Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9977 K.2026/555

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bozmaya uyularak verilen karar davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait... ... işyerinde ..., Savunma ve Güvenlik Çalışanları (...) Sendikası üyesi olarak çalıştığını, 02.04.2018 tarihinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) kapsamında sürekli işçi kadrosunda ortaokul mezunu olarak işe başladığını, 30.03.2021 tarihinde açık öğretim lisesinden mezun olduğunu, 07.02.2022 tarihinde toplu iş sözleşmesinin 48. maddesi gereği üst okul bitirenlerin haklarından faydalanmak amacıyla diplomasını ibraz ederek işyerine müracaat ettiğini, ancak intibakının gerçekleştirilmediğini, davacının eksik intibak ettirilerek hak kaybına uğratıldığını,

söz konusu madde hükmünün uygulanmamasının eşitlik ve hakkaniyet ilkesine aykırı olduğunu ileri sürerek müvekkilinin 28. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 48. maddesine göre üst okul bitirmesinden kaynaklı eksik yapılan intibakının yapılması gerektiğinin tespitine, fark ücret, fark akdi ikramiye ve fark ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, işyerinde çalışmakta iken mezuniyet durumlarına göre bir üst okul bitiren işçilerin bir üst ücret derecesine intibak ettirilebilmesi için 28. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 21/b-(1) hükmüne göre işe başlatılması gerektiğini, davacının ise 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçiş yaptığını, saat ücretli çalışmak üzere işe alınmadığı ve kadroya geçişlerinin işyeri devri niteliğinde olmasının yanı sıra ücret derecelerinin toplu iş sözleşmesinin 21/b-(4) hükmünde belirtildiği gibi intibak ettirilmek suretiyle denkleştirme yöntemiyle belirlendiğini, buna göre davacının üst okul bitirmesi sebebiyle intibakının yapılmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2024 tarihli kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 07.11.2024 tarihli kararı ile; davacının alt işveren işçisi olarak davalıya ait işyerinde çalışırken 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçiş yaptığı, davacı talebinin 01.03.2021-28.02.2023 yürürlük süreli 28. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 48. maddesine dayandığı, toplu iş sözleşmesinin 48. maddesinden toplu iş sözleşmesinin 21/b-(1) hükmüne göre işe alınanların yararlandığı, davacının, toplu iş sözleşmesinin 21/b-(4) hükmüne göre işe alındığının dosya kapsamı ile sabit olduğu,

Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun olmayan yazılı gerekçe ile davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.11.2024 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, toplu iş sözleşmesinin 21/b-(4) hükmünde, kanun, kararname ve benzeri yollarla ilk defa katılan ve toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına imza tarihinden sonra üye olmak veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya hak kazananların ücret derecelerinin ne şekilde belirleneceğini düzenlendiği, davacı 696 sayılı KHK ile kadroya geçmiş ise de toplu iş sözleşmesinin imza tarihinden önce sendikaya üye olduğundan bu hükme tâbi olmadığı,

toplu iş sözleşmesinin ekindeki davalı işyerlerinde 28. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nde uygulanacak ücret cetvellerine bakıldığında "saat ücreti" ve "parçabaşı ücreti" olmak üzere iki tür ücret öngörüldüğü, davacının ücretinin de Ek-1 saat ücretine göre belirlendiği, böylece toplu iş sözleşmesinin 21/b-(1) hükmündeki "Saat ücretli olarak çalıştırılmak üzere işe alınacaklar" koşulunun davacı yönünden sağlanmış olduğunun anlaşıldığı;

bu itibarla davacının 01.03.2021-28.02.2023 yürürlük süreli 28. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi'nin 48. maddesinden yararlandırılarak derece tespitinin yapıldığı ve talep ettiği fark alacaklarının hesaplandığı bilirkişi raporu denetime tâbi tutularak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılamada; toplu iş sözleşmesinin 21/b-(1) hükmündeki "Saat ücretli olarak çalıştırılmak üzere işe alınacaklar" koşulunun davacı yönünden sağlanmış olduğunun anlaşıldığı, bu itibarla davacının 01.03.2021-28.02.2023 yürürlük süreli 28. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi'nin 48. maddesinden yararlandırılarak derece tespitinin yapıldığı ve talep ettiği fark alacaklarının hesaplandığı bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; işyerinde çalışmakta iken bir üst okul bitiren işçilerin bir üst ücret derecesine intibak ettirilebilmesi için bu işçinin 28. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi'nin 21/b-(1) hükmüne göre işe başlatılması gerektiğini, bu hususun 28. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi'nin 48. maddesinde açıkça düzenlendiğini, davacının bu madde hükmünden yararlanma koşullarını taşımadığını, 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçen işçilerin kadroya geçiş öncesinde de müvekkili Bakanlığa bağlı işyerlerinde alt işveren işçisi olarak çalıştığını,

dolayısıyla bu işçilerin 28. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi'nin 21/b-(1) uyarınca saat ücretli işçi olarak çalıştırılmak üzere işe alınmadığını, ücret derecelerinin 21/b-(4) hükmünde belirtildiği gibi intibak ettirilmek suretiyle denkleştirme yöntemiyle belirlenmiş olduğunu, 696 KHK ile işe girenler ile toplu iş sözleşmesinin 21/b-(1) hükmüne göre işe girenlerin böyle bir yorumla ayrı değerlendirilmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olacağını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının talep ettiği fark alacaklarına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR