Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8277 K.2026/26

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ..., Kooperatif, ... ve... İşçileri Sendikasının (...- Sendikası) işyeri sendika temsilcisi olduğunu, davalı Kurumun 12.08.2024 tarihli yazı ile davacının ... işyerinden alınarak ... Sosyal Güvenlik Merkezi işyerine görevlendirilmesi yapılmak suretiyle görev yerinin değiştirildiğini, müvekkilinin yazılı rızasının bulunmadığını, işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle görev yeri değişikliğine ilişkin işlemin geçersizliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu işlem yönünden önce müvekkili Kuruma başvuruda bulunulması gerektiğini, davanın süresi içerisinde açılmadığını, ... Sosyal Güvenlik Merkezinin, İl Müdürlüğü ile aynı yönetim altından örgütlenmiş bir hizmet birimi olduğunu, davacının önceki işyerine bağlı hizmet merkezine görevlendirildiğini ve güvenlik görevi işinde hiçbir değişiklik yapılmadığını, yapılan görevlendirmenin ... Büyükşehir Belediyesi hudutları içinde yer alan ...

Sosyal Güvenlik Merkezi hizmet birimine yönelik olduğu için görevlendirme sırasında istekli ve yazılı rıza aranmadığını, idari işlemlerin hukuk kuralları ile baştan emredici bir biçimde saptanmadığı durumlarda takdir yetkisinin varlığının kabul edildiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; işyeri sendika temsilcisi olan davacının yazılı rızasının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının sendika üyesi ve işyeri sendika temsilcisi olduğu hususunda taraflar arasında çekişme bulunmadığı, işyeri sendika temsilciliğinin güvencesi kapsamında, işverence işyeri değişikliği işleminin gerçekleştirilebilmesi için temsilcinin yazılı rızasının alınması gerektiği, davacının da rızasının bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının görevinin gereklerini tam olarak yerine getirmediğini, 2. İşyeri sendika temsilciliğine dayanan güvencenin şartlarının oluşmadığını, 3. Dava konusu işlemin işyeri değişikliği niteliği taşımadığını, davacının görevlendirildiği birimin aynı işyeri içinde olduğunu, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklilikleri kapsamında alındığından hukuka uygun olduğunu ve dilekçesinde yazılı diğer sebepleri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, işyeri sendika temsilciliğinin güvencesi kapsamında işyeri değişikliği işleminin geçersizliğinin tespiti istemine ilişkindir. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun (6356 sayılı Kanun) "İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi" kenar başlıklı 24. maddesi şöyledir:

"(1) İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmelerini haklı bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez. Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, temsilci veya üyesi bulunduğu sendika dava açabilir. (2) Dava basit yargılama usulüne göre sonuçlandırılır. (Değişik cümle: 12/10/2017-7036/31 md.) Mahkemece verilen karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir.

(3) Temsilcinin işe iadesine karar verilirse fesih geçersiz sayılarak temsilcilik süresini aşmamak kaydıyla fesih tarihi ile kararın kesinleşme tarihi arasındaki ücret ve diğer hakları ödenir. Kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde temsilcinin işe başvurması şartıyla, altı iş günü içinde işe başlatılmaması hâlinde, iş ilişkisinin devam ettiği kabul edilerek ücreti ve diğer hakları temsilcilik süresince ödenmeye devam edilir. Bu hüküm yeniden temsilciliğe atanma hâlinde de uygulanır. (4) İşveren, yazılı rızası olmadıkça işyeri sendika temsilcisinin işyerini değiştiremez veya işinde esaslı tarzda değişiklik yapamaz. Aksi hâlde değişiklik geçersiz sayılır.

(5) Bu madde hükümleri işyerinde çalışmaya devam eden yöneticiler hakkında da uygulanır."

6356 sayılı Kanun’un "İşyeri sendika temsilcisinin atanması ve görevleri" kenar başlıklı 27 nci maddesinin 1. fıkrası şöyledir:

"Toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendika; işyerinde işçi sayısı elliye kadar ise bir, elli bir ile yüz arasında ise en çok iki, yüz bir ile beş yüz arasında ise en çok üç, beş yüz bir ile bin arasında ise en çok dört, bin bir ile iki bin arasında ise en çok altı, iki binden fazla ise en çok sekiz işyeri sendika temsilcisini işyerinde çalışan üyeleri arasından atayarak on beş gün içinde kimliklerini işverene bildirir. Bunlardan biri baş temsilci olarak görevlendirilebilir. Temsilcilerin görevi, sendikanın yetkisi süresince devam eder."

Dosya içeriğinden dava konusu görev yeri değişikliğinin 13.08.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, davacının Sendika Yönetim Kurulunun 26.07.2021 tarihli kararı ile işyeri sendika temsilciliğine atandığı, sendikanın yetki belgesinin de 01.02.2023 tarihinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yetki belgesi ve olumlu yetki tespiti içeriğine göre, davalı Kurumun ... İl Müdürlüğü kapsamında (...), (...) ve (...) sicil numaralı üç işyeri bulunduğu ve söz konusu (...) sicil numaralı işyerinde 991 işçi, (...) sicil numaralı işyerinde ... işçi ve (...) sicil numaralı işyerinde ise 50 işçi çalıştığı görülmektedir.

6356 sayılı Kanun'un 27/1 hükmü gereğince Sendika tarafından (...) sicil numaralı işyerine ilişkin olarak en çok 4, (...) sicil numaralı işyerine ilişkin olarak en çok 4 ve (...) sicil numaralı işyerinde ise 1 işyeri sendika temsilcisi olmak üzere en çok toplam 9 işyeri sendika temsilcisi atanması gerekmektedir.

Buna mukabil 26.07.2021 tarihli Sendika Yönetim Kurulu kararı ile aralarında davacının da bulunduğu 11 kişinin, 22.12.2021 tarihli Sendika Yönetim Kurulu kararı ile 1 kişinin işyeri sendika temsilcisi olarak atanmasına karar verildiği görülmektedir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgulara göre Sendika tarafından 6356 sayılı Kanun'a uygun şekilde işyeri sendika temsilcisi ataması yapılmadığı açık olduğundan, davacının işyeri sendika temsilciliği güvencesinden yararlanamayacağı tartışmasızdır. Anılan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR