Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5646 K.2025/9716

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yurt dışında davalı işverene ait ...

Projesinde bilgi işlem yetkilisi olarak 06.06.2016 tarihinde çalışmaya başladığını, ancak bu proje dışında zaman zaman davalıya ait başka projelerde de gerek teknik destek vermek gerek bizzat çalışmak suretiyle görev üstlendiğini, davalı Şirketin yüklenicisi şirketler ve müşavir şirketlerin de bilgi işlem sorumluluğunu üstlendiğini, çalıştığı süre boyunca bayram ve hafta sonu tatilleri de dâhil olmak üzere 07.30-21.30 saatleri arasında çalıştığını, ayda sadece iki haftada bir gün hafta tatili yapabildiğini, yaptığı bu fazla çalışmalar ve tatil günlerindeki çalışmalarına ilişkin olarak hak ettiği ücretlerinin kendisine ödenmediğini,

iş sözleşmesinin 30.09.2018 tarihinde davalı işveren tarafından haksız ve bildirimsiz feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili ... Projesinde 06.06.2016-30.09.2018 tarihleri arasında son olarak bilgi işlem yetkilisi olarak çalıştığını, sabit ücretinin 2.000,00 Euro olduğunu, iş sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasının doğru olmayıp projenin belli ve kademeli bir iş akışı içerisinde ilerlediğini ve sona ermeye başlaması nedeniyle istihdam fazlası personel oluştuğunu, bu nedenle davacıya uygun pozisyon araştırıldığını ancak bulunamadığı için iş sözleşmesini feshetmek zorunda kalan davalı işverence kıdem ve ihbar tazminatları ödenen davacının müvekkili Şirketi ibra ettiğini ve buna ilişkin ibraname düzenlendiğini, yıllık izinlerin kullandırıldığını, faiz talebinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; delillerin toplandığı, bilirkişi ek raporundaki hesaplamaların denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu ve rapordaki hesaplamalar doğrultusunda karar verildiği, hizmet süresine ilişkin ihtilaf bulunduğu, davacının ücretinin aylık net 2.000,00 Euro olduğu, yapılan hesaplama sonucunda davacının bakiye kıdem tazminatı kalmadığından bu talebin reddi gerektiği, yine hesaplama sonucunda net 82,31 Euro ihbar tazminatının eksik ödendiğinin anlaşıldığı, dinlenen tanıkların beyanlarından davacının haftalık 27 saat fazla çalışma yapmış olduğu,

ayda iki hafta tatilinde çalıştığı, yine yılbaşı ile dinî bayramların ilk iki günü ve yurt içinde bulunduğu günler haricindeki tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmış olduğunun anlaşıldığı, alacakların tanık beyanlarına dayalı olarak hesaplanmış olmaları nedeniyle indirim uygulanarak hüküm altına alındığı, fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dâhil olduğu, buna göre yıllık 270, aylık 22,5 ve haftalık 5,2 saatlik fazla çalışmanın aylık ücrete dâhil olduğunun kabulü ile davacının fazla çalışma ücreti alacağının hesaplandığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü yönünde hüküm tesis edilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen işten ayrılış bildirgesinde, davacının işten ayrılış nedenini iş bitimi nedeniyle feshe ilişkin Kod 18 olarak gösterildiği, davacıya kıdem ve ihbar tazminatı adı altında ödeme yapıldığı, kıdem tazminatı tavanı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda davacının bakiye kıdem tazminatı kalmadığından bu talebin reddi gerektiği,

Bilgilendirme Formu'nda yazılı ibare gözetilerek tanık beyanlarına göre hesaplanan fazla çalışma ücreti alacağının kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi yine tanık beyanlarıyla uyumlu hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının kabulünün de dosya kapsamına uygun olduğu, emsal ücret araştırmasına göre ücretin miktarına ilişkin tespitin yerinde olduğu, yapılan indirimin yerinde olduğu ve davacının dava tarihinde zamanaşımına uğrayan alacağı bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının aylık sabit ücretinin her nevi çalışmalarını kapsar biçimde ve asgari ücretin çok üzerinde olacak şekilde belirlendiğini, davacının, İŞKUR onaylı Yurt dışı Hizmet Sözleşmesi'nin eki olan Yurtdışına Çıkış Yapan İşçi Bilgilendirme Formu'nu imzalayarak fazla çalışma ücretine hak kazanmayacağını kabul ettiğini ve hizmet süresi boyunca itirazsız biçimde bu şekilde çalıştığını,

Dolayısıyla davacının sözleşme ile belirlenmiş ücretinin, normal çalışma karşılığı ücret ve yıllık 270 saate kadar olan fazla çalışma karşılığı hak edeceği ücretin toplamı olacak şekilde belirlendiğini, davacının talep ettiği fazla çalışma ücreti alacağının hesaplanması için esas alınacak ücretin davacının fazla çalışma dâhil belirlenmiş ücretinden, 270 saatlik fazla çalışma karşılığına denk gelen ücret miktarının düşülmesi suretiyle bulunacak olan çıplak net ücret olması gerektiğini,

2. Bir kişinin hafta tatili yapmaksızın ve tatil iznini kullanmaksızın sürekli fazla çalışma yaparak görev ifası kabulünün hayatın olağan akışına aykırı düştüğünü, salt tanık beyanlarına dayalı olarak sonuca gidilmesinin hatalı olduğu gibi tanık beyanlarına itibar edilecek olsa dahi bunun 18 saati geçmemesi gerektiğini,

3. Davacının müvekkili Şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, bilirkişinin, davacının aylık ücreti ve buna bağlı olarak diğer tüm alacaklara ilişkin olarak yapmış olduğu hesaplamalar hatalı olmakla beraber dosya kapsamındaki ücret bordroları ve banka kayıtlarını dikkate almaksızın hazırlanmış olunan raporun hükme esas alınamayacağını,

4. Alacaklardan yapılan indirim oranının üst sınırdan; %50'den az olmamak kaydıyla uygulanması gerektiğini,

5. İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararda, kabulüne karar verilen alacaklara "Devlet bankalarınca döviz cinsinden bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz1 uygulanmasına karar verilmiş olup yabancı para alacaklarında ilgili mevzuat gereği Devlet bankalarınca o döviz cinsinden açılmış bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiğinden hükmün bu yönden infazda tereddüt yaratır mahiyette ve hatalı olduğunu beyan etmiş ve inceleme sırasında resen gözetilmesi gereken diğer nedenlerle kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; uygulanacak hukuk, hesaba esas ücretin belirlenmesi, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı, hesabı ve karşılığının ödenip ödenmediğine ilişkindir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 24/1 hükmüne göre hukuk seçimi, taraflarca açıkça yapılabileceği gibi zımni olarak da yapılabilir. Yabancılık unsuru taşıyan bir iş sözleşmesinin varlığı karşısında, Türk hukukuna göre açılmış bir davada davalı tarafça en geç cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmaması yahut en geç ön inceleme duruşmasında tarafların hukuk seçimi konusunda anlaşmamış olmaları durumunda uyuşmazlığa uygulanacak olan hukukun Türk hukuku olarak zımnen seçilmiş olduğunun kabulü gerekir. Buna göre somut uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacının fesih tarihindeki aylık net ücreti 2.000,00 Euro olarak belirlenmiş olup bu tespit dosya kapsamına uygundur. Ancak davacının çıplak brüt ücreti belirlenirken yurt içinde çalışan işçiler gibi brütleştirme yapılarak gelir ve damga vergisi ilavesiyle hesaplama yapılması hatalıdır. Zira brüt ücretin gelir ve damga vergisi tevkifatı ile tespit olunması, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) 5/1-(g) hükmünde yer alan düzenlemeye açıkça aykırı olduğu gibi yurt dışında çalışan işçilerin brüt ücretlerinin tespit edilmesinde uyulması gereken hesaplama yöntemine ilişkin Dairemiz uygulamasına da uygun düşmemektedir.

Davacının, Ülkemiz ile uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan bir ülkede çalıştığı dikkate alınarak ücreti brütleştirilirken dosya kapsamından tespit edilen net ücretine 5510 sayılı Kanun'un 5/1-(g) hükmü gereğince yalnızca %5 oranında genel sağlık sigortası primi eklenmek sureti ile sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Belirtilen husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,