Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9220 K.2025/10081

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... bünyesinde bayi kontrolörü ünvanıyla sendikalı kamu işçisi olarak çalışmakta iken kendisine e-posta yoluyla bildirilen 03.01.2022 tarihli ve 16 sayılı yazı ile memur kadrosuna atandığını, bu işleme karşı ...

4. İdare Mahkemesinde açılan iptal davasında iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilerek davanın görevsizlikten reddine karar verildiği, davalı Kurumun toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince davacıya görev tazminatı ödemesi gerekirken bu ödemeyi yapmadığı gibi davacının ünvanını düşürdüğünü, davalının bu işlemine karşı 01.03.2022 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru yapıldığını, bu Kurum tarafından yapılan işlemin 4857 sayılı İş Kanunu'nda (4857 sayılı Kanun) düzenlenen hüküm gereği esaslı değişiklik olduğu,

İdare tarafından başvurucunun fiilen başka bir hizmette çalıştırılmasına ilişkin zorunlu şartların oluştuğuna dair bir gerekçenin sunulmadığı, yapılan görev değişikliği işleminde dürüstlük kuralına uygun davranılmadığı hususlarında davalıya tavsiyede bulunulmasına karar verildiğini, davalı Kurumun bu tavsiye kararını dikkate almadığını ileri sürerek davacının 01.01.2022 tarihinden geçerli olmak üzere memur kadrosuna düşürülmesi işleminin iptaline ve söz konusu işlemin geçersizliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının açmış olduğu görev tazminatına ilişkin davanın reddedildiğini, ... Personel Yönetmeliği'nin 26/1-(a) maddesinde, teşkilat başkanı tarafından personelin teşkilat içinde bir göreve nakledilebileceğinin düzenlendiğini, yine taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin 3. maddesinde; personelin İdare tarafından yapılan her türlü tasarrufları peşinen kabul ettiği, 6. maddesinde;

işyerinin hususiyetine göre işveren veya vekilinin, değişiklik tasarrufunu peşinen kabul etmiş sayıldığı hususlarının düzenlendiğini, alınan Yönetim Kurulu kararının hukuka uygun olduğunu, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamda memur olmadığını, bayi kontrolörü ünvanlı personel ile memur ünvanlı personel arasında yapılan iş ve kadro ücreti bakımından bir fark bulunmadığını, müvekkili İdarenin değişen ve gelişen iş hacmi göz önüne alınarak personelin ünvanının değiştirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli kararı ile; davacının işyerinde örgütlü ...

Sendikası üyesi olduğu, 01.03.2021-28.02.2023 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin “İş ve İşyeri Değişikliği” başlıklı 20. maddesinde iş değişikliğinin ancak zorunlu hâllerde ve işin benzerliği durumunda mümkün olduğunun belirtildiği, bireysel iş sözleşmesinin 6. maddesinde iş değişikliğinde ise işverene tasarruf hakkının tanındığı, davacı ile imzalanan bireysel iş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi hükümleri arasında aykırılık bulunduğu,

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 36. maddesinde iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı olamayacağı ve iş sözleşmelerinin toplu iş sözleşmesine aykırı hükümlerinin yerini toplu iş sözleşmesindeki hükümlerin alacağının düzenlendiği, bu hâlde davacının görev değişikliği hususunun bireysel iş sözleşmesi hükümlerine göre değil toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, cevap dilekçesinde İdarenin değişen ve gelişen iş hacmi göz önüne alınarak ünvanının değiştirildiği belirtilmekte ise de bu gerekçenin ileri sürülmesine yönelik bir verinin sunulmadığı, ...

68. İş Mahkemesindeki yargılama da dikkate alındığında davacı her ne kadar sahada kontrolör olarak görevlendirilmemiş ise de bu görevi yaptığı sürece görevlendirme ihtimalinin ve çalıştığı sürece toplu iş sözleşmesinde yer alan görev tazminatı menfaati ihtimalinin bulunduğu, yapılan ünvan değişikliğinin 4857 sayılı Kanun'un 22. maddesi gereğince davacının çalışma koşullarında esaslı değişiklik meydana getirdiği, bu değişikliğin davacının rızası olmaması nedeniyle geçerli olmadığı kabul edilerek memur kadrosuna atanma işleminin iptaline karar verildiği,

davacının ünvanının bayi kontrolörü olarak değiştirilmesi talebi ile hak edişlerinin düzeltilmesi talebinin davalının yönetim hakkı kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 25.04.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 03.10.2024 tarihli kararı ile; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2025 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının kadrosu davalı tarafından tek taraflı alınan kararla değiştirilmiş ise de davacı tarafından Yönetim Kurulu kararının 03.01.2022 tarihinde öğrenildiği; ancak davacının, kadrosunun iş sözleşmesine tâbi büro memuru olarak değiştirildiğini öğrendiği bu tarihten sonra makul kabul edilemeyecek bir süre daha herhangi bir başvurusu olmaksızın çalışmaya devam ettiği;

sözleşmenin karşı tarafı olan işverende bu değişikliğin kabul edildiği yönünde bir inancın oluştuğu bu durumda davacı işçinin değişikliğe uygun şekilde çalışmaya başlayıp makul bir süre geçtikten sonra 4857 sayılı Kanun'un 22. maddesinde öngörülen şekil eksikliğini ileri sürmesinin dürüstlük kuralına uygun düşmediği, buna göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; makul süre kavramının karşılığının, ne zaman başlayıp ne zaman biteceğinin belirsiz olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; 30.12.2021 tarihli ve 97 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla 01.01.2022 tarihinden geçerli olmak üzere davacı işçinin bayi kontrolörü olan kadrosunun memur (iş sözleşmesine tâbi büro memuru ünvanı) olarak değiştirilmesi işleminin hukuka uygun olup olmadığına ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR