Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7376 K.2025/9669

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 19.05.2012-21.11.2022 tarihleri arasında davalı bünyesinde tır şoförü olarak çalıştığını, çalışmasının ilk 1,5 yılında yurt dışına taşıma yaptığını, daha sonra yurt içinde taşıma yaptığını, müvekkiline elden asgari ücret ödendiğini, fazla çalışmalarının karşılığı ücretin ödenmediğini, müvekkili işçi tarafından özlük hakları talep edildiğinde ise işine son verildiğini, davalı işveren tarafından müvekkiline keşide edilen haksız ihtarname ile iş sözleşmesinin müvekkilinin işe devamsızlığı nedeniyle sona erdirildiğinin ihtar edildiğini, bu hususun gerçeği yansıtmadığını,

müvekkilinin işe devam ettiğini ancak davalı işveren tarafından müvekkili işten çıkarılmak istendiği araç anahtarının verilmeyerek yük taşıması için yetki ve görev de verilmediğini belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık ücretli izin, asgari geçim indirimi, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 12.09.2022-30.09.2022 tarihleri arasında ve 03.10.2022-06.10.2022 tarihleri arasında mazeretsiz ve izinsiz olarak işe devam etmediğini, davacıya keşide edilen ihtarname ile işe devamsızlığına ilişkin mazereti var ise bildirmesinin ihtar edildiğini ancak davacı tarafından mazeret bildirilmediği gibi işe de devam edilmemesi üzerine iş sözleşmesinin işverence haklı nedenle feshedildiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, uzun yol tır şoförü olan davacının fazla çalışma yapmadığını, davacının çalışmış olduğu tüm dönemde ücretinin ödendiğini, davacının her hangi bir hak ve alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iş sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmemesini gerektirecek şekilde haklı nedenle feshedildiğinin davalı işveren tarafından usulünce ispat edilemediğini, buna göre davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı,

davacının fazla çalışma yaptığına ve hafta tatilinde çalıştığına ilişkin iddiasının usulünce ispatlanamadığının anlaşılmasına göre taleplerin reddi gerektiği, yazılı belge niteliğinde olan yurda giriş çıkış kayıtları uyarınca davacının çalıştığı anlaşılan ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin hak ettiği ücretin ödendiğinin davalı işveren tarafından ispatlanamadığı, davacının bakiye ücret alacağının bulunduğu, bordrolarda asgari geçim indirimine ilişkin tahakkukların bulunmadığı,

davacının kıdemine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin kullandırılmadığı ve karşılığı ücretin de ödenmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, İlk Derece Mahkemesinin, davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerini karşılar mahiyetteki karar ve gerekçesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun, hükme esas alınan bilirkişi raporunun delillerle uyumlu, taraf ve mahkeme denetimine elverişli olduğu, iş sözleşmesinin davacıya tazminat ödenmesini gerektirmeyecek şekilde son bulduğunun ispat külfeti üzerinde olan davalı işverence ispatlanamadığı,

bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışmalarının dosya kapsamı ve tanık beyanları ile ispatlandığı, davacının çalıştığı döneme ait yıllık izinlerinin kullandırıldığının veya ücretinin ödendiğinin davalı tarafça yazılı delil ile ispatlanmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, 2. Tüm tanık beyanları nazara alındığında davacının kendi isteği ile işten çıktığının sabit olduğunu, buna göre davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, 3. Bir kişinin ücret almadan bu kadar süre çalışmış olması mümkün olmayıp talebin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 4. Tanık beyanları nazara alındığında davacının yapmış olduğu işin sürekli bir şoförlük olmayıp, mal getirme şeklinde arızı bir iş türü olduğunu, bu nedenle yapılan hesapta bu hususun değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık ücretli izin, asgari geçim indirimi ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının bulunup bulunmadığına ve zamanaşımı savunmasına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Taraflar arasında ıslaha karşı ile sürülen zamanaşımı savunmasının dikkate alınması gerekip gerekmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu eksik bir borç hâline dönüştürür ve alacağın dava edilebilme özelliğini ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı def'i ileri sürüldüğünde, mahkemece alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığının değerlendirilmesi gerekir. Diğer taraftan kısmi davada zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktarı için kesilir.

Somut uyuşmazlıkta asgari geçim indirimi alacağına ilişkin dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109. maddesinde düzenlenen kısmi alacak davası türünde açılmış ve sonuçlandırılmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda asgari geçim indirimi alacağı hesaplanmış, bundan sonra asgari geçim indirimi alacak miktarı ıslah yoluyla artırılmış, davalı vekili tarafından ise davacı tarafça sunulan ıslah dilekçesine karşı yasal süresinde zamanaşımı def'i ileri sürülmüştür. İlk Derece Mahkemesince asgari geçim indirimi bakımından ıslaha karşı zamanaşımı def'inin değerlendirilmediği anlaşılmakla, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR