Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7856 K.2026/767

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 03.02.2026 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ... geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalının yurt dışı şantiyelerinde 01.11.2013-30.12.2014 tarihleri arasında teknik ofis şefi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence hiçbir gerekçe gösterilmeksizin feshedildiğini, ücretinin net 2.750,00 USD olduğunu, işyerinde fazla çalışma yapıldığını, hafta tatillerinde de çalışmaya devam edildiğini, söz konusu çalışmalarının karşılığının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izim, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının başka bir firma nezdinde çalışması sebebiyle taraflarına husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bölge Adliye Mahkemesince verilen 19.01.2024 tarihli kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada, somut uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanmak suretiyle davacının 28.12.2013-29.12.2014 tarihleri arasında davalı Şirket nezdinde çalıştığı, ücretinin net 2.750,00 USD olduğu, tanık beyanlarına göre iş bitimi nedeniyle taraflar arasındaki iş sözleşmesinin işverence feshedildiği, ayrıca dosya kapsamına yazılı işyeri kaydı sunulmadığından tanık beyanları doğrultusunda davacının davalıya ait işyerinde fazla çalışma yaptığı, bir kısım hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalışmaya devam ettiği, söz konusu çalışmaların karşılığının ödenmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafından cevap dilekçesinde ya da en geç ön inceleme duruşmasına kadar yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde savunmada bulunulmadığından somut uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasının yerinde olduğu,

davacı adına düzenlenen kimlik kartı, yurda giriş çıkış kayıtları, tanık beyanlarına göre davacının hizmet süresi ile davalı Şirketin asıl işveren sıfatıyla işçilik alacaklarından sorumlu olduğu yerindeki kabulde isabetsizlik bulunmadığı, davacının yaptığı işin niteliği, kıdemi, tanık beyanı, emsal ücret araştırmasına göre davacının tespit edilen ücretinin dosya kapsamına uygun olduğu, iş sözleşmesinin tazminat gerektirmeyecek şekilde sonlandığını ispat yükümlülüğü davalı işverenliğe ait olup davalı işverence iş sözleşmesinin tazminat gerektirmeyecek şekilde sonlandığı ispatlanmadığından davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı,

tanık beyanlarına göre tespit edilen fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasında isabetsizlik bulunmadığı, hesaplamaların zamanaşımı def'i dikkate alarak alındığı, davacının yıllık izinlerini kullandığına dair imzalı yıllık izin defteri ya da eş değer nitelikte yazılı delil ve belge sunulmadığından davacının yıllık ücretli izin alacağına da hak kazandığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Somut uyuşmazlığa Türkmenistan hukukunun uygulanması gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını,

2. Davacının 28.12.2013-16.05.2014 tarihleri arasında ...Firması ile müvekkili Şirket arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, ayrıca davanın ihbarı yönündeki talepleri değerlendirilmeksizin karar verildiğini,

3. Kabule göre de davacının hizmet süresinin hatalı hesaplandığını, iş sözleşmesinin 22.12.2014 tarihinde sona ermesine rağmen yurt içine döndüğü tarih olan 29.12.2014 tarihinin esas alınmasının hatalı olduğunu,

4. Zamanaşımı def'i değerlendirilirken hesaplamaların 22.04.2014 tarihinden yapılması gerekirken 01.04.2014 tarihinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu,

5. Davacının hizmet süresinin birleştirilmemesi gerektiğini, dolayısıyla 1 yıllık çalışması bulunmayan davacının yıllık ücretli izin alacağına da hak kazanamayacağını,

6. Davacının önceki dönem ücreti hesaplanırken davacının son ücretinin geriye doğru asgari ücrete oranlanarak hesaplama yapılması gerektiğini,

7. İş sözleşmesi istifa ile sona erdiğinden davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını,

8. Fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının yazılı delille ispatı gerektiğini,

9. Ara dinlenme süresinin hatalı değerlendirildiğini,

10. Fazla çalışma hesabında davacının izinde olduğu günler, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinin dikkate alınmadığını,

11. 27.07.20 14... .10.2014 tarihleri pazar gününe gelen ulusal bayram ve genel tatil günü olduğundan bu günlerde hem hafta tatili için hem de ulusal bayram ve genel tatil ücreti için hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, pazar gününe denk gelen tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ilgili alacak hesaplanırken dışlanması gerektiğini,

12. Mahkeme kararının gerekçesinde hafta tatillerinin yarısında çalışıldığı kabul edilmesine rağmen tüm hafta tatillerinde çalışma yaptığının kabulü ile hafta tatili ücreti alacağının hesaplanmasının hatalı olduğunu,

13. Aleyhlerine hükmedilen yargılama gideri ve vekâlet ücretinin hatalı hesaplandığını,

14. Talepten fazlasına karar verildiğini, alacaklara uygulanan indirimin davacının arttırdığı miktarlar üzerinden yapılması gerektiğini,

15. Tanıkların davacı ile ortak çalışma dönemleri için beyanlarına itibar edilmesi gerektiğini; ayrıca tanıkların davalı aleyhine davaları olduğundan ve davacı ile farklı birimlerde çalıştıklarından beyanlarına itibar edilmemesi gerektiğini,

16. Alacaklara uygulanan indirim oranının yetersiz olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk, zamanaşımı, davacının hizmet süresi ve aylık ücretinin tespiti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ve hesaplanması, davalı aleyhine hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderinin miktarına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta; davacı 01.11.2013-30.12.2014 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince davacının hizmet döküm cetveline göre, 28.12.2013-16.05.2014 tarihleri arasında ... Firmasından, 06.05.2014-22.12.2014 tarihleri arasında ... İnşaat Nakliyat Turz. San. ve Tic. Ltd.

Şti. işyerinden bildiriminin bulunduğu, davacı vekilince sunulan kimlik kartının davacı adına düzenlendiği ve davalı Şirketin amblemini içerdiği, işe giriş ve işten çıkış bildirgelerinde ... İnşaat Nakliyat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinden bildiriminin bulunduğu, işe giriş ve işten çıkış bildirgelerinde ... İnşaat Nakliyat Turz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.nin adresinin davalı Şirket ile aynı olduğunun anlaşıldığı, yurt dışı giriş çıkış kayıtlarına göre 27.12.2013-29.12.2014 tarihleri arasında yurt dışında olduğu, tanık beyanlarına göre davacının Aşkabat'taki olimpiyat ve havalimanı projelerinde teknik ofis çalışanı olarak kesintisiz çalıştığının beyan edildiği, dosya kapsamı ve emsal dosyalar bir bütün hâlinde değerlendirilerek davacının 28.12.2013-29.12.2014 tarihleri arasında toplam 1 yıl 1 gün süre ile çalıştığı kabul edilmiştir.

Davacının yurt dışı giriş çıkış kayıtlarına göre de 27.12.2013 tarihinde ülkeden çıktığı, 29.12.2014 tarihinde yurda girdiği anlaşılmaktadır. Dairemiz incelemesinden geçen emsal dosyalar da dikkate alındığında davacının 06.05.2014 tarihinden itibaren çalışmasının bildirildiği ... İnşaat Nakliyat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli işyerindeki çalışmasından davalı Şirketin asıl işveren sıfatıyla sorumlu tutulmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak hizmet döküm cetvelinin incelenmesine göre davacının 28.12.2013-16.05.2014 tarihlerinde çalışmasının bildirildiği ... isimli işyerinin adresi "... Mah. ... Cad. No: 65 .../..." olup ilgili işyerinin işkolu açıklamasında "... Danışmanlık Hizmetleri (Bir projeyle bağlantılı yapılanlar hariç)" ibaresinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar dava dilekçesi ekinde yer alan kimlik belgesinde davalı Şirketin isminin belirtildiği görülmekte ise de söz konusu belge tarih içermemekte olup ... isimli işyeri ile davalı Şirket arasında herhangi bir ilişki bulunup bulunmadığı veya herhangi bir ilişkinin bulunması hâlinde ise söz konusu hukuki ilişkinin niteliği hususunda herhangi bir bilgi ve belge dosya kapsamında yer almamaktadır.

Dolayısıyla davacının söz konusu Şirket nezdinde geçen çalışmaları bakımından davalı işverenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tereddüte yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3. Diğer yandan, Bölge Adliye Mahkemesince verilen 19.01.2024 tarihli kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada, dinlenen tanık beyanları uyarınca davacının ayda iki hafta tatilinde çalıştığı sabittir. İlk Derece Mahkemesi karar gerekçesinde de hafta tatillerinin yarısında çalışıldığının kabul edildiği belirtilmesine rağmen, Mahkemece, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı öncesinde davacının tüm hafta tatillerinde çalıştığının kabulüne göre yapılan hesaplamadan %40 indirim yapılmak suretiyle hafta tatili ücreti alacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Söz konusu hüküm hafta tatili ücreti alacağı bakımından gerekçe ile çelişkili olması sebebi ile de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4. Kabule göre de ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bakımından; hükme esas alınan raporda, Ramazan Bayramının bir günü ile Kurban Bayramının iki günü dışındaki tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde davacının çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır. Ne var ki pazar gününe denk gelen ulusal bayram ve genel tatil günleri ayrıca hesaba dâhil edilmiş olup bu durum mükerrer hesaplamaya yol açmaktadır. Davalı tarafça temyiz dilekçesinde de işaret edilen bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi hatalı olmuştur.

5. Ayrıca, davacı tarafça ihbar tazminatı bakımından toplam 2.857,00 USD talep edilmiş olup Mahkemece 2.850,00 USD hüküm altına alınmıştır. Reddedilen 7,00 USD bakımından davalı lehine vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi de hatalı olmuştur.

VI. KARAR