Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7513 K.2025/7442

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkete ait şantiyede elektrik ustası olarak 07.03.2017-23.03.2018 tarihleri arasında çalıştığını, davacının aylık ücretinin 3.600,00 USD olduğunu, haftanın 7 günü 07.00-20.00 saatleri arasında çalıştığını, davacıya hafta tatili izni kullandırılmadığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırıldığını, ücretlerinin ödenmediğini, yoğun radyasyon altında çalışıldığından 1 aylık izin verilmesi gerekirken davacının bu izin hakkını kullanamadığını, ücretinin de ödenmediğini, şantiyede bazı işçilere yıpranma tazminatı ödenirken davacıya ödenmediğini,

sözleşmeye göre %80 bölgesel katsayı uygulanması gerekirken uygulanmadığını, davalının işyerinde bazı çalışan işçilere yatak ücreti öderken davacıya ödenmediğini, sözleşmeye göre davacıya ödenmesi gereken prim ödemesinin yapılmadığını belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, yıpranma tazminatı, yatak ücreti, prim ücreti, izin ücreti ve manevi tazminat alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde ve husumet itirazında bulunduklarını, davacının müvekkil Şirkette çalışmasının olmadığını, davacının ... isimli bir başka Şirkette çalışmasının olduğunu, bu şirketin ...'da kurulmuş bir Şirket olduğunu, davacının ... sözleşmesinde bu durumun yazılı olduğunu, davacının 11.03.2017-14.08.2017 tarihleri arasında en son saatlik 6,00 USD ücret ile çalıştığını, davacının kıdem süresinin 1 yılın altında olduğunu, davacıya 15.09.2017 tarihli ibraname ile 672,00 USD ihbar tazminatı, kullanılmayan 6 günlük yıllık izin karşılığında 265,92 USD ödendiğini,

davacının çalıştığı şantiyede vardiyalı çalışma sistemi olduğunu, davacının fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil çalışması varsa bile bordrolarda gösterilerek ödendiğini, davacının yıllık izinlerini kullandığını, davacının çalışma koşullarına ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında imzalanan yurt dışı hizmet akdi gereğince ... hukuku uygulanması gerektiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacı tarafından talep edilen alacak kalemlerinin bilirkişi raporu ile hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek davalı tarafından süresinde yabancı hukuk itirazında bulunulmadığını, davacı tarafından bilirkişi raporuna beyan dilekçesi ve istinaf dilekçesinde bu hususun açıkça dile getirilmediğini, bu nedenle ... hukuku uygulanmasında hata olmadığı ancak davanın zamanaşımından reddi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Uygulanacak hukukun Mahkemece resen belirlenmesi gerektiğini, davalı tarafından süresinde yabancı hukuk itirazında bulunulmadığından Türk hukuku uygulanması gerektiğini,

2. Davacıya hafta tatili izni kullandırılmadığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırıldığını, ücretlerinin ödenmediğini, yoğun radyasyon altında çalışıldığından 3 ay çalışan işçiye 1 aylık izin verilmesi gerekirken davacının bu izin hakkını kullanamadığını, ücretinin de ödenmediğini, şantiyede bazı işçilere yıpranma tazminatı ödenirken davacıya ödenmediğini, sözleşmeye göre %80 bölgesel katsayı uygulanması gerekirken uygulanmadığını, davalının işyerinde bazı çalışan işçilere yatak ücreti öderken davacıya ödenmediğini, sözleşmeye göre davacıya ödenmesi gereken prim ödemesinin yapılmadığını, ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, uygulanacak hukukun tespitine ilişkindir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 24/1 hükmüne göre hukuk seçimi, taraflarca açıkça yapılabileceği gibi zımni olarak da yapılabilir. Yabancılık unsuru taşıyan bir iş sözleşmesinin varlığı karşısında, Türk Hukukuna göre açılmış bir davada davalı tarafça en geç cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmaması yahut en geç ön inceleme duruşmasında tarafların hukuk seçimi konusunda anlaşmamış olmaları durumunda uyuşmazlığa uygulanacak olan hukukun Türk Hukuku olarak zımnen seçilmiş olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda, davalı tarafından süresinde yabancı hukuk itirazında bulunulmamıştır. Bu durumda iş sözleşmesindeki hukuk seçiminin zımnen değiştirildiği ve taraflar arasında Türk hukukunun seçildiği yönünde bir anlaşma gerçekleştiği kabul edilmelidir. Uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanacağı netlik kazandıktan sonra, tarafların, yargılama sırasında yabancı hukuk esas alınarak hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itiraz etmemiş olmaları uygulanacak hukuku değiştirmez. Mahkemelerce somut uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR