Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9252 K.2026/1030

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... nezdinde mevsimlik işçi pozisyonunda amele olarak 02.11.1990 tarihinde çalışmaya başladığını, işe başladığı tarih itibarıyla Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri (...) Sendikasına üye olduğunu, 2000 yılında sürekli işçi kadrosuna alındığını, sürekli işçi kadrosuna alınırken pozisyonu değiştirilerek iyileştirildiğini, kaynak ustası ünvanına yükseltildiğini, bu ünvan ile çalışmaya devam ettiğini, davacının 2000 yılında kadroya alınması sırasında, önceki hizmet süresi ile görevde yükselmelerinin yeni derece ve kademe tespitinde dikkate alınmadığını,

pozisyon değişikliğinin de yeni derece ve kademe tespitinde dikkate alınmadığını, gerek mevsimlik işçi statüsünde geçen hizmet süresinin, gerekse de pozisyon değişikliğinin yeni derece ve kademe tespitinde dikkate alınmaması nedeni ile emsali işçilere göre eksik ücret aldığını, davacının mevsimlik işçi statüsünde geçen kıdem süresinin intibakı ile toplu iş sözleşmesine göre işçiye ilave olarak ödenmesi gereken ücret alacakları olduğunu ileri sürerek fark ücret, fark akdi ikramiye, yasal ilave tediye ve iş güçlüğü ödemesi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının Kasım 1990-Ekim 2000 tarihleri arasında belirli süreli geçici işçi olarak fasılalarla çeşitli pozisyonlarda 7 yıl 15 gün sigortalı hizmeti bulunduğunu, 05.02.2001 tarihinden geçerli olmak üzere Bölge Müdürlüğünde 16... tarihli atama emri ile 2. gruptan 14.904,551 TL yevmiye ile usta (demir kaynak) pozisyonunda kadroya alındığını, 26.10.2000 tarihinde yapılan protokole istinaden, geçici işçi olan davacının daimi işçi kadrosuna aktarıldığını,

daimi işçi pozisyonuna alınmasını müteakip bundan sonraki dönemlerde toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre derece ve kademe ilerlemelerinin yapıldığını, davacının daimi işçiliğe geçiş tarihinde yürürlükte olan 01.03.1999-28.02.2001 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin kademe ve derece terfi ile bunun değerlendirilmesine ilişkin 106, 1 07... . maddelerinden davacının geçici/mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemler dâhil edilecek şekilde yararlandırılamayacağını, davacının 05.02.2001 tarihinden önce daimi işçi olarak çalışmadığını, toplu iş sözleşmesinin kademe ve derece terfilerine ilişkin hükümlerinin daimi işçiler için öngörüldüğünü,

davacının bu statüyü 05.02.2001 tarihinde ilk defa kazandığını, dolayısıyla bu statüde ilk defa çalışmaya başlayanlarla aynı koşullarda çalıştırılması gerektiğini, davacının bu statüde daha önceden çalışmaya başlayan işçiymiş gibi önceki farklı statüde geçen hizmetlerinin dikkate alınmasıyla aynı haklara sahip olamayacağını, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca yevmiye intibaklarının yapıldığını, tüm özlük ve sosyal haklarının zamanında ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 02.11.1990 tarihinde işe girdiği, 01.11.2000 tarihine kadar 7 yıl 1 ay 20 gün davalı nezdinde mevsimlik işçi olarak çalıştığı, 05.02.2001 tarihinden itibaren sürekli işçi olarak çalışmaya başladığı ve hâlen çalışmasının devam ettiği, 10.06.2018 tarihinden önceki alacakların zamanaşımına uğradığı, 16.02.2001 tarihli Olur yazısında davacının eski durumunun geçici işçi olduğu, yeni görev ünvanının usta (demir kaynak), görev derecesinin 2. grup, yevmiyesinin 14.904.551 TL (eski para), son terfi tarihinin 01.03.2000 olduğu,

Olur'un yürürlük tarihinin 05.02.2001 olduğu, 1999-2001 yürürlük süreli 8. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nde 2. grup ücret miktarının davacının daimi işçi kadrosuna alındığı tarih itibarıyla karşılığı bulunarak davacıya uygulanan ücret derecesi ile karşılaştırılarak intibakın doğru yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, akabinde daimi işçi kadrosuna alınmadan önceki hizmet süresine tekabül eden kademe artışı da göz önüne alınarak bu kademe artışlarının uygulanıp uygulanmadığının denetlendiği, davacının mevsimlik işçilikte geçen önceki dönem çalışma süreleri için toplu iş sözleşmelerinde düzenlenen kademe terfinin dikkate alınmadığı,

davacının mevsimlik işçi olarak 7 yıl 1 ay 20 gün kıdem süresinin kadrolu işçiliğe geçerken intibakında gözetilmesi gerektiği, daimi kadroya alındığı tarihten sonraki toplu iş sözleşmesi artış ve ücret kademe artışlarının uygulandığı, bu doğrultuda davacıya ödenmesi gereken fark ücret, fark akdi ikramiye, yasal ilave tediye ve iş güçlüğü ödemesi alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının daimi kadroya geçmeden önce 02.11.1990-05.02.2001 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığı, davacının daimi işçi kadrosuna geçirilirken önceki dönem çalışmaları için toplu iş sözleşmesinde düzenlenen kademe terfinin dikkate alınmadığı, daimi kadroya alındığı tarihteki artış ve ücret kademe artışların uygulandığı,

davacının zincirleme yapılan mevsimlik iş sözleşmelerinin belirsiz iş sözleşmesi niteliği kazanması nedeni ile daimi kadroya geçirilirken önceki dönem için toplu iş sözleşmesi ile düzenlenen kademe terfilerinin dikkate alınması gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında davacının mevsimlik işçilik dönemlerinde geçirdiği süreler gözetilerek daimi kadroya geçtiği tarihten itibaren yıllara göre almaları gereken ücretin ve diğer eksik ödenen alacakların zamanaşımı def’i dikkate alınarak hesaplanıp taleple bağlı kalınarak hüküm altına alındığı, bu yönlere dair itirazların reddi gerektiği;

ancak ilave tediye alacağına uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu, akdi ikramiye alacağı ile iş güçlüğü tazminatına uygulanan faize yönelik itirazın haklı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının 26.10.2000 yılında yapılan protokol kapsamında geçici işçi kadrosundan daimi işçi kadrosuna geçirildiğini, ücretlerinin toplu iş sözleşmesi, protokol ve mevzuata uygun olarak belirlenip ödendiğini,

2. Davacının kadrolu işçi statüsünü 05.02.2001 tarihinde kazandığını, dolayısıyla bu statüde ilk defa çalışmaya başlayanlarla aynı koşullarda çalıştırılması gerektiğini, davacının bu statüde daha önceden çalışmaya başlayan işçi gibi önceki farklı statüde geçen hizmetlerinin dikkate alınmasıyla aynı haklara sahip olmasının mümkün olmadığını,

3. Davacının fasılalarla çalıştığı dönemlerde Bölge Müdürlüğünün ihtiyaçları değerlendirilerek pozisyon değişikliklerinin karşılıklı iş sözleşmesi çerçevesinde ve sınavsız gerçekleşmesi sebebiyle toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince pozisyon değişikliği zammı taleplerinin yasal dayanağı bulunmadığını,

4. Davacının protokole göre daimi işçi statüsüne geçirildiğini, söz konusu protokol kapsamında çalışma koşullarına herhangi bir itirazı olmadığını, sonradan mevcut davayı açmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını,

5. Bilirkişi raporu ile hesaplanan alacakların fazla hesaplandığını, davacının kadroya geçtiği tarihten sonraki tüm dönemler için kademe terfi farkı ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklı zamların ücretine yansıtıldığını, davacının sürekli işçi kadrosuna geçirilirken yapılan intibakının, fiilen yaptığı iş ve o tarihte yapılan derece, kademe intibakları dikkate alınmadan hesaplanmasının hatalı olduğunu, yevmiye fark alacağının hesaplanması için ilgilinin sürekli işçi kadrosuna geçirildiği dönemdeki intibakının dikkate alınması gerektiğini,

6. Davacıya ait bordrolarla karşılaştırmalı değerlendirme yapılmadan hesap yapılmasının hatalı olduğunu, ilave tediye farklarının dönemsel olarak tüm işçilere yansıtıldığını, davacının ilave tediye alacağı bulunmadığını,

7. Davacının tüm alacaklarının eksiksiz ödendiğini, davacının kadroya geçiş tarihindeki iş sözleşmesi gereğince dönemler itibarıyla intibakları yapılarak yeni yevmiyesinin tespit edildiğini, bilirkişi tarafından yevmiye miktarlarının yanlış değerlendirildiğini,

8. Hükmedilen alacaklara işletilen faiz oranları ile faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile bir kısım alacaklar için mevduata uygulanan en yüksek faizle en yüksek işletme faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, alacakların tamamı için yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin tüm alacaklar için son tutanak tarihinden itibaren başlatılmasının da isabetsiz olup dava dilekçesindeki tutarlara dava tarihinden, ıslah edilen tutarlara ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının geçici/mevsimlik işçi olarak çalıştırıldığı sürenin kademe terfiinde dikkate alınıp alınamayacağı, buna bağlı olarak fark alacaklarının bulunup bulunmadığı, varsa alacakların hesaplanması faiz türü ile faiz başlangıç tarihi hususlarındadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR