Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7731 K.2025/9665

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341/2 hükmü uyarınca, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre Dairenin bozma kararından sonra İlk Derece Mahkemesince, 6100 sayılı Kanun’un 373/4 hükmü uyarınca bozmaya uyularak verilen kararda hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar (bozulan karar tarihindeki ... Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk lirası karşılığı toplamı); 14.11.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7531 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 22. maddesi ile 6100 sayılı Kanun'un ek madde 1 hükmüne eklenen 3. fıkra uyarınca, İlk Derece Mahkemesinin bozulan karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 28.250,00 TL’nin altında kaldığından, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekir.

Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkete ait yurt dışı projelerde en son net 2.200,00 USD ücret ile çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatlarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının çalışmasının ... & ... . Inc. Firması nezdinde gerçekleştiğini, ücret ödemelerinin bu Firma tarafından yapıldığını, davalı Şirket ile hiçbir bağlantısı bulunmadığını, davacının iş görme borcunu yabancı bir ülkede ifa etmesi sebebiyle taraflar arasındaki ilişkide yabancılık unsurunun bulunduğunu, uyuşmazlığa yabancı ülke hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının yurt dışında elçilik projelerinde çalıştığını, iş ilişkisinin belirli süreli olduğunu, kıdem ve ihbar tazminatı talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.04.2021 tarihli kararı ile; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 06.04.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesinin 26.10.2022 tarihli kararı ile; kıdem ve ihbar tazminatları ile ücretin tespiti yönünden davalı tarafından istinaf edilen kararda, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belge ve delillere göre İlk Derece Mahkemesinin uyuşmazlık konusu hukuki ilişki ve hususları nitelemesi, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri, delilleri takdir ve değerlendirmesi, uyuşmazlığın çözümü için gereken hukuk kurallarını uygulaması, uyuşmazlık konusu hususları gerekçelendirmesinin isabetli olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesinin 26.12.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 04.07.2023 tarihli kararı ile; dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalı işverenin projelerinde çalıştırılmak üzere istihdam edilen davacı işçinin 01.09.2006-01.04.2008, 11.06.2008-06.03.2012, 21.09.2012-10.01.20 13... .06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki ilk üç dönemde Türkiye'de, 04.06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki dördüncü dönemde ise ...'da bulunan davalıya ait işyerinde çalıştığı, ilk üç çalışma döneminde uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı,

davacının 04.06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki dördüncü dönem çalışması yönünden 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27/1 hükmü uyarınca mutad işyeri hukuku olan ... hukukunun uygulanması gerektiği, hâl böyle olunca, uzman bir bilirkişiden de denetime elverişli rapor alınmak suretiyle dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek dava konusu alacaklar hakkında,

usuli kazanılmış haklar da gözetilerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeden bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 05.07.2024 tarihli kararı ile; bozmaya uyularak devam edilen yargılamada, davaya konu uyuşmazlıkta 01.09.2006-01.04.2008, 11.06.2008-06.03.2012, ve 21.09.2012- 10.01.2013 tarihleri arasındaki ilk üç dönemin 4857 sayılı İş Kanunu'na göre göre değerlendirildiği, 04.06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki dördüncü dönem için ... Federasyonu İş Kanunu hükümlerine göre değerlendirme yapıldığı, iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde haklı nedenle feshedildiğini ispat yükü üzerinde olan davalı işveren tarafından ispatlanamadığından iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiği, buna göre kıdem ve ihbar tazminatı koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 05.07.2024 tarihli kararının süresi içerisinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 15.10.2024 tarihli kararı ile; dava ve ıslah dilekçesi içeriği dikkate alındığında davanın kısmi dava türünde açıldığı, davacı vekilinin 12.11.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatı talep miktarlarını artırmış olduğu, davalı vekilinin 25.11.2020 tarihli dilekçesi ile yasal süresi içerisinde ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunduğunun anlaşıldığı,

uyuşmazlığa ... hukukunun uygulandığı dönem yönünden iş sözleşmesinin 11.08.2016 tarihinde sona ermiş olduğundan, bu dönem bakımından kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin 1 yıllık zamanaşımı süresine tâbi olduğu, dava dilekçesinde talep edilen miktarlar da dikkate alındığında, sözü edilen dönem için davalı tarafın ıslaha karşı ileri sürdüğü zamanaşımı def'i dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, b. Bozma kararında müvekkilinin 04.06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki çalışma dönemine ... hukukunun uygulanması gerektiğinin ifade edildiğini, buna göre davacının ilk üç çalışma döneminin Türk hukukuna tâbi olduğunu, İlk Derece Mahkemesince müvekkilinin tüm çalışma dönemi için ... hukuku uyarınca zamanaşımının uygulanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davalı vekilinin temyiz dilekçesi miktardan reddedildiğinden, temyiz sebeplerine yer verilmemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının kıdem ve ihbar tazminatlarının hesabı ile zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta.

Dairemizin 15.10.2024 tarihli ikinci bozma kararında, dava ve ıslah dilekçesi içeriği dikkate alındığında davacının kısmi dava türünde açıldığı, davacı vekilinin 12.11.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatı talep miktarlarını artırmış olduğu, davalı vekilinin 25.11.2020 tarihli dilekçesi ile yasal süresi içerisinde ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunduğunun anlaşıldığı, uyuşmazlığa ... hukukunun uygulandığı dönem yönünden iş sözleşmesinin 11.08.2016 tarihinde sona ermiş olduğundan, bu dönem bakımından kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin 1 yıllık zamanaşımı süresine tâbi olduğu,

dava dilekçesinde talep edilen miktarlar da dikkate alındığında, sözü edilen dönem için davalı tarafın ıslaha karşı ileri sürdüğü zamanaşımı def'i dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak devam edilen yargılama sonunda ıslaha karşı zamanaşımı def'i dikkate alınarak davacının dava dilekçesinde belirttiği talebi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı işverenin projelerinde çalıştırılmak üzere istihdam edilen davacı işçinin 01.09.2006- 01.04.2008, 11.06.2008-06.03.2012, 21.09.2012-10.01.20 13... .06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki ilk üç dönemde Türkiye'de, 04.06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki dördüncü dönemde ise ...'da bulunan davalıya ait işyerinde çalıştığı sabittir. Dairemizin ikinci bozma kararında açıkça belirtildiği şekilde davacının 04.06.2015-11.08.2016 tarihleri arasındaki dördüncü dönem çalışması yönünden ... hukukunun uygulanması gerekmekte olup ... hukukunda öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresinin, davacının Türk hukuku uygulanan çalışma dönemi için de uygulanması hatalı olmuştur.

Belirtilen husus göz önünde bulundurulmadan, yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup kararın üçüncü kez bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davacı Temyizi Yönünden