Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6423 K.2025/7037

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılardan ... Sendikası vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Bakanlığının 04.08.2019 tarihli ve 30852 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2019/66 Karar No.lu işkolu tespiti ile davalı ... Bilgi İşlem Teknoloji Sistemleri AŞ'nin (... Şirketi) ... Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sicil numaralı işyerinin İşkolları Yönetmeliği’nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, ancak ...

SGK sicil numaralı işyerinde sağlık hizmetleri yürütüldüğünü, işçilerin tamamen yardımcı sağlık hizmetlerinde çalıştırıldığını, tespit konusu işyerinde çalışan işçilerin işe alınması, çıkarılması, denetimi, gözetimi, çalışma şartları, çalışma saatleri gibi işverene ait tüm yetkilerin asıl işveren olan hastane yetkilileri tarafından kullanıldığını, işçilerin Başhekimliğe bağlı olarak çalıştırıldığını, Hastane işyerinde yürütülen sağlık hizmetini tamamlayıcı hizmetlerin, yardımcı sağlık hizmeti olarak İşkolları Yönetmeliği'nin 17 sıra No.lu sağlık ve sosyal hizmetler işkoluna girdiğini,

asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin dâhil olduğu işkolundan sayılacağını beyanla 04.08.2019 tarihli ve 30852 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ... numaralı işkolu tespit kararının iptali ile tespit konusu işyerinin İşkolları Yönetmeliği’nin 17 sıra No.lu sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda yer aldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde: Bakanlıkça yapılan incelemede davacı işverene ait işyerinde yürütülen işin Hastane Bilgi Yönetimi Sistemi Alt İşverenlik Faaliyeti kapsamında bilgi işleme, yazılım, onarım, çağrı aktarımı işleri olduğu, işyerinde çalışan işçilerin bilgi sistemleri yöneticisi, bilgi sistemleri, yönetici yardımcısı, bilgi işlem uzmanı, bilişim yardım masası uzmanı, veri giriş elemanı, takım lideri, veri giriş elemanı görevlerini yerine getirdikleri, bu nedenle yapılan işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığı tespit edildiğini, bu nedenle Bakanlığın yaptığı işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

2. ... (Türkiye ... Sendikası) vekili cevap dilekçesinde: davacı Sendika ile aynı işkolunda kurulu bulunduklarını, eldeki davanın kabul edilmesinde davacı Sendika ile ortak menfaatlerinin bulunduğunu, bu nedenle davacı yanında davaya katılma talep ettiklerini, davalı sıfatıyla davanın kendilerine yöneltilmesinin isabetli olmadığını, dava konusu işyerinde yürütülen işlerin niteliği itibariyle İşkolları Yönetmeliği'nin 17 sıra No.lu sağlık ve sosyal hizmetler işkoluna girdiğini, Bakanlık tespit kararının hatalı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde: davanın yetkili mahkemede açılmadığını, hastanelerde yapılan her işin doğrudan İşkolları Yönetmeliği’nin 17 sıra No.lu sağlık ve sosyal hizmetler işkoluna girdiği iddiasının kabul edilemeyeceğini, işyerinde yürütülen işlerin Hastane Bilgi Yönetimi Sistemi Alt İşverenlik Faaliyeti kapsamında bilgi işleme, yazılım, onarım, çağrı aktarımı işleri olduğunu, bir işyerinde yürütülen yardımcı işin alt işveren tarafından üstlenilmesi hâlinde, söz konusu işin artık asıl işveren yönünden yardımcı iş olarak kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

4. Davalı ... Büro, Eğitim, Güzel Sanatlar, Ticaret ve Kooperatif İşçileri Sendikası (...) vekili cevap dilekçesinde: Bakanlıkça yapılan inceleme neticesinde işkolu tespitine konu işyerinde çalışan işçilerin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, her ne kadar tespit yapılan hastanede davalı Şirkete bağlı olarak çalışan işçilerin bu işyerlerinde sağlık hizmeti yapmakta oldukları ileri sürülmekte ise de bahsi geçen işyerinde çalışan işçilerin; veri hazırlama, çeşitli bilgilerin bilgisayara girilmesi, otomasyon, bilgisayar programlama ve danışmanlık gibi faaliyetleri yürüttüklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

5. Davalı ...-Sen cevap dilekçesinde: kendilerine husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Sendikanın dava konusu işlemin tesisi ile bir bağının bulunmadığını savunarak davanın reddine istemiştir.

