Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6211 K.2025/8406

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Üniversitesi (...) Rektörlüğüne bağlı ...

Hastanesinde hizmet ihalesi alan şirketlerde aralıksız olarak devam ettiğini, 02.04.2018 tarihinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) ile kadroya geçirildiğini ve halen hastaneye bağlı kadrolu işçi olarak görevine devam ettiğini, alt işveren şirketlerde çalışırken şirketler ile asıl işveren arasında yapılan ihalede ödenecek çıplak ücretin asgari ücretin yüzde fazlası düzenlendiğini ve işçilerin mevcut ücret ve sosyal hakları korunarak sürekli işçi kadrosuna geçişlerinin yapıldığını, davacının davalı Kurumla belirsiz süreli iş sözleşmesi imzaladığını,

bu sözleşmenin 4/a maddesinde ücretinin asgari ücretin belirli bir yüzde fazlası şeklinde hüküm altına alındığını, davacının ücretlerinin sözleşmede kararlaştırılan şekilde tespit edilmesi gerektiğini, 01.01.2019 tarihinden sonraki dönemi dava konusu ettiklerini, davacının 2018 Aralık ayındaki ücretinin 01.01.2019 tarihinden itibaren düşürüldüğünü ileri sürerek ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 696 sayılı KHK ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23... . maddeleri uyarınca sürekli işçi kadrolarına geçirileceklerin istihdam edilmesine esas hizmet alım sözleşmelerinin öngörülen geçiş işleminin yapıldığı tarih itibarıyla feshedilmiş sayılacağının hüküm altına alındığını, davacının ücret ve sair hakları bakımından ... tarafından karara bağlanan ve 31.10.2020 tarihine kadar uygulanacak olan toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulandığını, davacının alacaklarının eksiksiz ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2021 tarihli kararı ile; davacının kadroya geçişi aşamasında imzalanan iş sözleşmesinde açıkça asgari ücretin yüzde fazlasının ödeneceğinin kararlaştırıldığı, anılan düzenlemenin her asgari ücret artış dönemi için işvereni bağlayacağı, davacının ücretinin asgari ücretin belli bir oranda fazlası olarak hesaplanarak temel ücretin tespit edilip % 4 zam uygulanarak ödenmesi gerekirken eksik ödendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 08.03.2022 tarihli kararı ile; taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 4/a maddesinde bulunan düzenleme dikkate alındığında, bu maddede açıklanan ücretin belirlenme şeklinin ilerleyen çalışma dönemleri için de korunması gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.03.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, aynı davalı aleyhine daha önce Denizli 2. İş Mahkemesinin 2021/20 Esasına kayıtlı olarak açılan dava dosyasının derdestlik bakımından değerlendirilmesi, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; derdestlik yönünden yapılan değerlendirmede, Denizli 2. İş Mahkemesinin 2022/258 Esas sayılı dosyası ile davacının bu davadan farklı dönemdeki alacakları talep ettiği, davalar arasında bağlantı bulunduğu anlaşıldığından bu dosyanın kesinleşmesinin beklenildiği,

Denizli 2. İş Mahkemesinin 26.09.2024 tarihli ve 2024/28 Esas sayılı kararıyla, 21.07.2020 tarihinden sonraki taleplerinin arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmek suretiyle davacının son tutanak tarihi olan 21.07.2020 tarihinde kadar olan ücret farkı, ikramiye, ilave tediye, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile gece zammı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verildiği, dosyanın kesinleşmesi üzerine bilirkişiden ek rapor alındığı ve rapor doğrultusunda karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Hak düşürücü süre ve zamanaşımı def'ilerinin dikkate alınmadığını, 2. Asgari ücretin % fazlasının üzerine ayrıca toplu iş sözleşmesinde belirtilen %4 oranında ücret zammı uygulanmasının talep edilmesinin mükerrer zam yapılması sonucunu doğuracağını, 3. Mevzuat hükümlerinin ve Bakanlık görüşlerinin dikkate alınmadığını, 4. Davacıya tüm ödemelerin eksiksiz yapıldığını, 5. Davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen taraflarına hükmedilen vekâlet ücretinin az olduğunu, 6. Seri dosyalar üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu husus dikkate alınmadan hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, derdestlik, davacının ücretinin tespiti ile vekâlet ücretine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda usuli kazanılmış hak kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kavram, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir. Anlam itibarıyla bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı karar).

Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usuli kazanılmış hakları oluşturup korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 04.02.1959 tarihli ve 1959/13 Esas, 1959/5 Karar sayılı kararı).

Somut olayda, bozma öncesinde davacının 2021 yılı Ocak ayı ücreti tespit edilirken asgari ücrete bireysel iş sözleşmesinde belirlenen zam oranı ile toplu iş sözleşmesinde kararlaştırılan %6 zam oranı uygulanmış ve bu hesaplama doğrultusunda verilen karar, davalının temyizi üzerine bozulmuştur. Bozmadan sonra 2021 yılı Ocak ayı ücretinin, asgari ücrete bireysel iş sözleşmesinde belirlenen zam oranı ve toplu iş sözleşmesi ek protokolünde kararlaştırılan %12 zam oranı uygulanarak belirlenmesi bozma ile oluşan usuli kazanılmış hak ilkesine aykırıdır.

3. Davalı ... harçtan muaf olmasına rağmen Mahkemece davacı tarafça yatırılan 59,30 TL tutarında başvurma harcının yargılama giderleri içerisinde davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesi de ayrıca hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR