Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6027 K.2025/7556

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dünyaca ünlü İtalyan peynir cinsleri olan mozeralla, parmesan başta olmak üzere sadece İtalya'nın ... Bölgesinde üretilen peynirlerin üretiminde tanınan uzman ve usta olduğunu, davalının ...

Bölgesinde kurduğu çiftlikte ... peynirlerinin Türkiye'de üretimini gerçekleştirmek üzere baş peynirci olarak, özel olarak aylık vergileri hariç, konaklama ve yiyecek dâhil 3.000,00 Euro ücret, yine eşinin ise vergiler hariç 1.000,00 Euro ücret alacak şekilde çiftlik içerisinde istihdam edilerek 20.06.2012 tarihinde çalışmaya başladığını, ancak Sosyal Güvenlik Kurumu kaydının 01.12.2012 tarihinde başlatıldığını, iş sözleşmesinin 24.12.2020 tarihinde haksız ve hukuka aykırı olarak gerçek dışı iddialar ile savunması dahi alınmadan,

kendisine 5 gün sonra yani 29.12.2020 tarihinde whatsapp üzerinden atılan bir mesaj ile bildirilerek son verildiğini, Ağustos 2018'den itibaren her ay 10 gün ücretsiz izine çıkartılmaya başlandığını, bu durumun 2019 yılında ayları bulan sürelere dönüştüğünü, 2020 yılında da devam ettiğini, davacının 2019 yılı ve 2018 yılı primlerinin hep eksik yatırıldığını, eksik gün sebebinin ise ücretsiz izin olarak gösterildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, ücret, asgari geçim indirimi, hafta tatili,

ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının ve davacının rızası olmaksızın ve reklam sözleşmesi olmadığı hâlde işverenin internet sitesinde davacının fotoğraf ve görsellerinin çiftlik ve ürün tanıtımında kullanıldığını ileri sürerek manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarını kabul etmediklerini, ücrete itiraz etiklerini, davacının süreç içerisinde davalıdan sürekli İtalya'dan peynir kültürü getirdiğini belirterek toplamda 16.433,00 Euro para aldığını, aldığı paraların karşılığında yurt dışından maya getirmediğinin ortaya çıktığını, güveni kötüye kullanarak hem haksız kazanç sağladığını, hem de davalının Şirketini kasten ve bilerek zarara uğrattığını, bu durumun iş sözleşmesinin işverence haklı nedenle feshine imkân tanıdığını,

yurt dışından getirtmeyi vaat ettiği kaliteli peynir kültürleri yerine kalitesiz peynir kültürleri ile üretilen peynirlerin kalitesini bozarak davalıyı büyük zarara uğrattığını, kullanması gereken malzemeyi kullanmayarak 2.500 adet peynirin deforme olmasına, 80 ton peynirin daha zayi olmasına sebep olduğunu, bu hususta ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/5963 sayılı soruşturmasının devam ettiğini, bu soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ve dilekçesinde yazılı diğer sebepleri belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararına göre yapılan yargılama sonucunda; davacıya ait sigorta hizmet cetveline göre davacının 20.06.2012-29.12.2020 tarihleri arasında davalı nezdinde sigortasının yapıldığı, davalı tarafça bildirilen ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... soruşturma sayılı dosyasında davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 24.03.2022 tarihinde kesinleştiği, davacının davalının güvenini kötüye kullandığı ve zarara uğrattığının ispatlanamadığı, iş sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde son bulduğunun davalı tarafça ispatlanamadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı,

ücretsiz izin süreleri kıdem süresinden mahsup edilerek ve o günlerde ücret ödemesi yapılmadığından yıllık ücretli izin süresinden sayılmadan bilirkişi raporundaki hesaplamalara itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaldırma kararında belirtilen eksikliklerin giderildiği, tanık ... tarafından açılan dava dosyasının içeriği, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı dosyasının içeriği, toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde haklı nedenle fesih savunması ispat edilemediğinden davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, tanık beyanları, davacının yaptığı iş, sunulan para makbuzları dâhil belgeler ve mesaj içeriklerine göre davacının ilk başta 3.000,00 Euro, 2018 yılından sonra aylık 2.500,00 Euro ücretle çalıştığının kabul edilmesinde hata olmadığı, davacının ücretsiz izin ve yurt dışında olması sebebiyle çalışmadığı günlerin kıdem süresi ve ücret alacağı hesabında dikkate alındığı,

davacının ücretinin ödenmediği dönemlerde yıllık ücretli izin kullanmış kabul edilemeyeceği, yıllık ücretli izinle ilgili istinaf sebebi yapılan sürelerin kıdem süresinden düşüldüğü, davacının bir kısım alacaklarını belirsiz davasına konu ettiği, cevap dilekçesinde zamanaşımı definin ileri sürülmediği gözetildiğinde hükmedilen alacakların zamanaşımına uğramadığı, davalı vekilinin istinaf sebepleri dikkate alındığında istinaf sebebine göre davanın kısmen kabulüne ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını, 2. Aylık ücretin hatalı belirlendiğini, 3. Yıllık ücretli izinlerin fazlasıyla kullanıldığını, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bulunmadığını, 4. Alacakların zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, talep edilen alacakların ispat ve hesabı ile yıllık ücretli izin alacağının belirsiz alacak davasına konu edilip edilemeyeceğine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Belirsiz alacak davasına yönelik Daire ilkeleri 26.09.2023 tarihli ve 2023/6195 Esas, 2023/12941 Karar sayılı kararda açıklanmıştır.

Dairemiz uygulamasına göre belirsiz alacak davasında, davanın açıldığı tarih itibarıyla uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesinden anlaşılması gereken; davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi ya da objektif olarak imkânsız olmasıdır.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, iddianın ispata muhtaç olması ve bilirkişi raporu alınması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez.

İş yargılamasında sıklıkla davaların yığılması söz konusu olmakla alacağın belirsiz olma kriterleri her bir talep için ayrı ayrı değerlendirilmeli ve şartları taşımayan davanın usulden reddine karar verilmelidir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 14.09.2020 tarihli ve 2016/26476 Esas, 2020/7547 Karar sayılı. 31.05.2022 tarihli ve 2022/5909 Esas, 2022/6892 Karar sayılı. 09.02.2022 tarihli ve 2022/829 Esas, 2022/1542 Karar sayılı kararları).

İşçilik alacaklarının hangi hâllerde belirsiz, hangi hâllerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 15.12.2017 tarihli ve 2016/6 Esas, 2017/5 Karar sayılı kararı).

Somut uyuşmazlıkta dava yıllık ücretli izin alacağı yönünden belirsiz alacak davası türünde açılmış olup davacı; çalışma süresini, kendisine en son ödenen aylık ücret miktarını, hak kazandığı hâlde kullandırılmayan yıllık ücretli izin süresini belirleyebilecek durumdadır. Dolayısıyla davaya konu edilen yıllık ücretli izin alacağının gerçekte belirlenebilir alacak olduğu ve belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığından yıllık ücretli izin alacağı yönünden açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekirken davanın esasına girilerek karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR