Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu E.2020/97 K.2021/4

Görevsizlik Kararı Veren Yargıtay Daireleri : 18 ve 11. Ceza Mahkemesi :Ceza Dairesi

Sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek ile suç işlemek için kurulan örgüte üye olmak ve resmî belgede sahtecilik suçlarından açılan ve birleştirilerek devam olunan kamu davalarında yapılan yargılama sonucunda, İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesince 25.01.2017 tarih ve 972-35 sayı ile sanıkların atılı suçlardan mahkûmiyetlerine karar verilmiştir.

Hükümlerin sanıklar ve müdafileri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesince 22.03.2018 tarih ve 1900-349 sayı ile, bir kısım sanıklar yönünden bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihinden önce Yargıtayın ilgili Ceza Dairesi tarafından verilen bozma kararları bulunması nedeniyle istinaf taleplerine konu hükümlerin de temyiz denetimine tabi olduğu gerekçesiyle bir bütün hâlinde temyiz incelemesi yapılmak üzere istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Bu kararın da sanıklar ve müdafileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 18. Ceza Dairesince 02.07.2020 tarih ve 3545-8539 sayı ile;

"Tebliğname tarihine, temyizin kapsamına, 6572 sayılı Kanun’un 27. maddesi ile değişik Yargıtay Kanunu’nun geçici 14. maddesi uyarınca oluşturulan Birinci Başkanlık Kurulunun hazırlamış olduğu iş bölümü kararına göre 5235 sayılı Kanun'un 25. ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan karar uyarınca 20.07.2016 tarihinde göreve başlaması,

sanıklar hakkındaki hükümlerin 25.01.2017 tarihinde verilmesi ve sadece İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/972 esas, 2017/35 karar sayılı dosyası ile birleştirilen İzmir 26. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/397 esas, 2015/728 karar. İzmir 21. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/116 esas, 2016/377 karar.

İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/342 esas, 2016/318 karar sayılı dosyalarında sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan kurulan hükümlerin önceden Yargıtay incelemesinden geçmiş olması karşısında; sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma; sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma;

sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında resmî belgede sahtecilik suçlarından kurulan hükümlerin CMK'nın 272. maddesi gereğince istinaf kanun yoluna tabi olduğu ve sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan kurulan ve daha önce Yargıtay incelemesinden geçmiş olan hükümlerin ise incelenmesi Yargıtay 11. Ceza Dairesinin görevine girdiği,",

Dosyanın gönderildiği Yargıtay 11. Ceza Dairesince de 28.09.2020 tarih ve 2235-5044 sayı ile;

"2797 sayılı Yargıtay Yasası'nın 6545 sayılı Yasa ile değişik 14. maddesindeki 'Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki nitelendirme, mahkûmiyet dışındaki kararlarda ise iddianamede veya iddianame yerine geçen belgedeki nitelendirme esas alınır.

Çeşitli suçlara ait davalarda, suçların en ağırını incelemeye yetkili olan daire görevlidir.' şeklindeki ve 28.01.2020 tarihli ve 31022 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yargıtay Büyük Genel Kurulunun iş bölümüne ilişkin 23.01.2020 tarihli ve 2020/1 sayılı kararı Yargıtay Ceza Daireleri İş Bölümü ortak hükümler 6. maddesindeki 'Ceza Dairelerinin görevlerinin belirlenmesinde, mahkûmiyet kararlarında mahkeme hükmündeki, mahkûmiyet dışındaki kararların temyiz incelemesinde ise iddianame, varsa görevsizlik kararı ya da diğer dava açan belgedeki nitelenen suç esas alınır.' şeklindeki düzenlemelere, her ne kadar, sanıklar ...,

..., ..., ... ve ... hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan açılıp mahkûmiyet ile sonuçlanan kamu davalarının Yargıtay incelemesinden geçmiş olduğundan ve bu suçlar yönünden Dairemizin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de;

sanıklar hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 30.12.2009 tarihli ve 2009/65717 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi için bozulan dosyalardaki eylemleri dışında birden fazla eylemini de içerecek şekilde ve örgüt kapsamında birbirleriyle bağlantılı olduğu iddiasıyla resmî belgede sahtecilik ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve üye olma suçlarından kamu davasının açılmış olmasına, bir kısım eylemlerin Bölge Adliye Mahkemesince, bir kısım eylemlerin Yargıtay tarafından incelenmesi gerektiğine ilişkin kararın görevli Daire tarafından verilmesinin gerekmesine,

incelemeye konu kapsamlı dosyanın bir kısım eylemlerinin değişik mahkemeler tarafından incelenmesinin birbirinden farklı kararlar verilmesine neden olabilecek olmasına, iddianame ve mahkeme kararındaki nitelemeye göre temyiz inceleme görevinin Yargıtay 18. Ceza Dairesine ait olduğu,"

Gerekçesiyle karşılıklı görevsizlik kararları verilmiştir. Oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözülmesi için Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçe ile karara bağlanmıştır.

CEZA DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI

Yargıtay 18 ve 11. Ceza Daireleri arasında oluşan ve çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; temyiz incelemesinin hangi Özel Dairece yapılması gerektiğinin belirlenmesine ilişkindir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 28.06.2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile değişik, Ceza Dairelerinin görevlerini düzenleyen, 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde; "Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki nitelendirme, mahkûmiyet dışındaki kararlarda ise iddianamede veya iddianame yerine geçen belgedeki nitelendirme esas alınır", (b) bendinde de; "Çeşitli suçlara ait davalarda suçların en ağırını incelemeye yetkili olan daire görevlidir." hükümlerine yer verilmiştir.

Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun istikrarlı kararlarıyla sürdürülen uygulamaya göre, temyiz incelemesine konu olan suçların yaptırım miktarlarında suç tarihinden sonra tebliğname tarihine kadar yapılan değişiklikler dikkate alınıp tebliğname tarihindeki yaptırım miktarları göz önünde bulundurularak görevli ceza dairesi belirlenmeli, çeşitli suçlara ilişkin açılan davalardan en ağırı saptanırken, hapis cezasının üst sınırı daha fazla olan suça ilişkin dava daha ağır olarak kabul edilmeli, üst sınırların eşit olması hâlinde bu kez alt sınırı daha fazla hapsi gerektiren suça ilişkin davanın daha ağır olduğu sonucuna varılmalıdır.

Hapis cezası ile birlikte öngörülen adli para cezaları ise, her iki suça ilişkin hapis cezalarının alt ve üst sınırlarının eşit olması halinde dikkate alınmalıdır.

02.04.2019 tebliğname tarihi itibarıyla sanık ve müdafilerinin temyiz taleplerinin kapsamı karşısında, ceza dairelerinin görevinin belirlenmesinde esas alınması gereken hükümler suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek ile suç işlemek için kurulan örgüte üye olmak ve resmî belgede sahtecilik suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümleridir.

Diğer taraftan her ne kadar sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan kurulan bazı hükümler Yargıtay 11. Ceza Dairesinin temyiz incelemesinden geçmiş ise de Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 16.04.2015 tarihli ve 7711-25525. 20.01.2016 tarihli ve 5123-368.

Yargıtay 21. Ceza Dairesinin 29.03.2016 tarihli ve 10452-2887 sayılı kararlarında, adı geçen sanıkların, aynı suçtan başka yargılamalarının bulunması nedeniyle eylemleri arasında hukuki ve fiili irtibat bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, gerektiğinde dosyaların birleştirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle o dosyalar kapsamında resmî belgede sahtecilik suçundan kurulan hükümlerin bozulmasına karar verildiği, bozmaya uyan İzmir 26. Asliye Ceza Mahkemesince 07.12.2015 tarih ve 397-728.

İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesince 11.05.2016 tarih ve 342-318.

İzmir 21. Asliye Ceza Mahkemesince 11.05.2016 tarih ve 116-377 sayı ile birleştirme kararları verilmesinden sonra adı geçen sanıkların Yargıtay 11 ve (Kapatılan) 21. Ceza Daireleri tarafından bozulan dosyalardaki eylemleri dışında birden fazla eylemi de içerecek şekilde, İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesince 25.01.2017 tarih ve 972-35 sayı ile suç işlemek amacıyla örgüt kurmak ve yönetmek ile suç işlemek için kurulan örgüte üye olmak ve resmî belgede sahtecilik suçlarından mahkûmiyetlerine karar verildiğinin anlaşılması karşısında, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin görevsizlik kararının isabetli olduğu,

tebliğnamenin düzenlendiği 02.04.2019 tarihi itibarıyla uygulanması gereken 30.01.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı iş bölümü uyarınca, temyiz incelemesinin temyiz kapsamındaki suçlardan müeyyidesi en ağır olan suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin temyiz davalarına bakmakla yetkili ve görevli olan Yargıtay 18. Ceza Dairesince yapılması gerekmekte ise de;

23.07.2016 tarihli ve 29779-2 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6723 sayılı Kanun'la 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'na eklenen geçici 15. maddenin 12. fıkrasına dayanılarak, 08.07.2020 tarihli ve 31179 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 07.07.2020 tarihli ve 173 sayılı kararı ile Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 01.10.2020 tarihinden geçerli olmak üzere kapatılmasına ve tüm işlerin Yargıtay 4. Ceza Dairesine devrine karar verilmiştir.

Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca 23.11.2006 tarihli ve 6-6; 03.03.2005 tarihli ve 1-1; 13.09.2018 tarihli ve 122-184 ile 28.12.2018 tarihli ve 236-298 sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere dosyanın görevsizlik kararlarını veren Ceza Dairelerinden başka bir Ceza Dairesine gönderilmesi de mümkündür.

Bu itibarla, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin görevsizlik kararı isabetli bulunduğundan, Yargıtay 18. Ceza Dairesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ve dosyanın Yargıtay 4. Ceza Dairesine gönderilmesine karar verilmelidir.