Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7560 K.2025/9731

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Elektrik Üretim AŞ (...) Genel Müdürlüğüne bağlı ... Termik Santralinde değişen alt işverenler nezdinde işyeri devri esaslarına göre asıl işlerde çalışmakta iken santralin özelleştirme kapsamına alındığı ve 01.12.2014 tarihinde özelleştirildiğini, müvekkilinin aynı yerde 01.12.2014-27.02.2015 tarihleri arasında ...

Genel Müdürlüğüne bağlı olarak alt işverenler nezdinde çalıştığını, devralan davalı Şirket bünyesinde ise sigorta kayıtlarına göre 27.02.2015 tarihinde işe başladığını ve 06.10.2020 tarihine kadar çalıştığını, en son görevinin ambarcı olduğunu, müvekkilinin ...

Genel Müdürlüğünde çalıştığı dönemde asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun özelleştirme tarihinden önce açılan davada Milas 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin kararı ile tespit edildiğini, müvekkilinin 30.06.2013 tarihinden beri ... Genel Müdürlüğü işçisi olduğunun kabul edildiğini, müvekkilinin ... İşçileri Sendikası (...

Sendikası) üyesi olduğunu, müvekkilinin 01.12.2014 tarihi öncesinde işyerinde çalışan ve kamudan devralınan işçi statüsünde kabul edilmesi gerekirken devir tarihinden sonra yeni işe alınan işçi statüsünde kabul edilerek özlük haklarının kısıtlandığını ve fark işçilik alacaklarının oluştuğunu ileri sürerek fark ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve yıllık ücretli izin alacakları ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark alacakların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def’inde bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası açılması olarak açılmayacağını, ...

Termik Santralinin 01.12.2014 tarihinde özelleştirme suretiyle müvekkili Şirket tarafından devralındığını, davacının 27.02.2015 tarihinde müvekkili Şirket bünyesinde yeni bir iş sözleşmesi ile çalışmaya başladığını ve istifa ederek 19.08.2020 tarihinde işyerinden ayrıldığını, toplu iş sözleşmesi gereği tüm alacaklarının davacıya ödendiğini, davacı devir tarihinden sonra yeni bir iş sözleşmesi ile çalışmaya başladığından devir tarihinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi kapsamına 01.12.2014 tarihinde imzalanan Ek Protokol ile dâhil olduğunu, davacının yeni iş sözleşmesi ile çalışma başlaması nedeniyle devir işçisi olmadığını,

davacının 01.12.2014 tarihinden önceki çalışmalarından herhangi bir sorumlulukları bulunmadığını, bu dönemden sadece ... Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının hizmet alım sözleşmesi kapsamında yardımcı işlerde çalıştığı, ... Genel Müdürlüğü ile dava dışı alt işverenler arasında geçerli bir asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu sonucuna varıldığından davacının muvazaaya ilişkin iddiasının kabul edilmediği, 27.02.2015 tarihinde davalı Şirket bünyesinde yeni bir iş sözleşmesi ile çalışmaya başlayan davacının ...

Genel Müdürlüğünden devrolunan kadrolu işçiler arasında yer almadığı, davacının 21.03.2014 tarihinde sendika üyesi olduğu, fakat davalı Şirkette özelleştirme sonrası işe başladığı, dolayısıyla devir tarihinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi kapsamına 01.12.2014 tarihinde imzalanan Ek Protokol uyarınca dâhil olduğu, işçinin özelleştirme tarihinden önceki alacaklarından davalının sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Milas 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2016/20 Esas, 2016/1021 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davacının 30.06.2013 tarihinden sonraki dönem bakımından ...

Genel Müdürlüğü işçisi olduğu ve bu dönem için toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiğinin kabulüne karar verilerek alacak taleplerinin hüküm altına alındığı, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, söz konusu dosyada davalının ... olmadığı, özelleştirme sonrasında davalı işyerine devredilen işçilerin ...

Genel Müdürlüğünün kadrolu işçileri olduğu, devredilen işçilerin isimlerinin yer aldığı listede davacının isminin bulunmadığı, davalı ile Sendika arasındaki 01.12.2014 tarihli Ek Protokolün davalı işyerinde 22.12.2014 tarihi sonrasında işe başlayacak ve/veya 22.12.2014 tarihi sonrasında sendikaya üye kaydedilecek işçileri kapsayacağının belirtildiği, davacının davalı Şirkette 22.12.2024 tarihinden sonra ve yeni bireysel iş sözleşmesi ile çalışmaya başladığı, bu nedenle davacının Ek Protokol kapsamında sayılan işçi olduğu, davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacı müvekkilinin ... Genel Müdürlüğü işçisi olarak çalıştığı santralin tamamının özelleştirildiğini, bu kapsamda söz konusu durumun işyeri devri niteliğinde olup davacı müvekkilinin iş sözleşmesinin de devralan işverene geçtiğini, buna göre işyeri devri hükümlerinin uyuşmazlıkta uygulanması gerektiğini,

2. Davacı müvekkilinin davalı nezdinde yer alan çalışmaları esnasında "01.12.2014 öncesi işyerinde çalışan ve kamudan devralınan işçiler" statüsünde değerlendirilmesi gerektiğini,

3. İlk Derece Mahkemesi tarafından müvekkil hakkında daha önce verilen ve kanun yolundan geçerek kesinleşen muvazaaya ilişkin mahkeme kararının yok sayıldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacının ... Genel Müdürlüğünden devredilen işçi olup olmadığı, bunun sonucu olarak da dava konusu alacaklara hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 2/7 hükmünde asıl işveren alt işveren ilişkisi düzenlenmiştir. Buna göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

4857 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ise işyeri devri ve bunun iş sözleşmesi ile işçilik alacakları üzerindeki etkisi düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre; işyeri veya işyerinin bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür.

Özelleştirmede işyeri aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmekte sadece kamuya ait hisselerin bir kısmı ya da tamamı el değiştirmektedir. Bununla birlikte, tamamı kamuya ait olan bir işyerinin özelleştirme işlemi sonucu başka bir işverene geçmesi işyeri devri niteliğindedir (Yargıtay 9 Hukuk Dairesi, 08.07.2008 tarihli ve 2008/25370 Esas, 2008/19682 Karar sayılı kararı).

Elektrik üretim hizmetini üstlenen ...'a ait ... Termik Santrali, özelleştirme programına alınması sonucunda davalıya devredilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacı, devirden sonra da davalı işyerinde kesintisiz olarak çalışmaya devam ettiğini, kesinleşmiş Mahkeme kararı ile ... Genel Müdürlüğü işçisi olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple davacının ücretinin ... Genel Müdürlüğünden devredilen işçi ücreti nazara alınarak alacaklarının hesaplanması gerektiğini iddia etmiştir.

Sözü edilen devir öncesi dönemde ... ile dava dışı alt işverenler arasında 4857 sayılı Kanun'un 2/7 hükmüne aykırı olacak şekilde muvazaalı bir ilişki bulunduğu kesinleşen yargı kararı ile tespit edilmiştir. Asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olması durumunda ise bu kapsamdaki alt işveren işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görmesi gerekmektedir. Bu itibarla davacının ... işçisi olduğu ve özelleştirme tarihinde ...'dan devredilen işçi olarak işlem görmesi gerektiği kabul edilmelidir.

Dosya kapsamına göre davacının sendika üyesi olduğu anlaşılmaktadır. Davacı işçi davalıda işe başladığı sırada davalı Şirket ile yeni bir iş sözleşmesi imzalamış ise de sözleşmede günlük/aylık ücret tutarı belirlenmediği ve ücret kısmının boş bırakıldığı görülmektedir. Buna göre sözleşmede kararlaştırılan ve davacıyı bağlayan bir ücret bulunmadığı gibi davacının ücretinin düşürülmesine rıza gösterdiğine dair bir sözleşme hükmü veya yazılı beyanı da bulunmamaktadır.

Şu hâlde İlk Derece Mahkemesince, davacının devir işçisi olduğu dikkate alınarak dava konusu alacak taleplerinin buna göre değerlendirilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yeni işe giren işçi olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR