Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6829 K.2025/9959

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 16.12.2025 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir. Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ... duruşmaya geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirket bünyesinde 03.07.2020-07.04.2021 tarihleri arasında çalıştığını, müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshi üzerine açılan işe iade davasında ...

Batı 1. İş Mahkemesinin 2022/12 Esas, 2023/117 Karar sayılı kararı ile işe iade isteminin kabulüne karar verildiği, müvekkilinin süresi içinde yaptığı işe başlama talebine karşılık davalı tarafından işe başlatılmadığını, işe iade davasında hüküm altına alınan boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları ile işe başlatmama tazminatının da ödenmediğini, ödemelere ilişkin ...

1. Genel İcra Dairesinin 2024/15964 Esas sayılı takip dosyasında işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını ve davalının takibe itiraz etmesi sonucu takibin durduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek ...

1. Genel İcra Dairesi 2024/15964 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı tarafından haksız olarak yapılan itiraz nedeniyle %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki, husumet, zamanaşımı, takas, mahsup yönünde itirazları bulunduğunu, davacı tarafça 28.11.2023 tarihinde gönderilen işe başvurunun süresinde kargo ile göndermiş oldukları cevap ile kabul edildiğini, davacı tarafça davete icabet edilip başvuru yapılmadığını savunarak davanın reddini ve davacı aleyhine kötüniyetli olarak icra takibine başvurması nedeniyle alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının işveren nezdinde 03.07.2020-12.04.2021 tarihleri arasında çalıştığı, iş sözleşmesinin feshinin ardından işe iade talepli açmış olduğu davada davanın kabulü ile davacının işe başlatılmaması hâlinde 8.357,14 USD işe başlatmama tazminatı ile 8.600,00 USD boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların davalıdan tahsiline karar verildiği, söz konusu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacı tarafta süresi içerisinde işe iade talebinde bulunulmasına rağmen davalı tarafça davacının işe başlatıldığının ispat edilemediği, davacı tarafça ...

1. Genel İcra Dairesinin 2024/15964 Esas sayılı takip dosyası ile davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği, takibin durduğu ve işbu davanın süresinde açıldığı, işe iade davası nedeni ile 4 aylık sürenin eklenmesi nedeni ile davacının hizmet süresinin 1 yıl 1 ay 9 gün olduğu, işe iade davasında belirlendiği üzere davacının en son aldığı aylık ücretin net 2.000,00 USD olduğu, yemek ve barınma ile birlikte aylık net ücretinin 2.150,00 USD olduğu, süresinde başlatılmayan davacının takip konusu hak ve alacaklara hak kazandığı, alacağın likit olması nedeni ile icra inkar tazminatına da hak kazanıldığı,

davacının kötüniyetli davrandığı davalı tarafından ispat edilemediğinden davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının işe iade talebiyle açtığı davada davanın kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleştiği, kesinleşen karar sonrası davacının süresinde işe başlama müracaatında bulunduğu; ancak davalının davacıyı işe başlatmadığı,

davacının kıdem ve ihbar tazminatları ile işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti alacakları açısından icra takibi başlattığı, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği, davalı tarafça davacının işe davet edildiği ileri sürülmüş ise de bu hususun ispatlanmadığı, davacının takip konusu alacaklara hak kazandığı, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı,

davalı tarafça fesihten sonra davacıya ödenen 800,00 USD'nin mahsup edilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, cevap dilekçesinde bu şekilde bir savunma ileri sürülmediği gibi yapılan ödemenin hangi alacak kalemine ilişkin olduğu veya fazladan bir ödemede bulunduğu konusunda hiçbir delil sunulmadığı, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Zamanaşımı, takas mahsup def'inde bulunduklarını, 2. Alacağın varlığı ile miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu, 3. Davacıya 27.05.2021 tarihinde yapılan 800,00 USD ödemenin ilke kararları gereği ilgili alacaklardan mahsubu gerektiğini, 4. Davacının işe başlama iradesinin bulunmadığını, müvekkili tarafından işe iade daveti sonrası yazılı olarak yapılan teklifi de kabul etmeyen davacı işçinin işe başlama iradesi samimi olmadığından davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, işe iade davası sonrasında davacı tarafça yapılan işe iade başvurusunun samimi olup olmadığı ile davacının davalı tarafça işe başlatılıp başlatılmadığı hususlarına ve icra inkar tazminatına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a hükmünde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede "Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hâllerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

Diğer yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Taleple bağlılık ilkesi" kenar başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrası da şöyledir:

"Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir."

Somut uyuşmazlıkta, itirazın iptali davasına konu ... 1. İcra Dairesi 2024/15694 Esas numaralı icra takip dosyasında talep konusu alacakların yabancı parayla tahsili talep edildiğinden söz konusu alacaklara 3095 sayılı Kanun'un 4/a hükmü uyarınca Devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerekir. İlk Derece Mahkemesince işe başlatmama tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarına yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

3. Ayrıca, yabancı para cinsinden yapılan icra takiplerinde, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca icra inkar tazminatına karar verilmesi durumunda, yabancı paranın takip tarihindeki Türk lirası karşılığı esas alınmak suretiyle tazminat hesabı yapılması ve buna göre hükmolunan icra inkar tazminatı miktarının hüküm fıkrasında açıkça gösterilmesi gerektiği hâlde mahkemece bu hususlar dikkate alınmaksızın hüküm kurulması da hatalı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “İşe başlatmama tazminatına ve ihbar tazminatına takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,” ibaresinin çıkartılarak yerine “İşe başlatmama tazminatına ve ihbar tazminatına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a hükmü uyarınca Devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasına,” ibaresinin yazılması;

aynı bentte yer alan “Takibin devamına karar verilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” ibaresinin çıkartılarak yerine "20.184,92 USD asıl alacağın takip tarihindeki (01.03.2024) ...

Bankasının efektif satış kuru (1 USD = 31,3424 TL olmakla beraber takip talebi ile bağlı kalınmak suretiyle 31,2627 TL) üzerinden belirlenen 631.035,10 Türk lirasının %20'si oranında hesaplanan 126.207,02 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,