6. Diğer davalı Sendika davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı alt işveren ... Şirketinin davaya konu işyerinde yürütttüğü faaliyetin dava dışı Bakanlığa ait hastanede sürdürüldüğü ve dava dışı asıl işverenin faaliyetinin İşkolları Yönetmeliği’nin 17 sıra No.lu sağlık ve sosyal hizmetler kapsamında kaldığı görülmekte ise de, alt işverenin işkolu tespiti, asıl işverenin yaptığı işe göre belirlenemeyeceğinden dava konusu ... SGK sicil numaralı işyerinde yürütülen işin Hastane Bilgi Yönetimi Sistemi Alt İşverenlik Faaliyeti kapsamında bilgi işleme, yazılım, onarım, çağrı aktarımı işleri olduğu ve söz konusu faaliyetin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun 13.04.2023 tarihli ek kararla reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ile süresi içinde davalı ... ... Sendikası vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin girdiği işkolundan sayılacağını, davalı Şirket işçilerinin tespit konusu işyerinde sağlık hizmetlerine yardımcı işler yürüttüğünü,

b. Hastane işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği’nin 17 sıra No.lu sağlık ve sosyal hizmetler kapsamında yer aldığını,

c. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesinin muvazaalı bir işlem olduğunu bu nedenle tespit konusu alt işveren işyerinin asıl işverenin işkolunda yer aldığının kabulü gerektiğini ve dilekçesinde yazılı diğer sebepleri ileri sürmüştür.

2. Davalı ... ... Sendikası vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacı Sendikanın kurulu bulunduğu işkolunda yer aldıklarından müvekkili Sendikaya husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu,

b. Yargılama giderlerine ilişkin olarak verilen hükmün isabetli olmadığını ve dilekçesinde yazılı diğer sebepleri ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 4. ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacının tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6356 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre işkolu tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılacaktır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılan tespit ile ilgili kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakip, bu tespite karşı ilgililer, onbeş gün içinde dava açabilir. Belirtilen süre hak düşürücüdür. Madde metninde ifade edilen "ilgililer” sözcüğü Kanun'da tanımlanmadığı gibi davanın kimin aleyhine açılacağı da belirlenmemiştir.

İşkolu tespitine itiraz davasında öncelikle işlemi gerçekleştiren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı davalı olarak yer almalıdır. Diğer taraftan Yargıtay uygulamasında, işkolu tespitine itiraz davalarının niteliği ve dava sonucunda verilecek kararın mahiyeti dikkate alındığında; Mahkemece hukuki menfaati bulunan sendikalardan kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydetmek suretiyle işkolu barajını aşanlar ile işverene davanın ihbar edilmesi ve davaya katılma talebinin söz konusu olması durumunda, bu talep doğrultusunda taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası incelenmelidir.

Somut uyuşmazlıkta davacı Sendika tarafından 04.08.2019 tarihli ve 30852 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2019/66 Karar sayılı işkolu tespit kararına konu ... sicil No.lu işyerinde yapılan işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 17 sıra No.lu sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda yer aldığının tespitine karar verilmesi talebiyle açılan davada. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sendikalar ve işveren Şirket taraf gösterilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ise de davalı ... ... Sendikasının davacı Sendika ile aynı işkolunda kurulu bulunduğu düşünüldüğünde pasif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Davalı ... ... Sendikası hakkındaki davanın pasif husumet (taraf sıfatı) yokluğundan reddi gerekirken yanlış değerlendirme ile söz konusu Sendikanın davayı kabul ettiğinden bahisle karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasında yazılı "4-Davalı T. ... Sendikası tarafından dava kabul edildiğinden ve fakat yargılama sonunda dava reddedildiğinden bu davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına," ibarelerinin çıkartılarak yerine "4-Davalı ... ... Sendikası yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın REDDİNE, davalı ... ... Sendikası vekille temsil edildiğinden ve ret sebebi ayrı olan davalı vekili lehine ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağından karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak ilgili davalıya verilmesine, " ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı tarafa iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,