Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu E.2015/313 K.2015/624

Görevsizlik Kararı Veren Yargıtay Daireleri : 12 ve 16. Ceza Daireleri Mahkemesi : Ağır Ceza

Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, ruhsatsız mermi bulundurmak, kültür ve tabiat varlığı ticaretine aykırı davranmak ve izinsiz kazı yapmak suçlarından açılan kamu davasında sanıkların fiilinin kültür ve tabiat varlıklarını izinsiz olarak yurt dışına çıkarmak suçunu oluşturacağından bahisle verilen görevsizlik kararı üzerine yapılan yargılama neticesinde;

Sanıklar ...'in suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, ....'ın suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma,...'ın izinsiz kazı yapmak suçlarından beraatlerine,

Sanık ...'ın ruhsatsız mermi bulundurmak, ....'ün izinsiz kazı yapmak ve ...'ın izinsiz kazı yapmak suçuna yardım,...'nün ise bildirim yükümlülüğüne aykırılık suçlarından mahkûmiyetlerine ve tüm sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına,

Sanık Ö.. B..'un suç tarihinden sonra öldüğü anlaşıldığından hakkındaki kamu davalarının düşürülmesine karar verilmiştir.

Hükmün katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesince 16.06.2015 gün ve 26223-10974 sayı ile;

"2863 sayılı Kanuna aykırılık, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve kurulan örgüte üye olma suçlarından açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucu verilen hükümler katılan vekili tarafından temyiz edilmekle;

Sevk ve nitelendirmeye, sevkteki ağırlığa, 2797 sayılı Yargıtay Kanununa 6572 sayılı Kanunun 27. maddesi ile eklenen geçici 14. maddesi uyarınca hazırlanan 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı Yargıtay Büyük Genel Kurul kararı gereğince temyize konu hükmün incelenmesinin Yargıtay 16. Ceza Dairesine ait bulunduğu, ..."

Yargıtay 16. Ceza Dairesince de 12.10.2015 gün ve 5329-2984 sayı ile;

"Karacasu Asliye Ceza Mahkemesinin 20.03.2009 tarih ve 95–45 sayılı görevsizlik kararındaki sevk ve nitelendirmeye, sevkteki ağırlığa, temyizin kapsamına, Yargıtay Kanununun 14. maddesine, 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararındaki iş bölümüne göre, işin incelenmesinin Yüksek 12. Ceza Dairesine ait olduğu, ..."

Gerekçesiyle karşılıklı görevsizlik kararları verilmiştir.

Oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözülmesi için Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçe ile karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Yargıtay 12 ve 16. Ceza Daireleri arasında oluşan ve çözülmesi gereken uyuşmazlık; suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, kültür ve tabiat varlığı ticaretine aykırı davranmak ve izinsiz kazı yapmak suçlarından açılan kamu davasının yapılan yargılaması neticesinde verilen hükümlerin temyiz incelemesinin hangi Özel Dairece yapılması gerektiğinin belirlenmesine ilişkindir.

Yargıtay Kanununun Ceza Dairelerinin görevlerini düzenleyen 6110 sayılı Kanunla değişik 14/3. maddesinin (a) bendi; "Daireler arasındaki işbölümünün belirlenmesinde dava açılan belgedeki nitelendirme esas alınır. Açıklama ile sevk maddelerinin uyumsuz olduğu durumlarda açıklamaya itibar edilir" şeklinde iken, 28.06.2014 tarih ve 29044 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 31. maddesi ile; "Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki nitelendirme, mahkûmiyet dışındaki kararlarda ise iddianame veya iddianame yerine geçen belgedeki nitelendirme esas alınır" şeklinde değiştirilmiş,

2797 sayılı Yargıtay Kanununa 6545 sayılı Kanunun 37. maddesi ile eklenen Geçici 13/5. maddesinde; "Yargıtay Büyük Genel Kurulunun iş bölümünün onaylanmasına ilişkin kararı uygulanmaya başlayıncaya kadar bu kanunla yapılan değişiklikten önceki iş bölümüne ilişkin hükümler uygulanmaya devam olunur" düzenlemesi yapılmış, madde gerekçesinde de; "Yargıtay Büyük Genel Kurulunun işbölümünün onaylanmasına dair kararı Resmi Gazetede yayımlanıp yürürlüğe girinceye kadar bu kanunla yapılan değişiklikten önceki işbölümüne ilişkin hükümler uygulanmaya devam olunacaktır" açıklamasına yer verilmiştir.

6572 sayılı Kanunun 27. maddesi ile 2797 sayılı Yargıtay Kanununa eklenen Geçici 14. madde uyarınca yeniden oluşturulan Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu tarafından kabul edilerek 22.01.2015 gün ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayımlanıp 02.02.2015 tarihinde yürürlüğe giren 19.01.2015 gün ve 2015/8 sayılı işbölümü kararının "Yargıtay Ceza Daireleri İşbölümü Ortak Hükümler" bölümünde de.

"Daireler arasında iş bölümünün belirlenmesinde 28.06.2014 tarihinden önce düzenlenen tebliğnameler bakımından iddianame veya iddianame yerine geçen belgedeki nitelendirmeye göre görevli daire belirlenir. Bu tarihten sonra düzenlenen tebliğnameler bakımından mahkeme kararındaki nitelendirme, mahkûmiyet dışındaki kararlarda da iddianame veya iddianame yerine geçen belgelerdeki nitelendirme esas alınır" hükmü kabul edilmiştir.

İlkeleri Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 13.11.2014 tarih ve 245-281 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında açıklandığı üzere; Yargıtay Ceza Daireleri arasındaki görev ilişkisi adli yargı ilk derece mahkemeleri arasında varolan kamu düzenine ilişkin olan görev ilişkisi niteliğinde olmayıp, 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 6545 sayılı Kanunla değişik 14. maddesinde yer alan "hukuk daireleri ile ceza daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre çalışır" şeklindeki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere idari nitelikte işbölümü ilişkisidir. Dairelerin bakacağı işler işbölümü ilişkisine ait ilkeler ile işbölümündeki hükümlerin hangi tarihten itibaren geçerli olacağını belirlemek Yargıtay'ın ilgili kurullarına aittir.

Bu bakımdan, Yargıtay Kanununun Ceza Dairelerinin görevlerini düzenleyen 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde 6545 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin yürürlük tarihi olan 28.06.2014 tarihinden önce düzenlenen tebliğnameler bakımından uygulanması mümkün olmayıp, uyuşmazlığın tebliğname tarihinde yürürlükte bulunan işbölümüne ilişkin hükümler uyarınca çözümlenmesi gerekmektedir.

Buna göre;

30.10.2013 olan tebliğname tarihinde ceza dairelerinin görevlerinin belirlenmesinde esas alınması gereken iddianame yerine geçen ve dava açan belge niteliğinde olan görevsizlik kararında sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, kültür ve tabiat varlıklarını yurt dışına izinsiz çıkarmak suçlarından kamu davası açıldığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun istikrarlı uygulamalarına göre, çeşitli suçlardan açılan davalardan en ağırı belirlenirken hapis cezasının üst sınırı fazla bulunan suça ilişkin dava daha ağır kabul edilmeli, üst sınırlarının eşit olması halinde bu kez alt sınırı daha fazla hapsi gerektiren suça ilişkin davanın daha ağır olduğu sonucuna varılmalıdır.

Tebliğname tarihinde yürürlükte bulunan Yargıtay Kanunun 6110 sayılı Kanunun 8. maddesi ile değişik 14. maddesindeki;

"Ceza dairelerinde;

Daireler arasındaki işbölümünün belirlenmesinde dava açılan belgedeki nitelendirme esas alınır, açıklama ile sevk maddelerinin uyumsuz olduğu durumlarda, açıklamaya itibar edilir" şeklindeki kanuni düzenleme yukarıdaki açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde, temyiz incelemesine konu olan suçlardan, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak suçunun cezası TCK'nun 220/1. maddesinde iki seneden altı seneye kadar hapis, kültür ve tabiat varlıklarını izinsiz yurt dışına çıkarmak suçunun yaptırımı ise 2863 sayılı Kanunun 68. maddesinde beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası olup,

bu suçun müeyyidesi suç işlemek amacıyla örgüt kurmak suçunun cezasından fazla olduğundan, hükmü temyizen inceleme görevi, 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14. maddesine dayanılarak hazırlanan işbölümü gereğince 2863 sayılı Kanuna muhalefet suçlarını incelemekle görevli olan Yargıtay 12. Ceza Dairesine aittir.

Bu itibarla, Yargıtay 16. Ceza Dairesinin görevsizlik kararı isabetli bulunduğundan, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ve dosyanın anılan daireye gönderilmesine karar verilmelidir.