Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8096 K.2025/9947

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 03.09.2013-15.10.2020 tarihleri arasında davalı Şirket bünyesindeki okulda meslek dersi öğretmeni olarak çalıştığını, iş sözleşmesi süresi dolmadan işyerince bildirimsiz olarak ücretsiz izne çıkarıldığını, 15.09.2014 tarihinde yapılan sözleşme gereğince ücretinin yıllık %10-15 civarında artırılması gerekirken öngörülen artış oranının uygulanmadığını ve eksik ücret aldığını, sözleşme hükmüne aykırı olarak 2014, 2016, 20 17... yılları Temmuz ve Ağustos aylarında ücretsiz izinli gösterilerek ücretinin ödenmediğini, 2015 yılı Ocak ve Eylül,

2019 yılı Haziran ve 20 20... -23 Mart döneminde yapılan çalışma karşılığı ödenmesi gereken ücretinin ödenmediğini, 2020 yılı Mart ayından itibaren Nisan ve Mayıs aylarında online ders verdiği hâlde 7,5 aylık ücretinin ödenmediğini, 20 15... yılları Temmuz ve Ağustos aylarında ücretinin eksik ödendiğini, meslek dersi öğretmeni olması nedeniyle kendisine ödenmesi gereken 10 saatlik fazla çalışma ücreti, mevzuat gereği 20 saatin üstünde derse girdiğinde ödenmesi gereken fazla çalışma ücreti ve 10 komisyon üyeliği için 50 saatlik fazla çalışma ücretinin ödenmediğini, davalı taraf sözleşmeyi ihlal ettiğinden cezai şart ödemesi gerektiğini,

iş sözleşmesini belirtilen nedenlerle haklı olarak feshettiğini belirterek kıdem tazminatı, ödenmeyen ücret alacağı, fark ücret alacağı, fazla çalışma ücreti ile cezai şart alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının eşinin davalı işyerinin ortağı olması nedeniyle bir öğretmen değil aynı zamanda yönetici ve idareci konumunda olduğunu, öğretmenlerin ücretlerinin düzenli olarak ödendiğini, iş sözleşmesinin davacının eşi ile davalı işveren arasında yaşanan yönetim krizi nedeniyle ve haklı bir neden olmadan tek taraflı olarak feshedildiğini, alacak taleplerinin de haksız ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunduğu, dosyaya sunulan kayıt ve belgeler doğrultusunda davacının 03.09.2013-15.10.2020 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının kabulü ile 7 yıl 1 ay 13 gün süreyle hizmetinin bulunduğu, iş sözleşmesinin ödenmeyen alacakları nedeniyle davacı tarafça haklı sebeple sona erdirildiği, 20 17... yılları Temmuz ve Ağustos aylarında davacının ücretsiz izin talebinde bulunduğu anlaşılmakla bu dönem ücretinin ödenmediği yönündeki iddiasına itibar edilmediği, tüm dosya kapsamı ve dinlenen tanık beyanlarından davacının haftada dört gün çalıştığının anlaşıldığı,

davacının haftalık ders saatini tespit etmeye elverişli delil bulunmadığı, 2015 yılı Mart ve Temmuz aylarında 10 saat ek ders yaptığı puantaj kayıtlarından tespit edilmişse de belirtilen döneme ilişkin taleplerin zamanaşımına uğradığı, taraflar arasında imzalanan 15.09.2014 tarihli iş sözleşmesinin 9. maddesinde "Kurum ile öğretmen 15.09.2014 - 15.09.2020 tarihleri arasında sözleşme düzenlemiş olunup, bu tarihler arasında taraflar sözleşmeyi tek taraflı feshedemez.

Ya da öğretmen başka bir kurumda görev alamaz. Bu ve buna benzer davranışlar sergilendiği takdirde iş bu sözleşme şartlarına uymayan taraf 50.000,00 TL (elli bin) tazminatı yasal faiziyle birlikte kabul eder" şeklinde düzenlemenin yer aldığı, dosya kapsamından iş sözleşmesinin davacı tarafça feshedildiği anlaşılmakla davalı aleyhine cezai şarta hükmedilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Dairelerince İlk Derece Mahkemesinin ilk kararının ortadan kaldırılması üzerine İlk Derece Mahkemesince dosyanın hesap bilirkişisine tevdi edilerek ek rapor tanzim edildiği, buna göre davacının davalı işveren nezdinde 03.09.2013-30.06.2020 tarihleri arası meslek dersi öğretmeni olarak çalıştığı, yeniden yapılan ücret tespitinin dosya kapsamıyla uyumlu olduğu, her ne kadar hizmet süresi Dairenin kararında belirtilen esaslar çerçevesinde belirlenmese de bu hususun davalı vekilince istinafa konu edilmediği, iş sözleşmesinin davacı işçi tarafından işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle feshedildiği,

alınan bilirkişi raporunda davacı işçinin iddiasını doğrular nitelikte bir kısım ödenmeyen alacaklar tespit edildiği, bu durumda davacının kıdem tazminatı alacağına hak kazandığı, dosya kapsamına ispat külfeti üzerinde olan davalı tarafından ödemeye ilişkin belge sunulmadığından taleple bağlı kalınmak suretiyle davacının ücret alacağı tespit edilerek hüküm altına alınmasında bir isabetsizlik olmadığı, dosyada bulunan ücret bordrolarından davacının imzası bulunan ve ek ders ücreti tahakkuku yer alan ayların dışlanmasının yerinde olduğu,

davacının 2015 yılı Mart ve Temmuz 2015 döneminde 10 saat ek ders yaptığı puantaj kayıtlarından tespit edilmişse de belirtilen dönemin zamanaşımına uğradığı, bahse konu aylar dışında kalan aylar içinse davacının haftalık ders saatini gösterir nitelikte ve içerik bakımından ek ders ücreti hesaplamaya elverişli belge dosyaya sunulmadığı, dosyaya sunulan ücret bordroları ile dosyada yer alan diğer belgelerin davacının ek ders sayılarını gösterir nitelikte olmadığı gibi içerik bakımından ek ders ücreti hesaplamaya da elverişli olmadığı,

davacının kaç komisyon üyeliği olduğu ve üyeliklerin nasıl yürütüldüğü dosya kapsamında yer alan tanık beyanları ya da yazılı delille tespit edilemediğinden salt davacı iddiası ile hesap yapılamayacağına ilişkin tespitin de dosya kapsamına uygun olduğu, cezai şart alacağı talebinin reddedilmesinin dosya kapsamına uygun olduğu gerekçeleriyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1.Müvekkilinin taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesine göre %15 oranında artış baz alınarak en son ücretinin belirlenmesi gerektiğini, buna rağmen yazılı şekilde ücret kabulünün hatalı olduğunu, buna göre ödenmeyen ücret ve fark ücret alacaklarının da eksik belirlendiğini,

2. Davacının ücreti eksik ve hatalı tespit edildiğinden kıdem tazminatının da eksik tespit edildiğini,

3. Ödenmeyen ücret alacağı talebine asgari geçim indiriminin de dâhil olduğunu, dava dilekçesinde açıkça asgari geçim indirimi alacağı talep edilmemesinin sonuca etkili olmadığını,

4. Taraflar arasındaki iş sözleşmenin 10. maddesine göre haftalık çalışma süresinin 45 saat değil 22 saat olarak belirlendiğini, dosya kapsamında müvekkilin hafta içi 08.00-18.00 saatleri arasında, hafta sonu özellikle cumartesi günü de 10.00-16.00 saatleri arasında arasında çalıştığının sabit olduğunu, buna rağmen fazla çalışma ücreti talebinin reddinin hatalı olduğunu,

5. Müvekkili gibi Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak Meslek ve Teknik Anadolu Liselerinde görev yapan teknik öğretmenlerin sahip olduğu haklar bağlamında, bölüm şeflerine her öğretim yılında 10 saat olarak ödenmesi gereken ücretin fazla çalışma ücreti olarak davacıya ödenmesi gerekmesine rağmen ödenmediğini,

6. Görev yaptığı süre içerisinde müvekkiline, bölüm şefliği görevi karşılığı hiçbir ödeme yapılmadığını, ücret bordrosunda yer alan ek ödemenin bölüm şefliğine ilişkin olmayıp müvekkilinin yaptığı diğer çalışmaların karşılığı olarak verildiğini,

7. Taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin 9. maddesinde yer alan düzenleme gereği müvekkilinin cezai şart alacağına hak kazandığını, zira davalı işverenin sözleşmeyi 2020 yılı Eylül ayından önce fiilen feshettiğini, müvekkili lehine cezai şart alacağı hakkının doğduğunu,

8. Mahkemece hükmolunan vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesi gerektirir şekilde son bulup bulmadığı ile ücret tespitine, fazla çalışma ücreti ile cezai şart alacağı koşullarının olup olmadığına ve davacının fark ücret alacağı ile ödenmeyen ücret alacaklarının hesaplanmasına, yargılama giderleri vekâlet ücretine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR