Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7113 K.2025/8536

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Gemi İnş. San. ve Tic. AŞ (...) tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı asıl işveren ... Şirketi nezdinde 07.08.2017- 14.12.2016 tarihleri fark alt işverenlerde çalıştığını, iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle davacı tarafından feshedildiğini ve ödenmeyen alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının çalışmalarının aralıklı olduğunu, ara dönemdeki çalışmasından istifa ederek ayrıldığını, ibraname imzaladığını, ödenmeyen alacağının bulunmadığını, davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... Gemi İnş. Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının kendi bünyesindeki çalışmasının 1 yılı doldurmadığından kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davacının çalıştığı dönemdeki hak ve alacaklarının ödendiğini, ödenmeyen alacağının kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının fasılalı olarak 3 dönem hâlinde çalıştığı, 1. dönem çalışması 1 yılı aşmadığından kıdem tazminatına hak kazanmadığı, 2. dönem çalışmasının ne şekilde feshedildiği işveren tarafından kanıtlanamadığından 2. dönemde kıdem tazminatına hak kazandığı, 3. ve son dönem çalışmasının emeklilik nedeniyle feshedildiği anlaşıldığından kıdem tazminatına hak kazandığı, dosyadaki belgeler ve tanık anlatımlarından davacının fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili alacaklarına hak kazandığı,

dosyaya sunulan izin çizelgelerinde davacının 11.08.2014-26.08.2014 ve 28.09.2015-01.10.2015 tarihleri arasında izin kullanma kaydı bulunduğu ancak davalı ...

Şirketi tarafından davacıya yemin teklif edildiği, davacının da yemin ederek çalışma hayatı boyunca hiç izin kullanmadığını beyan ettiği, yemin kesin delil olduğundan davacının hiç izin kullanmadığı kabul edilerek davacının hizmet sürelerine göre yıllık izine hak kazandığı ikinci ve üçüncü dönem çalışmalarına ilişkin yıllık izin ücreti alacağının kabulü gerektiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalı ... Şirketinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde: 1. Dosyada bulunan imzalı bordro ve puantaj kayıtlarına göre davacının fazla çalışma alacağının bulunmadığını, tanık beyanlarının fazla çalışmanın ödendiği hususundaki beyanlarının dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, 2. Husumetli tanık beyanlarına itibar edilmemesi gerektiğini, 3. Davacının aylık ücret miktarının hatalı belirlendiğini, 4. Davacının kıdem tazminatına hak kazanmadığını, yapılan hespalamalarda zamanaşımı sürelerinin düşülmesi gerektiğini, 5. Davacının diğer işverenlerdeki çalışmalarından davalı ... Şirketinin sorumlu olmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının çalışma süresi, aylık ücret miktarı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ve bu alacakların hesaplanmasına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Şirketi vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin sona ermesi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Hukuk yargılamasında ispat araçlarından olan “Yemin” 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 225 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Kanun'un 225. maddesine göre, yeminin konusunu, davanın çözümü bakımından önem taşıyan, çekişmeli olan ve kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalar teşkil eder. Uyuşmazlık konusu vakıanın ispatı için yeminden başka delili olduğunu beyan etmiş olan taraf da yemin teklif edebilir (m.227). Ancak, diğer delillerle birlikte yemin teklifinde bulunan taraf, bununla diğer delillerinden vazgeçerek yalnız yemin deliline dayanmış sayılamaz (Baki Kuru, Medeni Usul Hukuku El Kitabı, Cilt I, Ankara, Mart 2020, s.740).

Somut uyuşmazlıkta; davacının ikinci dönem ve üçüncü dönem çalışmalarında toplamda 90 gün izne hak kazandığı ve dosyaya sunulan izin çizelgelerine göre, 11.08.2014-26.08.2014 ve 28.09.2015-01.10.2015 tarihleri arasında izin kullandığı anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesince davalı ... Şirketi tarafından davacıya yıllık izin konusunda yemin teklif edildiği, davacının izin kullanmadığı yönünde yemin ettiği, buna göre yemin kesin delil olduğundan yazılı belgelere itibar edilmediği belirtilmiş olup Mahkemece yapılan bu değerlendirme hatalıdır.

Somut olayda, yıllık izinlerin kullandırıldığı hususunda ispat yükü kendisinde olan davalı işveren sunduğu yazılı belgeler ile davacının 11.08.2014-26.08.2014 ve 28.09.2015-01.10.2015 tarihleri arasında yıllık izin kullandığını ispat etmiş olup bu dönem için de yemin teklif edildiğinin düşünülmesi hatalıdır. Davalı tarafından yemin teklif edilen dönem yazılı delille ispatlanan dönem dışındaki dönemdir. Zira, ispat yükü kendisinde düşen taraf, diğer bütün delillerle bunu başaramadığı takdirde, son çare olarak yemin deliline başvurur (Kuru, s.739- 740).

Bu nedenlerle yıllık izin belgelerinin yapılan hesaplamada dikkate alınarak sonuca gidilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR