğu kabulüyle yapılan değerlendirmede.

02.03.2015 tarihli "tazminat bedeli" açıklamalı 6.490,00 TL bedelli banka dekontu ile davacı asılın 14.10.2015 tarihli duruşmada davalı Şirket tarafından araba satın alabilmesi için kendisine borç para verildiği yönündeki beyanı gözetilerek söz konusu tutarlar mahsup edildiğinde davacının bakiye kıdem tazminatı alacağı kalmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından karara karşı yapılan temyiz başvurusunda mahsup işlemine yönelik bir itirazda bulunulmadığı gibi "davacı müvekkilimin kıdem tazminatı ve ihbar tazminatına esas alınan brüt ücret hesaplanırken hata yapıldığından bu hesaplamalar da doğal olarak hatalı olmuştur." denilmek suretiyle yalnızca ücretin eksik belirlenmesi temyize konu edilmiştir.

Yapılan açıklamalara göre Mahkemece bozma ilâmı sonrasında, davacının giydirilmiş brüt aylık ücretinin 2.213,82TL olduğu tespitiyle yapılan hesaplamada toplam net 14.974,33 TL olarak hesaplanan kıdem tazminatı alacağından bozma öncesi olduğu gibi ödemeler toplamı olarak 12.980,00 TL' nin mahsup edilmesi gerekirken sadece 6.490,00 TL mahsup edilerek yapılan hesaplama hatalı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2 hükmü atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7 hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın Mahkeme kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının, hüküm fıkrasının kıdem tazminatına ilişkin (1) numaralı bendi ile harç, yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin

"Alınması gereken 1.597,08 TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 27,70 TL peşin harç ile ıslah dilekçesi ile alınan 418,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 445,70 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 1.151,38 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Avukatın emek ve mesaisi avukatlık ücreti tarifesi de nazara alınarak 5.100,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine

Reddedilen miktar avukatın emek ve mesaisi avukatlık ücreti tarifesi nazara alınarak 1.337,84 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı, 27,70 TL peşin harç, 418,00 TL ıslah harcı, 950,00 TL bilirkişi ücreti, 292,90 TL tebligat ve müzekkere gideri toplamı 1.716,30 TL yargılama giderinden davanın red kabul oranına göre 1.623,41 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına," şeklindeki bentlerinin hükümden tamamen çıkartılarak yerlerine;

"1-1.994,33 TL NET kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihinden itibaren işleyecek bankaların mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Alınması gereken 1.149,32 TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 27,70 TL peşin harç ile ıslah dilekçesi ile alınan 418,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 445,70 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 703,62 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 16.824,95 TL üzerinden takdir edilen 5.100,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, reddedilen 12.033,04 TL üzerinden takdir edilen 5.100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı, 27,70 TL peşin harç, 418,00 TL ıslah harcı, 950,00 TL bilirkişi ücreti, 292,90 TL tebligat ve müzekkere gideri toplamı 1.716,30 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre 995,45 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına," bentlerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,