Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2026/622 K.2026/1018

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı, davalı ... (Bakanlık) ile davalı ... ve ... ... Sendikası (TÜHİS) vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... İş Kurumu İl Müdürlüğünün 20.04.2021 tarihli cevabi yazısında "... grev oylamasına talebine ilişkin o işyerinde çalışan işçi sayısının tespitinin yapılabilmesi için ... Hiz. Sağ. İnş. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ...

8. Bölge Müdürlüğü hizmet alımı işverenliğinin grev ilan tarihinin 03.02.2021 tarihi itibarıyla çalışan listesinin istendiği, işverenlik tarafından İl Müdürlüğüne yapılan bildirimde ihale süresine göre işin devam etmediği bilgisinin alındığını, konunun Bakanlık ve SGK İl Müdürlüğüne intikal ettiğini, ... Hiz. Sağ. İnş. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti.” unvanlı işyerinin 01.08.2020 tarihi itibarıyla 5510 sayılı yasa kapsamına alındığı işyerinin 31.10.2021 tarihinde aynı kanun kapsamından çıktığı ve 2020/10 döneminden sonra bildirimde bulunulmadığının bildirildiği, bu itibarıyla grev oylamasının yapılmasının öncelikle yetki belgesine konu işyerinin faaliyetini sürdürüyor olmasına ve sonrasında ise grev oylaması talebinde bulunan işçilerin o işyerinde çalışıyor olması şartına bağlı olduğu ..." ifade edilerek grev oylaması taleplerinin reddedildiğini, asıl işveren ...

İletim ... Şirketi (...) Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğünün ... Hizmet Alımı ihalesi ile ... Kurumu (SGK) ... sicil No.lu işyerinde faaliyette bulunan alt işveren ... (...

Şirketi) işçilerinin müvekkili Sendika üyesi olduğunu, bu Şirketle toplu iş sözleşmesi süreci yürütülmekte iken hizmet alım ihale süresinin sona erdiğini, Türkiye İş Kurumunun (İŞKUR) dava konusu işleminin 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na (6356 sayılı Kanun) aykırı olduğunu, ihale süresinin bitmiş olmasının toplu iş sözleşme sürecini sona erdirmeyeceğini, İŞKUR'un herhangi bir takdir yetkisi tanınmaksızın grev oylaması için tarih, gün ve saat bildiriminin yapılması gerektiğini,

verilen cevabın ilgili kanunlara ve Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Sözleşmeden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik hükümlerine, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu iddia ederek dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile toplu iş sözleşmesi prosedürünün grev aşamasından itibaren kaldığı yerden devamı gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı İŞKUR vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kadroya geçiş sonrası ... kararınca karara bağlanan toplu iş sözleşmesi dikkate alınarak ücretin belirlendiğini, hukuka aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı TÜHİS vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Sendikaya husumet yöneltilemeyeceğini, süresi sona ermiş bir ihale sözleşmesine dayanarak müvekkili Sendikaya yapılmış olan yetkilendirmenin hukuki dayanağının olmadığını, müvekkili Sendika tarafından toplu iş sözleşmesi sürecinin yürütülmesine ve sonuçlandırılmasına hukuken imkân bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde; kanunun emredici hükümleri yerine getirilemeyeceğinden grev oylaması yapılamayacağı bilgisinin görevli makam tarafından Sendikaya bildirildiğini, ilgili Kanun hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen iddialara katılma imkânı olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

4. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde;, müvekkili ... Genel Müdürlüğünün dava konusu iş ile ilgisi bulunmadığını, 8. Bölge Müdürlüğünün tüzel kişiliği bulunmadığı için davada taraf olma ehliyeti de bulunmadığını, bozma kararında da müvekkili Kuruluşa husumet yöneltilmesine ilişkin bir hüküm kurulmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

5. Davalı ... Şirketi ve ... Grup Enerji Kurumsal Hizmetler ... ve ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (... Şirketi) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirketler ile davalı ... Genel Müdürlüğü arasında asıl alt işveren ilişkisi olmadığını, ... Genel Müdürlüğü ile yapılan sözleşmenin anahtar teslim niteliğinde olduğunu, grev oylamasını işyerinde çalışan işçilerin talep edebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... 9. İş Mahkemesinin 04.08.2022 tarihli kararıyla; 6356 sayılı Kanun’un 61. maddesinde hüküm altına alındığı üzere, grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinin hâlen açık ve aktif olması ve ilan tarihinde grev ilanının yapıldığı işyerinde çalışanların 1/4'ünün müracaatı hâlinde grev oylaması yapılabileceği, gelinen aşama itibarıyla söz konusu işyerinde grev uygulamasında bir yarar da bulunmadığı gerekçesiyle "Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 8. Bölge Müdürlüğü (... Hizmet Alımı 2020/276522 İHK) işyerinde ihale süresi ile sınırlı olarak Toplu İş Sözleşmesi sürecinin kaldığı yerden DEVAMINA, sözkonusu işyerinde grev kararı uygulanması gerektiğinin tespiti talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 04.08.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 16.01.2023 tarihli kararı ile; ... Genel Müdürlüğünün 8. Bölge Müdürlüğü işyerinde ihale süresi ile sınırlı olarak toplu iş sözleşmesi sürecinin kaldığı yerden devamına, söz konusu işyerinde grev kararı uygulanması gerektiğinin tespiti talebinin reddine karar verilmesinin isabetli olduğu;

ancak davalı İŞKUR, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu’nun 23/-(b) hükmü uyarınca harçtan muaf olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince davalı Kurum aleyhine harca hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.01.2023 tarihli kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, davalı İŞKUR'un pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, taraf gösterilmesinin hatalı olduğu ancak bu hatanın kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı, bu sebeple davacıya davasını Bakanlığa yöneltmesi ve bu suretle taraf değişikliği sağlaması için süre verilmesi gerektiği, yargılama sonucunda verilecek karardan yetki tespit tarihindeki alt işveren ...

Şirketi ile son alt işveren ... Şirketinin hukuki menfaatinin etkileneceği açık olmasına ve yine yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre ... Şirketi tarafından toplu iş sürecinin yürütülmesi için TÜHİS yetkilendirilmiş olmasına karşın taraf teşkili sağlanmaksızın işin esasının incelenmesinin doğru olmadığı, bu nedenle davayı ... Şirketi, TÜHİS ve ...

Şirketine de yöneltmesi için davacı Sendikaya kesin süre verilmesi ve taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası incelenmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.07.2023 tarihli kararı ile; toplu iş sözleşmesi sürecinin kaldığı yerden devamına, söz konusu işyerinde grev kararı uygulanması gerektiğinin tespiti talebinin ise reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.07.2023 tarihli kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, bozma kararında belirtilmeyen ve yargılama sonucunda verilecek karardan hukuki menfaati etkilenmeyecek ... Genel Müdürlüğüne pasif husumet yöneltilmesinin hatalı olduğu, toplu iş sözleşmesi sürecinin kaldığı yerden devamı dışında bir talebi bulunmadığı değerlendirilmeksizin davacının talep sonucu dışında ve talebi aşacak şekilde karar verilmesinin isabetli olmadığı gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile toplu iş sözleşmesi sürecinin kaldığı yerden devamına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; birden fazla davalı yönünden ortak ret sebebi bulunması hâlinde tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, bu nedenle taraf olmaktan çıkarılan İŞKUR ile dâhili davalı olarak gösterilen ... Genel Müdürlüğü için tek bir vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu işlemin hukuka uygun olduğunu, yargılama giderleri noktasında kararın hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı TÜHİS vekili temyiz dilekçesinde; ihale konusu iş sona erdiğinden müvekkili Sendika tarafından toplu iş sözleşmesi sürecinin yürütülmesine ve sonuçlandırılmasına hukuken imkân bulunmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, müvekkili aleyhine yargılama gideri yüklenmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının talebinin dışında karar verilmesi ile davalının pasif husumet ehliyetinin olup olmadığı ile vekâlet ücreti ve yargılama gideri hususlarındadır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR