Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9322 K.2026/458

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkette 01.07.2013 tarihinden 12.06.2024 tarihine kadar büro personeli olarak çalıştığını, davalı Şirket ile davalı ... (Belediye) arasında alt işveren asıl işveren ilişkisi mevcut olup bir kısım belediye hizmetlerinin davalı Şirket aracılığı ile yapıldığını, davacının ...

Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçiler Sendikası (...) üyesi olmakla davalı işveren ile Sendika arasında toplu iş sözleşmeleri düzenlendiğini, Sendika ile davalı işveren arasında düzenlenen toplu iş sözleşmesi uyarınca ödenmesi gereken ve asgari ücret tutarının üzerinde olan ücretin hiçbir zaman davacıya ödenmediğini ve toplu iş sözleşmesi ile belirlenen oranlarda ücret zammı uygulanmadığını, asgari ücret tutarında ödemeler yapıldığını;

bununla birlikte davalı işverenin asgari ücret tutarında yaptığı ödemeleri dahi düzensiz ve eksik olarak yerine getirdiğini, son 8 ayda ise hiçbir ücret ödemesi yapılmadığını, ödenmesi gereken ikramiye alacakları ile yemek ücreti alacaklarının davalı işverenler tarafından ödenmediğini, davacının ....

Noterliğinin 11.06.2024 tarihli ve 3424 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iş sözleşmesini haklı olarak derhâl feshettiğini, toplu iş sözleşmesi gereğince her kıdem yılı için 50 günlük ücret tutarında kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yemek ücreti, ikramiye ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı Şirketin Belediyenin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişiliği olduğunu, husumet itirazında ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını, talep edilen alacaklardan sorumluluğun davalı Şirkete ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iş sözleşmesini kendisinin feshettiğini, kendi rızası ile istifa eden işçinin kıdem tazminatına hak kazanamadığını; davacının, davalı Şirkette çalıştığı tarihler arasındaki tüm ücretlerin davacı işçiye ödendiğini, bu hususun işveren tarafından tutulan muhasebe kayıtlarındaki ücret bordroları ve ...

Bankası kayıtlarında açıkça görüldüğünü, toplu iş sözleşmesinin 32. maddesinde "İşçilere yılda net bir maaş tutarı ikramiye ikiye bölünerek, her altı ayda bir ödenir." hükmünün yer aldığını, toplu iş sözleşmesinin geçerlilik süresi dikkate alındığında davacı işçinin ikramiye alması için sözleşmenin geçerlilik süresi olan 1 yıl içerisinde çalışması gerektiğini, davacı işçi sözleşmenin bitiminden daha önce işyerinden ayrıldığından ikramiye alacağı talep edemeyeceğini, davacıya yemek ücretinin ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davacının 01.07.2013-11.06.2024 tarihleri arasında davalı Şirkette sigortalı olarak çalıştığı, kıdeme esas hizmet süresinin 10... ay 10 gün olduğu, dosya kapsamından davalı Şirketin davalı Belediyeye ait bir şirket olduğu, davalılar arasında alt işverenlik ilişkisinin bulunduğu tespit edildiğinden buna göre davacı taleplerinden her iki davalının da birlikte sorumlu olduğu, davacının ödenmeyen işçilik alacakları nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, davacının 12.09.2013 tarihinde ...

Sendikasına üye olduğu tespit edildiğinden davacının aylık ve giydirilmiş brüt ücret hesabında toplu iş sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak; fesih tarihinde ücretinin brüt 27.757,80 TL olduğu, toplu iş sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak davacının son aylık giydirilmiş brüt ücret hesabında 50 günlük ücretinin dikkate alınması gerektiği ancak tavan ücret uygulaması sebebiyle davacının giydirilmiş brüt ücreti 35.058,58 TL olduğundan kıdem tazminatının tavan ücret dikkate alınarak hesaplandığı, dosyaya imzalı bordro sunulmadığı, dosyada mevcut banka kayıtlarının yapılan incelemesinde.

2016 yılına kadar hesap hareketlerinin bulunduğu fakat 2016 yılından sonrasına ilişkin banka kaydının bulunmadığı, davacıya fesih ve dava konusu edilen aylara ilişkin ödemelerin yapıldığının davalı tarafından ispat edilememesi nedeniyle davacının ücret alacağının hüküm altına alındığı,

davacıya prim/ikramiye ödemesi yapılması gerektiği ancak davalı tarafından sözleşme gereği yapılması gereken ödemelerin yapıldığına dair dosyaya herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı anlaşıldığından bilirkişi raporunda yapılan hesaplama doğrultusunda tespit edilen ikramiye alacağı ıslah dilekçesi ile zamanaşımı def'i üzerine düzenlenen ek rapordaki hesaplamalar dikkate alınarak hesaplandığı gerekçesiyle bu taleplerin kabulüne,

toplu iş sözleşmesinde davacıya nakdi olarak yemek ücreti ödendiği hususunda dosyada somut herhangi bir delil bulunmadığı anlaşıldığından yemek ücreti alacağı talebinin reddine karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairelerince de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b(1) hükmü gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; a. Husumet itirazı ve zamanaşımı def'inin dikkate alınması gerektiğini, b. Davacının haklı nedenle işten çıkartıldığını ileri sürmüştür. 2. Davalı Şirket vekili temyiz dilekçesinde; a. Zamanaşımı def'inin dikkate alınmadığını, b. İş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, c. Tüm ücret alacaklarının ödendiğini, yapılan ödemelere ihtirazı kayıt konulmadığını, d. İkramiye alacağına hükmedilmesi için bir yıl çalışmış olması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, husumet, iş sözleşmesinin feshi ile davacının kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, ücret ve ikramiye alacaklarının ispatı ve hesabı ile ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı def'inin dikkate alınıp alınmadığına ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava kısmi dava olarak açılmış olup davacının ıslah dilekçesine karşı davalıların süresinde zamanaşımı def'inde bulundukları ve ek raporda zamanaşımı def'i dikkate alınarak hesaplama yapıldığı görülmektedir. Mahkemece karar gerekçesinde zamanaşımı def'inin dikkate alındığı ek rapora göre hüküm kurulduğu ifade edilmesine karşın, dava konusu alacakların ıslaha karşı zamanaşımı def'i dikkate hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3. Dosya içeriğine göre ücret ödemelerine ilişkin olarak ... Bankası tarafından tüm döneme ilişkin banka kayıtları CD hâlinde dosyaya sunulmuştur. CD üzerinde yapılan incelemede 132 sayfalık banka kaydı bulunduğu hâlde sadece 26 sayfasının çıktısının fiziken dosya arasında bulunduğu ve fiziken bulunan sayfalarda 2016 yılına kadar kayıt bulunduğu görülmektedir. Mahkemece 2016 yılından sonraki döneme ilişkin kayıt sunulmadığı gerekçesiyle farazi şekilde hesaplama yapılması hatalı olmuştur. CD içeriğinde yer alan 132 sayfalık tüm kayıt incelenerek, yapılan ücret ödemeleri ile toplu iş sözleşmesinden yararlanma ve her dönem toplu iş sözleşmesi hükümleri ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle usuli kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmesi gerekir.

4. İkramiye alacağı yönünden ise 25.03.2019 imza ve 01.12.2018-30.11.2020 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin ikramiye alacağını düzenleyen 32. maddesinde yılda 1 aylık net ücret tutarının ikiye bölünerek altı ayda bir ödeneceği, 22.02.2021 imza ve 01.12.2020-30.11.2023 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinde ise 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun uyarınca ikramiye alacağının 52 günlük ücret tutarında olduğu ve 12 aya bölünerek ödeneceği düzenlendiğinden; bu düzenlemeler uyarınca kısmi sürelerde kıstelyevm usulüne göre hesap yapılması gerekirken, hesaplamaya esas alınan tüm dönemde 52 günlük ücret tutarının esas alınması da hatalı olmuştur.

VI. KARAR