Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5145 K.2025/6246

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin babasının 17 Ağustos 1999 ... Depreminde hayatını kaybetmesi üzerine davalı Bakanlığa bağlı ... Tersanesi Komutanlığında işe başladığını, davacının işe başlamadan önce ... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi bölümünü bitirerek ön lisan mezun olmasına karşın üyesi bulunduğu ... Sendikası ile bağıtlanan 18. Toplu İş Sözleşmesinin 21/b-1-ç-1 hükmüne göre öğrenim durumu nedeniyle ilk işe girişte 13. dereceden işe başlatılması gerektiği hâlde 9. dereceden başlatıldığını, hatalı intibak işlemlerinden ötürü ücretlerinin eksik ödendiğini, bu nedenle işe 13. dereceden başlatılması gerektiğinin tespiti ile ücret farkı ikramiye farkı, ilave tediye farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının 01.09.2000 tarihinde toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olarak armador meslek kolunda lise mezunu olarak işe başladığını, işe başladığı tarihte ön lisans mezuniyetine ait herhangi bir belgeyi İdareye sunmadığını, İşletme Toplu İş Sözleşmesinin “yanlış işe alma ve ücret intibakı” başlıklı 41. maddesinin:"Bu sözleşmeye aykırı hizmet akdi yapılamaz.

Ancak, sözleşmede belirtilen ücret derecelerinin üstünde veya altında işçi alınmış ve işe alınma tarihi üzerinden iki yıl geçmemiş ise; (a) İşçi bulunması gereken ücret derecesinin üstünde işe alınmış ise derecesi, sözleşmedeki koşullara göre intibak ettirilir. Ancak, fazla ödemede bulunulmadığı gerekçesi ile geriye doğru ücret kesintisi yapılmaz.

Yeni ücret derecesi intibakı kabul etmeyen işçinin yasal hakları ödenerek hizmet akdi feshedilir.(b)İşçi sözleşme şartlarına göre alınması gereken ücret derecesinin altında işe alınmış ise aradaki ücret farkları, işlemin yapıldığı tarihten geçerli olmak üzere işçiye verilir ve işçi hakkı olan ücret derecesine intibak ettirilir.(a) ve (b) fıkralarında belirtilen yanlış işe alma ve yanlış intibak işlemini yapanlar hakkında işverence kanuni işlemler yapılır." hükmünü içerdiğini, davacı işçinin dava dilekçesinde bahsettiği gibi işe giriş tarihinden önce ön lisans mezuniyeti bulunuyor olsa dahi,

o dönemde yürürlükte bulunan düzenleme gereğince iki yıllık müracaat tarihini geçirmiş olduğunu, ilk defa 03.03.2022 tarihli dilekçe ekinde Kuruma ibraz edilerek yapılan başvuruya konu alacakların zamanaşımına uğramış olduğunu, işlemlerde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığını, davacının taleplerinin haksız olduğunu, yanı sıra talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihlerinin de yasal dayanaktan yoksun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla: davanın, davacının faydalandığı toplu iş sözleşmesi (TİS) hükümleri uyarınca 4 üst ücret derecesinden (13. ücret derecesinden) işe başlaması gerektiğinin tespiti ile buna bağlı olarak TİS kaynaklı ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı alacaklarının tahsiline ilişkin olduğu,01.09.2000 tarihinde davalı işyerinde işe başlayan davacının 14.07.2023 olan dava tarihi itibarıyla çalışmasının devam ettiği, davacının 11.09.2000 tarihinde üye olduğu ...

Sendikası ile ...arasında "Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı'na bağlı işyerleri" için imzalanan 01.03.2001-28.02.2003 yürürlük süreli TİS'ten faydalandığı, anılan TİS'in "Onüçüncü Ücret Derecesinden İşe Alınacak İşçiler" başlıklı 38. maddesinin.

"Bu ücret derecesine aşağıda yazılı eğitim, öğrenim ve iş hayatı bulunanlar alınır...(f.) En az (2) yıl teknik öğrenim veren ön lisans okulu mezunları, Meslek Yüksek Okulu Teknik Bölüm mezunları." hükümlerini içerdiği, davacının ... Üniversitesi ...

Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi bölümünden tekniker ünvanı alarak mezun olduğu kaydını içeren 23.06.2000 tarihli diploması bulunduğu tespit edilmekle davacının söz konusu TİS’in 38. maddesi uyarınca 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerektiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle yargılama esnasında resen tefrik edilen ancak akabinde yeniden birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 01.09.2000 tarihinde davalı işyerinde işe başladığı ve dava tarihi itibarıyla da çalışmasının devam ettiği, davacının 11.09.2000 tarihinde üye olduğu ...

Sendikası ile ...arasında "Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı'na bağlı işyerleri" için imzalanan 01.03.2001-28.02.2003 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden (TİS) faydalandığı, anılan TİS'in "Onüçüncü Ücret Derecesinden İşe Alınacak İşçiler" başlıklı 38. maddesinin.

"Bu ücret derecesine aşağıda yazılı eğitim, öğrenim ve iş hayatı bulunanlar alınır....(f) En az (2) yıl teknik öğrenim veren önlisans okulu mezunları, Meslek Yüksek Okulu Teknik Bölüm mezunları." hükümlerini içerdiği, özlük dosyasında davacının; ... Üniversitesi ...

Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi bölümünden tekniker ünvanı alarak mezun olduğu kaydını içeren 23.06.2000 tarihli diploması bulunduğu, bu durumda davacının TİS’in 38/f maddesi gereğince davalıya ait işyerinde ilk işe başladığı tarih itibarıyla 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerektiğinin tespitine yönelik Mahkeme kararında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, davacı davalıya ait işyerinde ilk işe başladığı tarih itibarıyla 13. ücret derecesinden işe başlatılmadığından, 9. ücret derecesinden işe başlatıldığından sonraki kademe ve derece terfilerinin de hatalı yapıldığı, davacının alması gereken ücretlerin eksik ödendiği,

ıslahla arttırılan ve hüküm altına alınan alacak miktarlarının ıslah zamanaşımınına uğramadığı, hesaplama yöntemi ve faiz tür ve başlangıcı bakımından kararda herhangi bir hatanın bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davaya konu alacakların belirlenebilir alacaklar olmaları nedeniyle belirsiz alacak davasına konu edilmelerinin usule aykırı olduğunu, hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini,

2. Dava açmak ve dava konusu alacakları talep etmek yönünden zamanaşımı süresinin geçirilmiş olduğunu, davanın süre yönünden reddi gerektiğini,

3. İdarenin yapmış olduğu işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğunu, davanın haksız bulunduğunu,

4. Bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını,

5. Dava konusu alacak bakımından yasal faiz yerine en yüksek işletme kredi faizi işletilmesinin hatalı olduğunu,

6. Mahkemenin yeterli araştırma ve inceleme yapmaksızın karar verdiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının eğitim durumu ve önceki hizmet süresine göre derece kademesinin doğru belirlenip belirlenmediği ile intibakına göre ücret farkı, ilave tediye farkı, ikramiye farkı alacaklarının bulunup bulunmadığına ve faize ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta; davalı Bakanlığa bağlı ... Tersanesi Komutanlığında 01.09.2000 tarihinde borucu meslek kolunda Endüstri Meslek Lisesi mezunu olarak 9. ücret derecesinden işe başlatılan davacının esasen işe giriş tarihinden önce "... Üniversitesi ... Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi Bölümünden" "tekniker" ünvanı alarak mezun olduğu kaydını içeren 23.06.2000 tarihli diplomasının mevcut bulunduğu görülmektedir. Mahkemece 11.09.2000 tarihinde üyesi olduğu ...

Sendikası ile ...arasında "Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı'na bağlı işyerleri" için imzalanan 01.03.1999-28.02.2001 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin "Onüçüncü Ücret Derecesinden İşe Alınacak İşçiler" başlıklı 38. maddesinin (f) bendinde "En az (2) yıl teknik öğrenim veren önlisans okulu mezunları, Meslek Yüksek Okulu Teknik Bölüm mezunlarının" da sayılmış olduğu dikkate alınarak davacının işe girişte 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerektiğinin tespiti yerinde ise de,

davacı işçinin işe girişte Meslek Yüksek Okulundan tekniker ünvanı ile mezuniyetine dair 23.06.2000 tarihli diplomasını davalı Bakanlığa bildirmemesi nedeniyle davalının intibakın hatalı yapılmasında kusuru bulunmadığı, buna göre ancak diplomanın Kuruma ibraz tarihinden sonraki dönem bakımından fark alacak talebinde bulunulabileceği gözetilmeksizin yalnızca zamanaşımına uğramayan dönem bakımından hüküm kurulması isabetsizdir.

Mahkemece davalı Bakanlığın cevap dilekçesindeki, diplomanın kendilerine ilk defa 03.03.2022 tarihinde sunulmuş olduğu yönündeki, beyanı da gözetilerek davacının diplomasını davalıya ibraz tarihi tespit edilmeli, arabuluculuk son tutanak tarihine kadar olan dönem bakımından fark alacaklar hüküm altına alınmalıdır. Hatalı değerlendirmeye dayalı hesaplama yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR