Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8941 K.2025/10026

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkete ait işyerinde yurt dışı hizmet sözleşmesi ile 19.10.2019-16.03.2022 tarihleri arasında makine ekipmanı formeni olarak 2.700,00 USD aylık net ücretle çalıştığını, davacının hizmet süresince 2 ayda 1 kez hafta tatili izni kullandığını, günlük çalışmasının ortalama 16 saat olduğunu, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalışmasının devam ettiğini, davacının aylık ücretinin bir kısmının bankadan geri kalan kısmının ise avans olarak elden ödendiğini, davacının ücret alacaklarının eksik yatırıldığını iddia ederek fark ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ile husumet ve yetki itirazlarının bulunduğunu, davacı ile müvekkili arasında hiçbir hukuki bağ olmadığını, dava konusu alacak kalemlerinin davacının çalıştığı ülke mevzuatına göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesindeki ücrete dair iddiasını kabul etmediklerini, davacı taraf ile imzalanan iş sözleşmesinde aylık ücretin 1.400,00 USD olarak kararlaştırıldığını, akabinde yapılan zam ile 1.550,00 USD olduğunu, davacının ihtirazı kayıtsız imzaladığı ücret bordroları ile iş sözleşmesinde yazılan ücretin uyumlu olduğunu,

iş sözleşmesinde ve ücret bordrolarında yazılan ücret miktarına itibar edilmesi gerektiğini, davacının yapmış olduğu fazla çalışmaların karşılığının ücret bordrosunda gösterilerek ödendiğini, davacının birçok ayda hafta tatilinde çalışmadığını, çalışma yaptığı aylarda ise ücretin ücret bordrosunda yansıtılarak ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... Federasyonu İş Kanunu uygulanarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı Şirketin yurt dışı şantiyesinde çalıştığı, hizmet süresinin yurt dışı giriş çıkış kayıtları ve tanık beyanlarına göre doğru belirlendiği, davacının ücretinin emsal ücret araştırması ve tanık beyanlarına göre dosya kapsamına uygun olduğu, davacının fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili çalışması yaptığının tanık beyanları ile sabit olduğu, yapılan hesaplamanın ve indirimin kanuna uygun olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanması gerektiğini, b. Çalışma sürelerinin hatalı tespit edildiğini, c. Zamanaşımı süresinin hatalı yorumlandığını, d. Yapılan indirimlerin hatalı olduğunu, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a. Talep konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, b. Davacı belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığından talep edilen alacaklara hak kazanılamayacağını, c. Kabul edilen çalışma sürelerinin ve yapılan indirimlerin hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, zamanaşımı, hizmet süresi, dava konusu tazminat ve alacakların ispatı ve hesabına ilişkindir.

İş sözleşmesinde yabancılık unsuru bulunması hâlinde, uygulanacak hukukun belirlenmesi açısından, uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27/1 hükmünün uygulanmasına ilişkin ilke ve esaslar Dairemizin 24.05.2023 tarihli ve 2022/16187 Esas, 2023/7655 Karar sayılı kararında açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacı işçi, davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını ileri sürerek ödenmeyen işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş; davalı işveren ise yasal süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde davacının yurt dışı şantiyelerinde çalışması sebebiyle uyuşmazlığın yabancı hukuka göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince ... Federasyonu İş Kanunu uygulanarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapıldığında; taraflar arasında imzalanmış iş sözleşmesinde hukuk seçimine dair bir anlaşma görülmemektedir.

Tarafların hukuk seçimi anlaşması yapmadıkları veya yapılan hukuk seçimi anlaşmasının geçersiz olduğu dönemde iş sözleşmesine, kural olarak işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukukunun uygulanması gerektiği 5718 sayılı Kanun'un 27/2 hükmünde genel bir kural olarak düzenlenmiştir. Burada yetkili kılınan hukuk, işçinin işini fiilen yerine getirdiği yer ülke hukukudur.

Ancak 5718 sayılı Kanun’un 27/4 hükmünde düzenlenen daha sıkı ilişkili hukukun varlığı hâlinde bu hukuk uygulanabilir.

Bu bağlamda tarafların tâbiiyeti, sözleşmenin dili ve imzalandığı yer, işçinin tâbi olduğu sosyal güvenlik sistemi, tarafların yerleşim yerleri, sosyal ve hukuki ilişkilerin yoğunlaştığı yer, ücretin ödendiği yer, iş sözleşmesinin daha sıkı ilişkili hukuka özgü kurumlar (Örneğin Türk hukuku) gözetilerek yapılması, daha önceki (daha sıkı ilişkili hukukun uygulandığı) iş sözleşmesine gönderme yapılması gibi unsurların sözleşmenin hangi hukukla daha sıkı ilişkili olduğunun belirlenmesinde dikkate alınması mümkündür.

Yapılan açıklamaya göre hukuk seçimi anlaşması bulunmayan çalışma dönemi yönünden; ...'da çalışan davacı işçi ile işveren davalının tabiiyeti, tarafların yerleşim yerleri, sosyal ve hukuki ilişkilerin yoğunlaştığı yer ve ücretin Türkiye'de ödendiği dikkate alındığında, daha sıkı ilişkili hukukun Türk hukuku olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanarak dava konusu alacaklar hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Bozma sebebine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,