Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9258 K.2026/1029

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... bünyesinde mevsimlik işçi pozisyonunda elektrik tesisat ve bakım ustası olarak 01.05.1984 tarihinde çalışmaya başladığını, ..., Su ve Gaz İşçileri (...) Sendikasına üye olduğunu, 2000 yılında sürekli işçi kadrosuna alındığını, sürekli işçi kadrosuna geçerken pozisyonu değiştirilerek iyileştirildiğini, kaynak ustası ünvanına yükseltildiğini, davacının 2000 yılında kadroya alınması sırasında, önceki hizmet süresi ile görevde yükselmeleri yeni derece ve kademe tespitinde dikkate alınmadığı gibi pozisyon değişikliğinin de yeni derece ve kademe tespitinde gözetilmediğini,

gerek mevsimlik işçi statüsünde geçen hizmet süresinin, gerekse de pozisyon değişikliğinin yeni derece ve kademe tespitinde dikkate alınmaması nedeni ile emsali işçilere göre eksik ücret aldığını, davacının mevsimlik işçi statüsünde geçen kıdem süresinin intibakı ile toplu iş sözleşmesine göre işçiye ilave olarak ödenmesi gereken ücret alacakları olduğunu ileri sürerek fark ücret, fark akdi ikramiye, yasal ilave tediye ve iş güçlüğü ödemesi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının 1984 yılında geçici işçi olarak işe alındığını, Mayıs 1984-Ekim 1997 tarihleri arasında belirli süreli geçici işçi olarak fasılalarla çeşitli pozisyonlarda hizmetinin bulunduğunu, 31.12.1997 tarihinden geçerli olmak üzere Bölge Müdürlüğünde 23.12.1997 tarihli atama emri ile 2. gruptan 2.879,502 TL yevmiye ile usta (elektrik) pozisyonunda kadroya alındığını, kadrolu işçi statüsünü 31.12.1997 tarihinde kazandığını, toplu iş sözleşmesinin kademe ve derece terfi ile bunun değerlendirilmesine ilişkin maddelerinden yararlandırılmasının mümkün olmadığını, tüm özlük ve sosyal haklarının zamanında ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya ait hizmet dökümü incelendiğinde davacının 01.05.1984 tarihinde işe girdiği, 15.10.1997 tarihine kadar geçici işçi olarak fasılalarla mevsimlik işçi olarak çalıştığı, 31.12.1997 tarihinden itibaren sürekli işçi olarak çalışmaya başladığı ve hâlen çalışmasının devam ettiği, 10.06.2018 tarihinden önceki alacakların zamanaşımına uğradığı, 1997 yılında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinde 2. grup ücret miktarının, davacının daimi işçi kadrosuna alındığı tarih itibarıyla karşılığı bulunarak,

davacıya uygulanan ücret derecesi ile karşılaştırılarak intibakının doğru yapılıp yapılmadığının belirlenmesi akabinde daimi işçi kadrosuna alınmadan önceki hizmet süresine tekabül eden kademe artışı da göz önüne alınarak, bu kademe artışlarının uygulanıp uygulanmadığının denetlendiği, davacının kadrolu işçiliğe intibakında davalı işyerinde mevsimlik işçi olarak geçen 11... gün kıdem süresinin gözetilmesi gerektiği, davacının ...

Sendikasına 01.05.1984 tarihinde üye olduğu, davacının mevsimlik işçilikte geçen önceki dönem çalışma süreleri için toplu iş sözleşmesinde düzenlenen kademe terfinin dikkate alınmadığı, daimi kadroya alındığı tarihten sonraki toplu iş sözleşmesi artış ve ücret kademe artışlarının uygulandığı, bu doğrultuda davacıya ödenmesi gereken fark ücret, fark akdi ikramiye, yasal ilave tediye ve iş güçlüğü ödemesi alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı işyerinde daimi kadroya geçmeden önce 01.05.1984-15.10.1997 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığı, 31.12.1997 tarihinde daimi işçi kadrosuna geçirildiği,

davacının daimi kadroya geçirilmeden önceki dönemde zincirleme yapılan mevsimlik iş sözleşmelerinin belirsiz süreli iş sözleşmesi niteliği kazanması nedeni ile daimi kadroya geçirilirken önceki dönem için toplu iş sözleşmesi ile düzenlenen kademe terfilerinin dikkate alınması gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında işçinin mevsimlik işçilik dönemlerinde geçirdiği süreler dikkate alınarak daimi kadroya geçtikleri tarihten itibaren yıllara göre alması gereken ücretin ve diğer eksik ödenen alacaklarının zamanaşımı def’i dikkate alınarak hesaplanıp taleple bağlılık uyarınca hüküm altına alındığı,

bu yöne dair davalı istinaf itirazlarının reddi gerektiği, faiz başlangıcının arabuluculuk son tutanak tarihi olmasında isabetsizlik bulunmadığı; ancak ilave tediye alacağına uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu, akdi ikramiye ve iş güçlüğü tazminatlarının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanması nedeni ile uygulanması gereken faizin en yüksek işletme kredisi faizi olduğu,

davacının talebi de dikkate alınarak ilave tediye alacağına en yüksek banka mevduat faizini aşmamak üzere yasal faiz, akdi ikramiye ve iş güçlüğü tazminatı alacaklarına ise mevduata uygulanan en yüksek faizi aşmamak üzere en yüksek işletme kredisi faizi işletilmesi gerektiği, davalının bu yöndeki istinaf itirazının haklı olduğu, ayrıca davalı Kurumun harçtan muaf olduğu gerekçeleriyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının kadrolu işçi statüsünü 31.12.1997 tarihinde kazandığını, dolayısıyla bu statüde ilk defa çalışmaya başlayanlarla aynı koşullarda çalıştırılması gerektiğini, davacının bu statüde daha önceden çalışmaya başlayan işçi gibi, önceki farklı statüde geçen hizmetlerinin dikkate alınmasıyla aynı haklara sahip olmasının mümkün olmadığını,

2. Davacının fasılalarla çalıştığı dönemlerde Bölge Müdürlüğünün ihtiyaçları değerlendirilerek pozisyon değişikliklerinin karşılıklı iş sözleşmesi çerçevesinde ve sınavsız gerçekleşmesi sebebiyle toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince pozisyon değişikliği zammı taleplerinin yasal dayanağı bulunmadığını,

3. Davacının protokole göre daimi işçi statüsüne geçirildiğini, söz konusu protokol kapsamında çalışma koşullarına herhangi bir itirazı olmadığını, sonradan mevcut davayı açmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını,

4. Bilirkişi raporunda alacakların fazla hesaplandığını, davacının kadroya geçtiği tarihten sonraki tüm dönemler için kademe terfi farkı ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklı zamların ücretine yansıtıldığını, davacının sürekli işçi kadrosuna geçirilirken yapılan intibakının, fiilen yaptığı iş ve o tarihte yapılan derece, kademe intibakları dikkate alınmadan hesaplanmasının hatalı olduğunu, yevmiye fark alacağının hesaplanması için ilgilinin sürekli işçi kadrosuna geçirildiği dönemdeki intibakının dikkate alınması gerektiğini,

5. Davacıya ait bordrolarla karşılaştırmalı değerlendirme yapılmadan hesap yapılmasının hatalı olduğunu, ilave tediye farklarının dönemsel olarak tüm işçilere yansıtıldığını, davacının ilave tediye alacağı bulunmadığını,

6. Davacının tüm alacaklarının eksiksiz ödendiğini, davacının kadroya geçiş tarihindeki iş sözleşmesi gereğince dönemler itibarıyla intibakları yapılarak yeni yevmiyesinin tespit edildiğini, bilirkişi tarafından yevmiye miktarlarının yanlış değerlendirildiğini,

7. Hükmedilen alacaklara işletilen faiz oranları ile faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile bir kısım alacaklar için mevduata uygulanan en yüksek faizle en yüksek işletme faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, alacakların tamamı için yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin tüm alacaklar için son tutanak tarihinden itibaren başlatılmasının da isabetsiz olup dava dilekçesindeki tutarlara dava tarihinden, ıslah edilen tutarlara ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının geçici/mevsimlik işçi olarak çalıştırıldığı sürenin kademe terfiinde dikkate alınıp alınamayacağı, buna bağlı olarak fark alacaklarının bulunup bulunmadığı, varsa alacakların hesaplanması faiz türü ile faiz başlangıç tarihi hususlarındadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR