Yargıtay Ceza Genel Kurulu E.2017/130 K.2018/65

Resmi belgeyi yok etme suçundan sanığın beraatine ilişkin Konya 6. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 27.02.2012 gün ve 214-200 sayılı hükmün, katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 21. Ceza Dairesince 03.02.2016 gün ve 3984-873 sayı ile;

“Borca konu çeklerin ödeme tarihlerinde yapılacak yeniden yapılandırma işlemi için katılan ile bir araya gelen sanığın, suça konu çekleri ele geçirerek ödemeden kaçınmak amacıyla yırtarak imha ettiği iddiasıyla açılan kamu davasında, katılanın bir kısım çekler için sanıkla mutabakata varılarak protokol düzenlendiğini ancak yeniden yapılandırma işlemine konu 603.500 TL bedelli 24 adet çek üzerinde henüz bir anlaşmaya varılmadan sanık tarafından yırtıldığını beyan ettiği,

sanığın katılanın yetkilisi olduğu şirkete verdiği gayrımenkul ipoteği ve senetler sebebiyle yapılandırma öncesi bir kısım çeklerin katılan ... tarafından kendisine teslim edildiğini ancak bir telefon görüşmesi sonrası çeklerin ısrarla yeniden istenmesi üzerine sinirlenerek adedini ve miktarını hatırlamadığı çekleri yırttığını savunduğu, imha edilen çek parçalarına ulaşılamadığı,

beraat hükmünün gerekçesine esas alınan dosyada fotokopisi mevcut 15.08.2011 tarihli 3125-3127 sıra no'lu bağlantı/satış sözleşmesi nakit-çek alındı bordrosunda ise sanığa iade edilecek çeklere karşılık alınan senet bedellerinin de 415.000 TL tutarında olduğu anlaşılmakla, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından tarafların alacak ve borç ilişkisine konu tüm defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılıp, dosyada fotokopisi bulunan protokoller,

ipotek belgesi ve çek çıkış bordroları da dikkate alınarak yeniden yapılandırmaya ilişkin belgelerin imha edilen çekleri kapsayıp kapsamadığının belirlenmesinden sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Konya 6. Asliye Ceza Mahkemesi ise 18.04.2016 gün ve 121-339 sayı ile ilk hükmünde direnmiştir.

Bu hükmün de katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13.10.2016 gün ve 304745 sayılı “bozma” istekli tebliğnamesiyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca 07.12.2016 gün ve 1306-1067 sayı ile; 6763 sayılı Kanunun 38. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 10. madde uyarınca kararına direnilen daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay (Kapatılan) 21. Ceza Dairesince 23.02.2017 gün ve 11317-940 sayı ile, direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık hakkında hakaret suçundan kurulan beraat hükmü özel dairece onanmak suretiyle kesinleşmiş olup direnmenin kapsamına göre inceleme, sanık hakkında resmi belgeyi yok etme suçundan kurulan beraat hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa atılı resmi belgeyi yok etme suçunun sübutu bakımından eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkin ise de; Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca öncelikle, aleyhe olan bozma kararına karşı sanığın beyanı alınmadan direnme hükmü verilip verilemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Yerel mahkemece, bozmadan sonra yapılan yargılamada, sanık adına çıkarılan bozma kararını ve duruşma gününü bildirir davetiyenin bila ikmal iade edildiği, mahkemece sanıktan aleyhe olan bozmaya karşı diyecekleri sorulmadan önceki hükümde direnilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 326/2. maddesine göre, hükmün aleyhe bozulması halinde davaya yeniden bakacak mahkemece, sanıktan bozmaya karşı diyeceğinin sorulması zorunlu olup müdafiin dinlenilmesi ile de yetinilemez. Aynı kurala 5271 sayılı CMK'nun 307/2. maddesinde de yer verilmiş olup anılan bu kanun hükümleri uyarınca sanığa, bozmada belirtilen ve aleyhinde sonuç doğurabilecek olan hususlarda beyanda bulunma, kendisini savunma ve bu konudaki delillerini sunma imkânı tanınmalıdır. Bu düzenleme, savunma hakkının sınırlanamayacağı ilkesine dayandığından, uyulmasında zorunluluk bulunan emredici kurallardandır.

Bu zorunluluk beraat hükmünde direnilmesi halinde de geçerlidir. Zira Ceza Genel Kurulunca yapılacak inceleme sonucunda Özel Dairenin aleyhe bozması isabetli bulunup yerel mahkeme hükmünün bozulması mümkündür. 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 326/3. maddesine göre ısrar üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara uymak mecburidir.

Bu durumda sanıktan aleyhe bozmaya karşı diyeceği sorulmadan beraat hükmünde direnilebileceğinin kabulü savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurabilecektir. Savunma hakkı sanığın en önemli hakkı olup bu hakkın sınırlanması 1412 sayılı CMUK'nun 308/8. maddesi uyarınca mutlak bozma nedenidir.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun duraksamasız uygulamaları da ısrar edilen önceki hüküm beraat dahi olsa sanıktan aleyhe bozmaya karşı diyecekleri sorulmadan direnme kararı verilemeyeceği yönündedir.

Bu itibarla, yerel mahkeme direnme hükmünün, aleyhe olan bozmaya karşı sanığın beyanı alınmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması isabetsizliğinden sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.